TMK Madde 461 - Vesayette şikâyet ve itiraz

Davacı, kayyım atandığı taşınmazda hissedara ait payın satışına izin verilmesini vesayet makamından talep etmiş, ancak talep reddedilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; TMK m.431 uyarınca vasi atanmasına ilişkin usul kurallarının kayyım atanmasında da uygulanacağını, TMK m.461/2 gereğince vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edilebileceğini ve TMK m.397/2 uyarınca denetim makamı görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir. Bu çerçevede dilekçenin görev yönünden reddine ve dosyanın, gereği denetim makamınca yapılmak üzere mahalli mahkemesine geri çevrilmesine (iadesine) oybirliğiyle karar verilmiştir. Karar, vesayet makamı kararlarına karşı denetim makamına başvuru yolunu düzenleyen kuralın kayyım atanması hallerine de uygulanmasını ve buna bağlı görev tespitini ortaya koymaktadır.

Uyuşmazlık, kayyım atanan taşınmazda hissedara ait payın satışına izin verilmesi talebinin vesayet makamınca (sulh hukuk mahkemesi) reddedilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesine ilişkindir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi işin esasına girmemiş; TMK m.431 uyarınca vasi atanması usulüne ilişkin kuralların kayyım atanmasında da uygulanacağını, TMK m.461/2 gereği vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edilebileceğini ve TMK m.397/2 uyarınca denetim makamı görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle Daire, dilekçeyi görev yönünden reddetmiş ve dosyanın, açıklanan kurallar çerçevesinde değerlendirilip denetim makamına gönderilmek üzere gereği yapılması için mahalli mahkemesine iadesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karara göre payın satışına izin talebinin reddine karşı başvurulacak yol doğrudan temyiz değil, denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itirazdır.

Davacı vasi, kısıtlı adına kayıtlı taşınmazların satışına izin verilmesini ve kısıtlının daha önce satış vaadi sözleşmesiyle sattığı taşınmazın tapu devri için yetki verilmesini talep etmiş; vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi) talebi reddetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK m.461/2 uyarınca vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edilebileceğini, denetim makamı görevinin ise TMK m.397/2 gereği asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir. Bu çerçevede Daire, esasa girmeksizin dilekçenin görev yönünden reddine ve dosyanın, denetim makamına gönderilmek üzere gereği yapılmak için mahalline geri çevrilmesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, vesayet makamı kararına karşı başvurulacak denetim mercii ile görevli mahkeme ayrımını TMK m.461/2 ve m.397/2 ekseninde somutlaştırması bakımından m.461 ile ilişkilidir.

Vasi, kısıtlıya intikal eden 5 parsel sayılı taşınmaza inşaat yapılması için sulh hukuk (vesayet) mahkemesinden izin verilmesini istemiş; yerel mahkemenin verdiği hüküm temyiz edilmiştir. Yargıtay, istemin vesayetin idaresiyle ilgili olduğunu; vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına başvurulacağını (TMK m.461), vesayet makamının vesayetin yönetimine ilişkin kararlarına karşı ise tebliğden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebileceğini (TMK m.461/2) ve denetim makamının gerektiğinde duruşma yaparak itirazı karara bağlayacağını (TMK m.488) belirtmiştir. Bu nitelikteki kararlar itirazı kabil kararlardan olup, itirazı inceleme görevinin denetim makamına ait olması karşısında Yargıtay, temyiz dilekçesini görev yönünden reddetmiş ve gereği denetim makamınca yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, vasinin işlemlerine karşı vesayet makamı denetimi ile vesayet makamı kararlarına karşı denetim makamına itiraz mekanizmasını işletmesi bakımından TMK m.461 ile doğrudan ilişkilidir.

Uyuşmazlık, hakkında kayyım atanması istenilen kişiyle ilgili olarak davacının açtığı kayyım atanması davasında, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmakta olup, yerel sulh hukuk mahkemesi kararı temyiz edilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK m.461 ve devamı maddeleri uyarınca vesayet makamına şikâyette bulunulması hâlinde gereğinin vesayet makamınca takdir edileceğinin tabii olduğunu, bu nedenle davacının ayrıca bu davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığını belirtmiştir. Daire, yerinde bulunmayan temyiz isteğini reddederek usul ve kanuna uygun gördüğü hükmün ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir. Gerekçenin m.461 ile ilişkisi, ilgilinin korunması için mevcut vesayet düzeni içinde vesayet makamına şikâyet yolunun bulunması ve bu kurumsal şikâyet imkânının, aynı sonucu hedefleyen ek davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle dinlenmemesini gerektirmesidir.