TMK Madde 201 Evlilik birliğinin korunması: Yetki

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 201, evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler bakımından yetki kurallarını üç fıkra halinde düzenler.

Resmi Metin

Yetki

Madde 201- (1) Evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

(2) Eşlerin yerleşim yerleri farklı ve her ikisi de önlem alınması isteminde bulunmuş ise, yetkili mahkeme ilk istemde bulunanın yerleşim yeri mahkemesidir.

(3) Önlemlerin değiştirilmesi, tamamlanması veya kaldırılması konusunda yetkili mahkeme, önlem kararını veren mahkemedir. Ancak, her iki eşin de yerleşim yeri değişmişse, yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yeni yerleşim yeri mahkemesidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler bakımından yetki kurallarını üç fıkra halinde düzenler. Birinci fıkra, kural olarak yetkili mahkemenin eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu belirler.

İkinci fıkra, eşlerin yerleşim yerleri farklı ise ve her ikisi de ayrı ayrı önlem isteminde bulunmuş ise, yetkili mahkemenin ilk istemde bulunan eşin yerleşim yeri mahkemesi olacağını öngörür.

Üçüncü fıkra, alınan önlemlerin değiştirilmesi, tamamlanması veya kaldırılması konusunda kural olarak önlem kararını veren mahkemenin yetkili olduğunu hükme bağlar. Ancak her iki eşin yerleşim yeri değişmişse yetki, eşlerden herhangi birinin yeni yerleşim yeri mahkemesine geçer.

Gerekçe

Madde, İsviçre Medeni Kanununun 180 inci maddesinden alınmıştır. İsviçre’den farklı olarak Ülke çapında uygulanan bir Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa sahip olmamız sebebiyle Medeni Kanunda ayrıca usule ilişkin hükümlere gerek olmadığı düşünülebilirse de, bu maddede evlilik birliğinin korunmasıyla ilgili önemli bir durum düzenlenmiştir. Bu düzenleme içerisinde “yetkili mahkeme” de büyük bir önem taşımakta olduğundan, İsviçre’de olduğu gibi bu konuda böyle bir yetki hükmünün Medeni Kanunumuzda yer almasının isabetli olacağı düşünülmüştür.

Maddenin birinci fıkrası evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda kural olarak eşlerden herhangi birinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu kabul etmiştir.

Maddenin ikinci fıkrası ise eşlerin yerleşim yerlerinin farklı bulunması ve her ikisinin de önlem alınması isteminde bulunması halinde, ilk istem sahibi olan eşin yerleşim yeri mahkemesinin özel yetkisini kabul etmiştir.

Maddenin son fıkrası önlem kararının değiştirilmesi, tamamlanması veya hükmedilen önlemin kaldırılması konularında önlem kararı veren mahkemenin yetkili olduğunu öngörmüştür. Ancak önlemden sonra eşlerin yerleşim yerinin değişmiş olabileceği olasılığı karşısında, bu durumda değiştirme, tamamlama ya da kaldırma konusunda yetkili mahkemenin eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğu kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/306 K. 2016/1592 Bozma
Usul

Evlilik birliği devam ederken fiilen ayrı yaşayan eşler arasında TMK m. 197/son kapsamında tedbiren kişisel ilişki tesisine ilişkin düzenlemede, yer itibarıyla eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 201).

Detaylı özeti gör

Evlilik birliği devam eden ancak fiilen ayrı yaşayan eşler arasında, çocukla kişisel ilişki tesisi talebi TMK m. 197/son uyarınca tedbir niteliğindedir. Tedbiren kişisel ilişki düzenlemesinde yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 201). Davalı usulünce yetki itirazında bulunduğundan, ilk itiraz HMK m. 164 çerçevesinde ön sorun olarak incelenmeli, taraflara delil gösterme olanağı tanınmalıdır. Sonuç: Eksik inceleme ve hatalı nitelendirme nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!