TMK Madde 178 Boşanmadan doğan davalarda zamanaşımı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 178, evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava haklarının tâbi olduğu zamanaşımı süresini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Zamanaşımı

Madde 178- Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava haklarının tâbi olduğu zamanaşımı süresini düzenlemektedir. Hükme göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Düzenleme, boşanmanın malî sonuçlarına ilişkin taleplerin belirsiz süreyle askıda kalmasını önleyerek tarafların hukuki durumlarının makul süre içinde kesinleştirilmesini amaçlamaktadır. Zamanaşımının başlangıç anı, boşanma hükmünün kesinleşme anı olarak belirlenmiştir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, boşanma sebebiyle açılacak davaların bir yıllık zamanaşımına bağlanmasıyla, evliliğin boşanma nedeniyle son bulmasına rağmen eşlerin yıllar sonra maddî veya manevî tazminat ya da ilk kez istenilen yoksulluk nafakası dolayısıyla karşı karşıya gelmelerinin önlenmek istendiği belirtilmiştir. Gerekçe, boşanmadan doğan tazminat ve yoksulluk nafakası istemlerinin de her alacak istemi gibi bir zamanaşımı süresine bağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Bir yıllık süre, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle işlemeye başlar ve sürenin dolmasıyla dava hakkı ortadan kalkar.

Gerekçe

Madde boşanma sebebiyle açılacak davaların, evliliğin boşanma nedeniyle son bulmasından itibaren bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu hükme bağlamaktadır. Bu hüküm sayesinde evliliğin boşanma nedeniyle son bulmasına rağmen eşlerin yıllar sonra maddi ya da manevi tazminat ya da ilk kez istenilen yoksulluk nafakası dolayısıyla karşı karşıya gelmeleri önlenmek istenmiştir. Bütün alacak istemleri gibi boşanmadan doğan tazminat ve yoksulluk nafakası istemlerinin de bir zamanaşımı süresinin olması gerekir. Bu süre, evliliğin boşanma sebebiyle son bulmasına ilişkin hükmün kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlayacaktır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1597 K. 2015/1165
Nafaka

TMK m.178'deki bir yıllık zamanaşımı, maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i olup hâkimce re'sen dikkate alınamaz; bu def'inin hüküm doğurması için davalının onu yoruma ihtiyaç bırakmayacak biçimde açık ve net ifadelerle ileri sürmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davalının cevap dilekçesindeki anlatımın TMK m.178 yönünden zamanaşımı def’i sayılıp sayılamayacağı (boşanma sonrası yoksulluk nafakası). HGK değerlendirmesi: Zamanaşımı açık ve net ifadelerle ileri sürülmelidir; davalı “zamanaşımı” dememiş, aksine süre şartı olmadığını belirtmiştir; def’i ileri sürülmüş sayılmaz. Sonuç: Direnme uygun bulunmuş, esas inceleme için dosya Özel Daireye gönderilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/375 K. 2013/520 Onama
Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, kanundan doğan parasal bir alacak olup boşanmanın ferisi sayılmadığından, TMK m.178'deki bir yıllık süreye değil; TMK m.5 yollamasıyla TBK m.146 (eBK m.125) uyarınca on yıllık genel zamanaşımına tabidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan katkı payı ve katılma alacağı istemlerinin TMK m.178'deki bir yıllık zamanaşımına mı, yoksa genel (on yıllık) zamanaşımına mı tabi olduğu. HGK değerlendirmesi: Boşanmadan doğan bu malvarlığı alacakları m.178'deki bir yıllık süreye değil; yerel mahkemenin benimsediği gibi on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. Sonuç: On yıllık zamanaşımının uygulanacağına ilişkin direnme kararı yerinde bulunarak onanmıştır.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/132 K. 2013/1389 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi

Zamanaşımı maddi hukuka dayanan bir def'i olup davalı açıkça ileri sürmedikçe hâkim, dosyadan borcun zamanaşımına uğradığını anlasa bile resen gözetemez; zamanaşımına açıkça işaret etmeyen genel nitelikteki beyan zamanaşımı def'i sayılamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mal rejiminin tasfiyesi (katkı/katılma alacağı) davasında zamanaşımı def'inin ne şekilde ileri sürülmesi gerektiği ve hâkimin zamanaşımını kendiliğinden dikkate alıp alamayacağı (TMK m.178). HGK değerlendirmesi: Zamanaşımı def'i açık ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde ileri sürülmeli, hâkim resen dikkate alamaz; davalının beyanı def'i niteliğinde olmadığından mahkemece işin esasına girilmelidir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1227 K. 2019/1685 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.178'deki süre içinde açılan boşanma kaynaklı tazminat ve yoksulluk nafakası davasında Adana BAM, tarafların ekonomik durumu, kusur ve hakkaniyet karşısında kadın lehine takdir edilen 5.000 TL maddi, 5.000 TL manevi tazminat ve 400 TL nafakanın az olmadığını belirterek istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanmadan sonra TMK 178 kapsamında açılan maddi-manevi tazminat ve yoksulluk nafakası davasında ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek davacı kadın lehine 5.000 TL maddi, 5.000 TL manevi tazminat ve aylık 400 TL yoksulluk nafakasına hükmetmiş, davacı miktarları düşük bularak istinaf başvurmuştur. Adana BAM, tarafların sosyal-ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, kusur durumu ve hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında davacı kadın lehine takdir edilen miktarların az olmadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle davacının istinaf istemi HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddedilmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 178, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin zamanaşımı bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

evlilik birliğinin sona ermesi davalarında hukuki danışmanlık

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Sayfa içeriği:

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!