İçeriğe geç

TCK Madde 299 Cumhurbaşkanına hakaret

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 299, Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 299 - Cumhurbaşkanına hakaret

Resmi Metin

Cumhurbaşkanına hakaret

Madde 299- (1) Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.

Değişiklik: · 5377 s.K. m.35

(3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik 5377 s.K. m.35

Önceki metinler

  1. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Verilecek ceza, suçun alenen işlenmesi halinde, altıda biri; basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde, üçte biri oranında artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.35 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, Cumhurbaşkanlığı makamını ve bu makamı temsil eden kişinin onur, şeref ve saygınlığını birlikte koruyan özel bir hakaret düzenlemesidir. Suçun maddî unsuru, Cumhurbaşkanına, onurunu ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte hakaret oluşturan söz veya fiil yöneltilmesidir; bu yönüyle mağduru belirli kılan bağımsız bir suç tipidir. Manevî unsur bakımından suç kasten işlenir; failin, ifadelerinin muhatabının Cumhurbaşkanı olduğunu ve bunların küçük düşürücü niteliğini bilerek hareket etmesi aranır. Temel ceza, bir yıldan dört yıla kadar hapis olup, TCK m.125’teki genel hakaret suçuna göre daha ağır bir yaptırım öngörülmüştür.

Suçun alenen işlenmesi hâlinde verilecek ceza altıda biri oranında artırılır; metinde daha az ceza gerektiren bir özel hâl bulunmamaktadır. Usul bakımından önemli bir güvence olarak, bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması Adalet Bakanının iznine bağlıdır; izin verilmedikçe kovuşturma aşamasına geçilemez. Uygulamada hakaret ile hukuka uygun eleştiri arasındaki sınır çizilirken, sözlerin bağlamı, olgusal isnat içerip içermediği ve ifade özgürlüğü boyutu birlikte değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5377/2005 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Cumhurbaşkanının Devleti temsil etmesi ve Anayasada belirtilen görev ve yetkileri göz önüne alınarak onun kişiliğine yöneltilen hareketin bir bakıma Devlet kuvvetleri aleyhine cürümlerden sayılması gerektiği düşüncesinden hareketle bu madde kaleme alınmış ve Cumhurbaşkanına karşı hakaret müstakil bir suç hâline getirilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, cumhurbaşkanına hakaretin alenen ya da basın ve yayın yoluyla işlenmesi, bu suçun bir nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Üçüncü fıkraya göre, bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznini gerektirmektedir. Hakaret suçlarının niteliği gereği, suçun böylece bir kovuşturma koşuluna bağlanmasının uygun olacağı düşünülmüştür.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi E. 2017/33 K. 2017/36 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Bu olayda BAM, karakola götürülürken polis aracında Cumhurbaşkanına yönelik sövmeyi TCK m.299/1 kapsamında hakaret saymıştır. Sözler polis aracı içinde söylendiğinden m.299/2'deki aleniyet koşulunun gerçekleşmediğini kabul etmiş ve cezada artırım yapmamıştır.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, alkollü halde çevreyi rahatsız eden ve görevlilere hakaret eden sanığın, karakola götürülürken polis aracında Cumhurbaşkanına sövdüğü kabul edilen olayı incelemiştir. Dosyada m.299/3 uyarınca Adalet Bakanının kovuşturma izni bulunmaktadır. Daire duruşma açmış, Yargıtay kararlarına dayanarak bu suçla Devleti temsil eden Cumhurbaşkanlığı makamının saygınlığının korunduğunu belirtmiştir. Manevi unsurun genel kast olduğunu, mağdurun sıfatının bilinerek hareket edilmesi gerektiğini, saikin siyasi olmasının aranmadığını ve hakaretin yoklukta da işlenebileceğini aktarmıştır. Tanık polislerin beyanına göre sözlerin polis aracı içinde söylendiğini saptayarak aleniyet artırımı yapmamıştır. 21 Şubat 2017 tarihli kararda ilk derece hükmünü kaldırıp sanığı m.299/1 uyarınca mahkum etmiş, önceki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ve olumsuz kanaat nedeniyle bu kurumu uygulamayarak hapis cezasını adli para cezasına çevirmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.