Resmi Metin
Şahsi cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler
Madde 273- (1) Kişinin;
- a) Kendisinin, üstsoy, altsoy, eş veya kardeşinin soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususla ilgili olarak yalan tanıklıkta bulunması,
- b) Tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen, bu hakkı kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapması,
Halinde, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
(2) Birinci fıkra hükmü, özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan yalan tanıklık hallerinde uygulanmaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TCK m.273, yalan tanıklık suçu (TCK m.272) bakımından şahsi cezasızlık veya cezada indirim sebeplerini düzenler ve iki hali kapsar. Birincisinde kişi; kendisinin, üstsoyunun, altsoyunun, eşinin veya kardeşinin soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususla ilgili yalan tanıklıkta bulunur. İkincisinde ise tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen, bu hak kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı tanıklık yapılmıştır. Her iki durumda da fiil, TCK m.272 anlamında yalan tanıklık niteliğindedir.
Bu hallerde mahkeme, verilecek cezada indirim yapabileceği gibi ceza vermekten tümüyle de vazgeçebilir. Düzenleme bir şahsi cezasızlık sebebidir; kaynağını, kişinin kendisini veya yakınlarını suçlamaya zorlanamaması ile çekinme hakkının hatırlatılmamış olmasından alır. Belirleyici olan, failin sonradan gösterdiği bir tutum değil, tanıklık anındaki kişisel konumdur. Önemli bir sınır olarak, birinci fıkra hükmü özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan yalan tanıklık hallerinde uygulanmaz; bu nedenle özel hukuk uyuşmazlıklarındaki yalan tanıklık bakımından bu şahsi cezasızlık veya indirim nedeni işletilemez.
Gerekçe
Madde metninde yalan tanıklık suçu ile ilgili şahsî cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler hakkında düzenleme yapılmıştır. Birinci fıkraya göre; belli akrabalık ilişkisi içinde bulunulan kişiler aleyhine yalan tanıklık yapılması hâlinde ya da tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen bu hakkı kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kişi hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Maddenin ikinci fıkrasında ise, birinci fıkrada düzenlenen şahsî cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebeplere ilişkin hükmün özel hukuk uyuşmazlıkları bağlamında yapılan yalan tanıklık hâllerinde uygulanmayacağı kabul edilmiştir.