İçeriğe geç

TCK Madde 220 Suç işlemek amacıyla örgüt kurma

Özet 8 fıkra · ~6 dk okuma

TCK 220, Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 220 - Suç işlemek amacıyla örgüt kurma

Resmi Metin

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma

Madde 220- (1) Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir.

(2) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Örgütün silahlı olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısı oranında artırılır.

(4) Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur.

(5) Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde, örgüt yöneticilerine yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır.

Ek hüküm: · 7571 s.K. m.20

(6) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 Tarihli ve E.:2024/81, K.:2024/189 Sayılı Kararı ile)

Değişiklik: · 7499 s.K. m.10

(7) Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir.

Değişiklik: · 6352 s.K. m.85

(8) Örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek cümle 7571 s.K. m.20
  2. Değişiklik 7499 s.K. m.10
  3. Değişiklik 6352 s.K. m.85

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. İptal edilen metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (12 Mart 2024 - 8 Temmuz 2025)
    İptal edilen metin · Yürürlükte: 12 Mart 2024 - 8 Temmuz 2025 Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca iki yıl altı aydan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İşlenen suçun niteliğine göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu fıkra hükmü sadece silahlı örgütler hakkında uygulanır. Metnin dayanağı: 7499 s.K. m.10 ile gelen metin (RG 12/3/2024, S.32487). Bu dönemi bitiren işlem: Anayasa Mahkemesinin E.2024/81, K.2024/189 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 9 Temmuz 2025'te yürürlüğe girdi (RG 9/1/2025, S.32777). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (15 Nisan 2020 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 15 Nisan 2020 - 24 Aralık 2025 Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir. Metnin dayanağı: 7242 s.K. m.13 ile gelen metin (RG 15/4/2020, S.31100). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.20 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (15 Nisan 2020 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 15 Nisan 2020 - 24 Aralık 2025 Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: 7242 s.K. m.13 ile gelen metin (RG 15/4/2020, S.31100). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.20 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (30 Nisan 2013 - 11 Mart 2024)
    Önceki metin · Yürürlükte: 30 Nisan 2013 - 11 Mart 2024 Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılır. Örgüte üye olmak suçundan dolayı verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu fıkra hükmü sadece silahlı örgütler hakkında uygulanır. Metnin dayanağı: 6459 s.K. m.11 ile gelen metin (RG 30/4/2013, S.28633). Bu dönemi bitiren işlem: 12 Mart 2024'te 7499 s.K. m.10 ile değiştirildi (RG 12/3/2024, S.32487). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  5. Önceki metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (5 Temmuz 2012 - 29 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 5 Temmuz 2012 - 29 Nisan 2013 Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılır. Örgüte üye olmak suçundan dolayı verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Metnin dayanağı: 6352 s.K. m.85 ile gelen metin (RG 5/7/2012, S.28344). Bu dönemi bitiren işlem: 30 Nisan 2013'te 6459 s.K. m.11 ile değiştirildi (RG 30/4/2013, S.28633). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  6. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2020)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2020 Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 15 Nisan 2020'de 7242 s.K. m.13 ile değiştirildi (RG 15/4/2020, S.31100). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  7. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2020)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2020 Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 15 Nisan 2020'de 7242 s.K. m.13 ile değiştirildi (RG 15/4/2020, S.31100). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  8. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025 Örgütün silahlı olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza dörtte birinden yarısına kadar artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.20 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  9. Önceki metin 5. fıkra Yürürlükte: -
    5. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025 Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.20 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  10. Önceki metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan dolayı cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.85 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  11. Önceki metin 7. fıkra Yürürlükte: -
    7. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.85 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  12. Önceki metin 8. fıkra Yürürlükte: -
    8. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013 Örgütün veya amacının propagandasını yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 30 Nisan 2013'te 6459 s.K. m.11 ile değiştirildi (RG 30/4/2013, S.28633). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.220, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma fiillerini bağımsız suç olarak düzenler. Örgütün ceza hukuku anlamında varlığından söz edilebilmesi için üç koşul birlikte aranır: örgütün yapısının, sahip olduğu üye sayısının ve araç ile gereç bakımından donanımının amaçlanan suçları işlemeye elverişli olması ve üye sayısının en az üç kişi olması. Bu nedenle geçici birliktelikler ile elverişsiz yapılanmalar bu kapsamda değerlendirilmez. Örgütü kuran veya yöneten kişi beş yıldan on yıla kadar, suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olan kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kuruluş ve yönetme fiilleri örgütün oluşumundan itibaren söz konusu olur; örgüte üyelik ise, örgütün hiyerarşik yapısına fiilen katılmayı gerektirir.

Örgütün silahlı olması halinde belirtilen cezalar yarı oranında artırılır. Örgütün faaliyeti çerçevesinde ayrıca suç işlenmesi durumunda, fail bu suçlardan da bağımsız olarak cezalandırılır ve suç örgütü üyeliği bu suçların cezasını tüketmez. Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır; yöneticiler bu suçların tümünden ayrıca fail olarak sorumlu tutulur. Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır; ancak verilecek ceza, yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir. Örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bunlara başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; bu fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Her fıkra ayrı unsurlar taşıdığından fiillerin ayrı ayrı nitelendirilmesi gerekir.

Gerekçe

Bu maddenin bir veya birden çok hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiştir (Anayasa Mahkemesi 5/11/2024, E.2024/81, K.2024/189). Aşağıdaki 2004 gerekçesi iptalden önceki metne aittir. İptal hükmünün yürürlüğe girişi: 9 Temmuz 2025.

Kanunlarda suç olarak tanımlanan fiillerin işlenmesi amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek ile bu amaçla kurulmuş örgüte üye olmak, işlenmesi amaçlananlardan ayrı suçlar olarak tanımlanmıştır. Örgüt kurmak, işlenmesi amaçlanan suçlar açısından sadece bir araç niteliğindedir. Suç işlemek için örgüt kurmak, toplum düzenini tehlikeye sokmaktadır. Ayrıca belirtilmelidir ki, suç örgütü, amaçlanan suçları işlemede bir kolaylık sağlamaktadır. Bu nedenlerle, işlenmesi amaçlan suçlar açısından hazırlık hareketi niteliğinde olan bu fiiller, ayrı suçlar olarak tanımlanmıştır. Bu suç tanımı ile korunan hukukî değer, kamu güvenliği ve barışıdır. Kamu güvenliği ve barışının bozulması ise, bireyin güvenli, barış içinde yaşamak hakkını da zedeleyecektir. Bu nedenle söz konusu düzenlemeyle aynı zamanda bireyin, Anayasada güvence altına alınmış olan hak ve özgürlüklerine yönelik fiillere karşı da korunması amaçlanmaktadır. Maddenin birinci fıkrasında, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek suçu tanımlanmıştır. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Bu seçimlik hareketler, suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmektir. Örgüt, soyut bir birleşme değildir, bünyesinde hiyerarşik bir ilişki hâkimdir. Bu hiyerarşik ilişki, bazı örgüt yapılanmalarında gevşek bir nitelik taşıyabilir. Bu ilişki dolayısıyla örgüt, mensupları üzerinde hâkimiyet tesis eden bir güç kaynağı niteliğini kazanmaktadır. Örgütün varlığı için suç işlemek amacı etrafındaki fiilî birleşme yeterlidir. Örgüt, niteliği itibarıyla, devamlılık arz eder. Bu itibarla, kişilerin belli bir suçu işlemek için bir araya gelmesi hâlinde, örgüt değil, iştirak ilişkisi mevcuttur. İştirak ilişkisinden bahsedebilmek için, suç ortakları nezdinde suçun, konu veya mağdur bakımından somutlaşması gerekir. Buna karşılık, örgüt yapılanmasında, işlenmesi amaçlanan suçların konu veya mağdur itibarıyla somutlaştırılması zorunlu değildir. Madde metninde, suç işlemek amacına yönelik örgütün varlığı için asgari üye sayısı belirlenmemiştir. Suç işlemek için örgüt kurulması bir somut tehlike suçudur. Her ne kadar en az iki kişinin belli amaç etrafında suç işlemek üzere devamlı surette fiilen birleşmesi suretiyle örgüt meydana gelebilirse de; kurulan örgüt, güdülen amaç bakımından somut bir tehlike oluşturmayabilir. Bu nedenle, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından, amaçlanan suçları işlemeye elverişli olması aranmalıdır. Bu bakımdan, örneğin sadece üç kişinin bir araya gelmesi, devletin ülke bütünlüğünü bozmaya yönelik suçları işleme açısından somut bir tehlike taşımayabilir; buna karşılık, ekonomik çıkar sağlamaya yönelik suçlar açısından elverişli olabilir. Bu suç, bir amaç suç niteliği taşımaktadır. Bu nedenle, söz konusu suç, ancak doğrudan kastla işlenebilir. Kişiler, suç işlemek amacıyla bir örgütlenme yapısı içinde bulunmalıdırlar. İşlenmesi amaçlanan suçların türü veya niteliği, sadece bu suç için öngörülmüş olan alt ve üst sınırlar arasında somut cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir. İkinci fıkrada, suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olmak, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Örgüte üye olmak, fiilî bir katılmadır. Örgüte üye olmak için örgüt yöneticilerinin rızasının varlığına gerek yoktur. Tek taraflı iradeyle de katılmak mümkündür. Üçüncü fıkraya göre, örgütün silahlı olması, bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların daha ağır ceza ile cezalandırılmasını gerektiren nitelikli unsurunu oluşturmaktadır. Suç örgütünün silahlı olup olmaması veya sahip olunan silâhların cins, nitelik ve miktarı, somut tehlikenin belirlenmesi veya var olan somut tehlikenin ağırlığı bakımından dikkate alınmalıdır. Dördüncü fıkraya göre, örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacaktır. Bir veya ikinci fıkrada tanımlanan suçlardan dolayı cezaya hükmedilebilmesi için, ayrıca örgütün amacı çerçevesinde bir suçun işlenmesi gerekmez. Örgütün faaliyeti çerçevesinde ayrıca suç işlenmesi hâlinde, hem bir veya ikinci fıkrada tanımlanan suçtan hem de amacı oluşturan suçtan dolayı gerçek içtima kurallarına göre cezaya hükmedilmelidir. Maddenin beşinci fıkrasında, örgüt yöneticilerinin, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılması gerektiği kabul edilmiştir. Örgüt yapısı içinde, kendisine suç işlemek gibi örgütün amacına uygun bir görev verilen kişi bu görevini yerine getirmezse, hemen yerine bir diğeri rahatlıkla ikame edilebilmektedir. Bu nedenle, örgütün yöneticisi konumunda olan kişiler, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak sorumlu tutulmalıdırlar. Altıncı fıkraya göre, örgüte hâkim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgüt adına suç işleyen kimsenin örgüt üyesi olarak kabul edilmesi ve bu nedenle de sorumlu tutulması gerekir. Yedinci fıkrada, örgüte hâkim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişinin, örgüt üyesi kabul edilerek cezalandırılması öngörülmüştür. Bu nedenle, “örgüte yardım ve yataklık” adıyla ayrı bir suç tanımlaması yapılmamıştır. Bu kavram altında söz konusu edilen fiiller, nitelik bakımından örgüte üye olmak dolayısıyla sorumluluğu gerektirmektedir. Maddenin sekizinci fıkrasında, örgütün veya amacının propagandasının yapılması suç olarak tanımlanmıştır. Bu propagandanın basın ve yayın yolu ile işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir.

TCK m.220 ile İlgili Yargıtay Kararları

16 karar gösteriliyor.

3.CD E.2023/10262 K.2023/4379

5237 sayılı TCK m.220/7, örgüte yardımı bağımsız bir suç tipi olarak değil, örgüt üyeliği kapsamında yaptırıma bağlamıştır. Bu hükmün uygulanabilmesi; failin hiyerarşik yapıya katılmamış olmasına, yardım edilen örgütün silahlı terör örgütü niteliğini bilmesine, katkının örgüt amacına hizmet etmesine ve yardımın bir örgüt yöneticisi ya da üyesine sunulmasına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgüte yardımın ne zaman tamamlanmış sayılacağı ayrıntılandırılmıştır. Yardımdan fiilen yararlanılması zorunlu değildir; katkının örgütün istifadesine sunulmuş olması ve örgütün onun üzerinde tasarruf imkânının bulunması yeterli görülmüştür. Yardım oluşturan hareketin kendi başına suç teşkil etmesi de gerekmez; yardım bir kez ya da birden çok gerçekleşebilir, ancak devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk taşıyan faaliyetlerde fail örgüt üyesi sayılabilir. Karar bu ölçütleri bankacılık işlemleri üzerinden somutlaştırmaktadır: ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kamu fonuna devredilen, sonrasında faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetini sürdüren iltisaklı bankada gerçekleşen rutin hesap hareketleri örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım sayılamaz. Buna karşılık örgüt liderinin talimatı üzerine ve bankanın yararına yapılan ödeme ve işlemler, örgüte üye olma suçu bakımından örgütsel faaliyet, tek başına ele alındığında ise örgüte yardım olarak değerlendirilebilir.

3.CD E.2022/18087 K.2023/2215

TCK m.220/5, örgüt yöneticisini; hiyerarşik olarak emir ve talimat verebildiği mensupların örgüt amaçları doğrultusunda işlediği suçlardan dolaylı fail olarak sorumlu tutar. Örgüt kurma, yönetme veya üyelik fiilinin cezalandırılması, örgütün amacı doğrultusunda ve faaliyeti çerçevesinde başka bir suç işlenmesine bağlı değildir. Başka suç da işlenmişse onun için gerçek içtima uyarınca ayrıca ceza verilir.

Detaylı özeti gör

Karar, örgüt yöneticiliğinin unvana göre değil fiilen kullanılan yetkiye göre belirleneceğini vurgulamaktadır. Esas olan kişinin hiyerarşideki sıfatı değil, yönetip yönlendirdiği faaliyetlerin örgütün amacı ve etkinliği bakımından önemidir. Üyeler üzerinde sevk ve idare yetkisi kullanan, iş bölümü yapabilen, faaliyetleri başlatan, engelleyen veya denetleyen kişi yönetici kabul edilir; yalnız belirli bir suçun işlenmesini planlayıp örgütleyen kişi bu nedenle yönetici sayılmaz. Geniş alanda faaliyet gösteren yapılarda bölge, il ve ilçe sorumlularının durumu, kendi sorumluluk alanlarındaki örgütsel faaliyetin yoğunluğu gözetilerek saptanmalıdır. Karar ayrıca örgütü yönetme suçunun devamlılık gerektiren mütemadi bir suç olduğunu, yalnız doğrudan kastla işlenebileceğini ve olası kasta elverişli olmadığını belirtmektedir. Bir oluşumda yer almakla birlikte onun suç işleme amacını bilmeyen kişinin sorumluluğu ise TCK m.30'daki hata hükümlerine göre çözülmelidir.

3.CD E.2021/1841 K.2024/9382 Kısmen Bozma, Kısmen Onama

Yönetici, örgüt hiyerarşisinde emir ve talimat verme yetkisine sahip olduğu mensupların örgüt amacı doğrultusunda işlediği suçlardan TCK m.220/5 gereğince dolaylı fail sıfatıyla sorumludur. Örgüt kurma, yönetme veya üyelik suçlarının cezalandırılması, örgüt faaliyeti kapsamında ayrıca bir suç işlenmesine bağlı değildir. Böyle bir suç da gerçekleşmişse m.220/4 gereğince ondan ayrıca ceza verilir.

Detaylı özeti gör

Karar, örgüt yöneticiliğinin kapsamını mevzuatın gelişimi üzerinden temellendirmektedir. Kanun koyucunun yöneticilik ile örgüt kurmaya aynı yaptırımı bağlaması; mülga 765 sayılı Kanun'daki silahlı çetede amirlik ve kumanda ile cemiyet faaliyetlerini sevk ve idare etme kavramları ve 3713 sayılı Kanun'un 7/1. maddesinde örgüt faaliyetlerini düzenleyenlerin yönetici sayılmasına ilişkin hüküm birlikte ele alınmıştır. Buradan, yöneticiliğin hiyerarşik yapının üst katlarını ifade ettiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle kırsalda görev yapan küçük birim sorumluları ile faaliyeti yoğun olmayan bazı il sorumluları yönetici değil üye olarak cezalandırılmaktadır. Örgüt üyeliğinde ise organik bağ aranır. Karar üyeliğin temadi eden bir suç olduğunu; yakalanma, örgütün dağılması, ihraç veya kendiliğinden ayrılmayla sona ereceğini belirtmektedir. Tek taraflı irade açıklaması üyelik için yeterli değildir; örgüt yönetiminin açık ya da örtülü kabulü de bulunmalıdır.

3.CD E.2021/16877 K.2023/7159 Bozma

TCK m.220/7, örgüt hiyerarşisine dâhil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin örgüt üyesi olarak cezalandırılmasını öngörür; 765 sayılı TCK'dan farklı olarak yardım fiilleri örgüt üyeliği içinde değerlendirilmiş ve bağımsız örgüte yardım suçu düzenlenmemiştir. Yardım türleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında sınırlı sayılmamıştır; yardım faaliyetleri devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk gösterirse fail örgüt üyesi olarak da kabul edilebilir.

Detaylı özeti gör

Karar, örgüte yardım ölçütlerini son derece sınırlı bir katkı iddiası üzerinde uygulamaktadır. Örgütle iltisaklı kabul edilen bir derneğe 2015 yılında yapılmış, niteliği dahi belirlenemeyen küçük tutarlı tek ödemenin TCK m.220/7 anlamında örgüte yardım suçunu oluşturmayacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte dosya mevcut hâliyle hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir. Örgütsel faaliyetlerin hangi tarihe kadar sürdüğünü belirlemek için bir tanığın ayrıntılı anlatımı alınmalı, doğacak çelişkiler giderilmeli ve daha önce dinlenmeyen gizli tanıklar usulünce dinlenmelidir; sanığın hukukî durumu ancak bu araştırmadan sonra tayin edilmelidir. Eksik inceleme ve yetersiz belgelere dayanılması bu nedenle aykırı bulunmuştur. Kabul ve uygulamaya göre ayrıca suçun unsurlarının yeniden teşdit nedeni yapılarak fazla ceza verilmesi, cezanın bireyselleştirilmesi ve orantılılık ölçütleriyle bağdaşmamaktadır.

3.CD E.2021/14785 K.2023/1939 Bozma

TCK m.220/7 uyarınca yardım eden kişi, örgütün hiyerarşik yapısı içinde yer almamalı; yardım ettiği yapının TCK m.314 anlamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmeli, katkısı örgütün amacına hizmet etmeli ve yardımı bir örgüt yöneticisi veya üyesine yönelmelidir. Örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında yardım biçimleri sınırlı sayıda değildir; yardım faaliyetleri devamlılık, çeşitlilik ya da yoğunluk gösterdiğinde fail örgüt üyesi sayılabilir.

Detaylı özeti gör

Karar, örgüte yardım ölçütlerini bankacılık işlemlerine uygulamaktadır. Ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimi 2015'te kamu fonuna devredilen ve faaliyet izni 2016'da kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetini sürdüren iltisaklı bankadaki rutin hesap hareketleri, tek başına örgütsel faaliyet veya örgüte yardım sayılamaz. Buna karşılık örgüt liderinin talimatıyla ve bankanın yararına gerçekleştirilen ödeme ve diğer işlemler, üyelik yönünden örgütsel faaliyet; tek başına değerlendirildiğinde ise yardım kabul edilebilir. Somut olayda sanığın 2014'te açtırdığı hesaba havale edilen paranın bir kısmıyla katılım hesabı açtığı ve parayı birkaç ay sonra çektiği belirlenmiştir. Ancak işlemlerin miktarı ve tarihleri, bunların örgüt liderinin talimatıyla ve yardım kastıyla yapıldığını gösteren somut olgu veya delil oluşturmamıştır. Bu nedenle sanığın örgüt hiyerarşisine organik bağla katılıp katılmadığına ilişkin maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmadan ortaya çıkarılması istenmiştir.

Diğer kararlar (11)
CGK E.2017/987 K.2022/329 İtirazın Kabulü

TCK m.220 anlamında örgütten söz edilebilmesi, en az üç kişinin suç işleme amacıyla, hiyerarşik ilişki içinde ve devamlı biçimde, amaç suçları işlemeye elverişli araç ve gerece sahip olarak bir araya gelmesini gerektirir. Kişiler yalnız belirli bir suçu işlemek için birleşmişse örgüt değil, iştirak ilişkisi vardır.

Detaylı özeti gör

Kararda hükmün koruduğu hukuki yarar kamu güvenliği ve barışı olarak belirlenmiştir. Suç işlemek için örgütlenmenin toplum düzenini tehlikeye soktuğu, araç niteliğindeki yapının amaçlanan suçların işlenmesinde büyük kolaylık sağladığı, bu nedenle amaç suç henüz işlenmemiş olsa da hazırlık hareketi niteliğindeki fiillerin ayrı ve bağımsız suç sayıldığı belirtilmiştir. Böylece gelecekte işlenebilecek suçların önlenmesi ve Anayasa güvencesindeki hak ile özgürlüklerin korunması amaçlanmış; suçun mağduru da kamu güvenliğini sağlamakla yükümlü devlet ve toplumu oluşturan bireyler olarak gösterilmiştir. Kurul, aranan hiyerarşik bağın kimi yapılanmalarda gevşek olabileceğini, bu bağ sayesinde örgütün mensupları üzerinde hâkimiyet kuran bir güç kaynağına dönüştüğünü vurgulamıştır. Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenirse fail, konumuna göre üye ya da yönetici sıfatıyla cezalandırılmasının yanında işlenen suçtan da sorumlu tutulur. Terör örgütleri ise ideolojik amaç taşıyan suç örgütleridir.

1.CD E.2024/365 K.2024/5217

TCK m.220/5 kapsamında örgüt lideri, yöneticilerin ve üyelerin; örgüt yöneticisi de üyelerin örgüt faaliyeti çerçevesinde işlediği bütün suçlardan ayrıca fail sıfatıyla sorumludur. Fıkra, yöneticinin diğer yöneticiler veya örgüt lideri tarafından işlenen suçlardan sorumluluğunu kapsamaz; bu fiiller yönünden sorumluluk ancak TCK m.37, 38 ya da 39'a dayanabilir.

Detaylı özeti gör

Kararda yöneticilik sıfatı örgütün somut yapılanması üzerinden temellendirilmiş; liderin oluşturduğu grupların başına atanan kişilerin talimatları üyelere aktardığı, üyeleri görevlendirip faaliyetleri düzenlediği ve lidere ulaşılamadığında karar alma yetkisini taşıdığı, bu tespitin dijital inceleme raporları ile aşamalardaki beyanlara dayandığı belirtilmiştir. Sorumluluk iki kademede kurulmuştur: tek hâkim kişi konumundaki lider, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan ayrıca fail sayılmış; üst düzey yönetici kabul edilen sanıklar ise örgüt üyelerince işlenen suçlardan sorumlu tutulmuştur. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlara ilişkin bölümde rıza, kişinin hukuksal korumadan özgür iradesiyle vazgeçmesi olarak tanımlanmış, iradenin hile ile sakatlanması hâlinde geçerli rızadan söz edilemeyeceği vurgulanmıştır. Hile ise basit yalanı aşan, planlı biçimde sergilenen davranışlarla ortaya çıkan nitelikli yalan sayılmış; somut olayda iradelerin fesada uğratıldığı sonucuna varılarak nitelikli hâl ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği belirlenmiştir.

3.CD E.2021/11494 K.2024/703 Onama

TCK m.220/1'deki örgütü yönetme suçu, niteliği gereği süreklilik taşıyan mütemadi bir suçtur. Örgüt yöneticileri, hiyerarşik olarak emir ve talimat verebildikleri mensupların örgüt amaçları doğrultusunda işlediği suçlardan m.220/5 uyarınca dolaylı fail sıfatıyla sorumludur.

Detaylı özeti gör

Kararda örgüt yöneticiliği, yöneticilik sıfatı, manevi unsur ve hukuka aykırılık yönlerinden ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Yöneticilik için kişinin somut olayda örgütü yönetme kudretine ve sevk ile idare yeteneğine fiilen sahip olup olmadığına bakılır; belirleyici olan unvan değil, bu gerçek yetkidir. Manevi unsur bakımından örgütü yönetme saikine dayalı doğrudan kast aranır ve suç olası kastla işlenemez. Ayrıca örgütün varlığından söz edilebilmesi için suç işleme amacı açık biçimde ortaya konulmalıdır. Çekirdek kadro bu amaçla hareket etse bile oluşumda yer alan, ancak amaçtan habersiz kişiler örgüte üye olmaktan veya örgütü yönetmekten sorumlu tutulamaz; sorumlulukları TCK m.30'daki hata hükümlerine göre çözülür. Hukuka aykırılık incelemesinde ise Anayasa m.14'e dayanılarak bu suçun herhangi bir hukuka uygunluk sebebi kapsamında işlenemeyeceği belirtilmiştir.

3.CD E.2022/13998 K.2023/7693 Bozma

TCK m.220/7, örgüte yardımı bağımsız suç olarak değil örgüt üyeliği kapsamında yaptırıma bağlar. Fail hiyerarşik yapının dışında bulunmalı, yardım ettiği yapının TCK m.314 anlamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmeli ve katkısı örgüt amacına hizmet etmelidir. Örgütün yardımdan fiilen yararlanması gerekmez; imkânın örgütün kullanımına sunulması ve üzerinde tasarruf edebilmesi suçun tamamlanması için yeterlidir. Silah sağlama ile terörün finansmanı dışındaki yardım biçimleri sınırlı değildir; faaliyetlerin devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk göstermesi failin örgüt üyesi sayılmasına yol açabilir.

Detaylı özeti gör

İlk derece mahkemesi, silahlı terör örgütüne üyeliğin sabit olmadığı gerekçesiyle CMK m.223/2-e uyarınca beraat kararı vermiştir. Bölge adliye mahkemesi ise davayı yeniden görerek bu hükmü kaldırmış, eylemi örgüte yardım olarak nitelendirmiş ve mahkûmiyet kurmuştur. Daire, sanığın örgütle organik bağ kurup hiyerarşiye dâhil olduğunu gösteren yeterli delil bulunmadığını belirlemiştir. Hesaptaki bakiye artışlarının dosyaya sunulan belgelerle açıklandığı ve savunmanın aksini kanıtlayan, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği de saptanmıştır. Bu nedenle delillerin değerlendirilmesindeki yanılgıyla beraat yerine mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Kabule ve uygulamaya göre yapılan incelemede ayrıca temel cezanın dayanağı olan uygulama maddesinin eksik gösterildiği belirlenmiş; bölge adliye mahkemesinin kararı oy birliğiyle bozulmuştur.

3.CD E.2021/13783 K.2023/4839 Bozma

765 sayılı Kanun'dan farklı olarak 5237 sayılı TCK m.220/7, örgüte yardım fiillerini bağımsız bir suç başlığı altında değil örgüt üyeliği içinde değerlendirmiştir. Yardım oluşturan faaliyetlerin devamlı, çeşitli veya yoğun bir nitelik kazanması ise failin örgüt üyesi kabul edilmesini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Kararda ilgili bankanın temettü dışındaki ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin 29.05.2015 tarihli kurul kararıyla fona devredildiği hatırlatılmıştır. Banka, 22 Temmuz 2016 tarihli kararla faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetini sürdürmüştür. Bu nedenle bankadaki olağan hesap hareketlerinin tek başına örgütsel faaliyet veya yardım sayılamayacağı belirtilmiştir. Somut olayda sanığın hesabında talimat döneminden önce de hareket bulunduğu ve hesabın 2016 yılı sonuna kadar etkin biçimde kullanıldığı saptanmıştır. Bu veriler karşısında sanığın yardım kastıyla hareket ettiği, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamamıştır. İlk derece mahkemesi eylemi silahlı terör örgütüne yardım sayarak mahkûmiyet kurmuş, bölge adliye mahkemesi de eleştiri dışında isabetsizlik görmemiştir. Daire ise beraat yerine yerinde olmayan gerekçeyle mahkûmiyet hükmü kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.

3.CD E.2021/17831 K.2023/3869 Bozma

TCK m.220/7, örgüte yardım davranışını bağımsız bir suç olarak düzenlemeyip örgüt üyeliği kapsamında yaptırıma bağlamıştır. Örgütle iltisaklı bir bankadaki olağan bankacılık işlemleri örgütsel faaliyet veya yardım sayılmaz. Buna karşılık ödeme ve diğer bankacılık işlemleri, örgüt liderinin talimatına dayanıyor, yardım kastıyla yapılıyor ve örgütün amacına hizmet ediyorsa tek başına örgüte yardım kabul edilebilir.

Detaylı özeti gör

Kararda önce örgüt üyeliğinin sınırları belirlenmiştir. Üyelik için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren faaliyetlerin bulunması gerekir; yalnız örgüte sempati duymak veya ideolojisini benimsemek yeterli değildir. Somut olayda sanığın örgüt hiyerarşisine organik bağla katıldığına ilişkin kesin ve yeterli delil bulunmadığı saptanmıştır. Örgütle iltisaklı eğitim kurumlarında çalışırken yöneticilerin telkiniyle katıldığı toplantıların örgütsel içeriği de kanıtlanamamıştır. Buna karşılık sanığın, liderin talimatı üzerine bankadaki hesabına para yatırdığı belirlenmiştir. Bu nedenle eylemin üyelik değil TCK m.220/7 kapsamındaki yardım suçunu oluşturduğu ve suç vasfındaki yanılgının bozma gerektirdiği belirtilmiştir. Kabul ve uygulamaya göre ayrıca, mükerrirlere özgü infaz rejiminde yalnız TCK m.58/9'un gösterilmesi gerekirken uygulama yeri olmayan fıkralara dayanılması hukuka aykırı bulunmuştur.

3.CD E.2022/26710 K.2023/972 Onama

Örgüt yöneticisinin TCK m.220/5 kapsamındaki dolaylı faillik sorumluluğu, hiyerarşik emir ve talimat yetkisine tabi mensupların örgüt amaçları doğrultusunda işlediği suçları kapsar. Bunun yanında, m.220/1'deki örgüt yönetme fiili devamlılık gerektirdiğinden mütemadi suç niteliğindedir.

Detaylı özeti gör

Kararda yöneticilik ölçütleri, kişinin fiilî yetkileri üzerinden somutlaştırılmıştır. Failin hiyerarşide üyelerin üzerinde bulunması, geniş bir alanda iş bölümü yapabilmesi ve üyeleri sevk ile idare edebilmesi aranır. Örgütsel faaliyetlerin organizasyonu ve icrasında harekete geçiren, engelleyen veya durduran rol üstlenebilmesi ve bu faaliyetleri denetleyebilmesi de değerlendirilir. Yönetme; örgütü amaçları doğrultusunda idare etmeyi, emir ve direktif vermeyi, inisiyatif ile karar gücüne sahip olmayı kapsar. Örgütün varlığını ve gelişimini sağlamak, hedeflerini ve stratejilerini belirlemek de bu kapsamdadır. Buna karşılık yalnız belirli bir suçun işlenmesini planlayıp organize eden kişi, bu nedenle örgüt yöneticisi sayılmaz. Geniş alanda faaliyet gösteren yapılarda her yöneticinin örgütün tamamını yönetmesi mümkün olmadığından bölge, il ve ilçe sorumlularının durumu, kendi sorumluluk alanlarındaki örgütsel faaliyetlerin yoğunluğuna göre belirlenmelidir.

3.CD E.2021/11285 K.2023/643

Örgüt yönetmek, süreklilik niteliği nedeniyle TCK m.220/1 bakımından mütemadi suçtur. Yöneticilik sıfatı, kişinin hiyerarşideki unvanına göre değil, yön verdiği faaliyetlerin örgütün amacı ve etkinliği bakımından önemine göre belirlenir. Yönetici ayrıca, emir ve talimat verme yetkisi altındaki mensupların örgüt amacı doğrultusunda işlediği suçlardan m.220/5 gereğince dolaylı fail olarak sorumludur.

Detaylı özeti gör

Kararda yöneticilik eşiğinin yüksek tutulmasının dayanakları açıklanmıştır. Kanun koyucunun örgüt yöneticiliği ile örgüt kurmaya aynı yaptırımı bağlaması, iki ihlali eş ağırlıkta gördüğünün göstergesi kabul edilmiştir. Ayrıca mülga 765 sayılı Kanun'un silahlı çetede amirlik ve kumandayı elde bulundurmaya, cemiyet faaliyetlerini düzenlemeye veya sevk ile idare etmeye ilişkin hükümlerine dayanılmıştır. Yürürlükteki 3713 sayılı Kanun'un örgüt faaliyetlerini düzenleyenleri de yönetici sayan kuralı aynı yönde değerlendirilmiştir. Örgütlü suçlarda her seviyede belirli ölçüde talimat alma, talimat verme ve astları yönetme bulunduğu için yöneticiliğin hiyerarşinin üst katlarını ifade ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu ayrımın uygulamadaki karşılığı da gösterilmiş; silahlı terör örgütlerinin kırsaldaki tim, manga ve bölük sorumluları ile faaliyet yoğunluğu bulunmayan bazı il sorumlularının yönetici değil, örgüt üyesi olarak cezalandırıldığı belirtilmiştir.

3.CD E.2021/13681 K.2023/694 Bozma

5237 sayılı TCK m.220/7'de yardım fiiline yer verilmiş; yardım davranışları örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilip bağımsız bir örgüte yardım suçu düzenlenmemiştir. Silahlı terör örgütüne yardım etme suçunda temel cezanın belirlendiği uygulama maddesi, TCK m.314/3 ve m.220/7 delaletiyle m.314/2 olarak gösterilmelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, örgüte yardım isnadında tamamlanması gereken araştırmayı belirlemektedir. Bankada örgüte yardım saikiyle hesap bulundurduğu kabul edilen sanık yönünden maddi gerçek ile suç kastının kuşkuya yer bırakmadan ortaya çıkarılması ve savunmaların denetlenmesi zorunlu görülmüştür. Bu amaçla, hesabın açıldığı tarihten başlayan bütün hesap dökümleri uzman bilirkişiye inceletilmelidir. Örgüt liderinin talimatı doğrultusunda bankacılık işlemi yapılıp yapılmadığını açıklayan, denetime elverişli ve dosya kapsamıyla uyumlu bir rapor alınması gerekir. Örgütlü suçlar bilgi bankasında sanıkla ilgili bilgi veya ifade bulunup bulunmadığı da araştırılmalı; varsa beyan sahipleri tanık olarak dinlenmeli ve anlatımları CMK m.217 uyarınca tartışılmalıdır. Bu işlemler tamamlanmadan yetersiz belgelere dayanılarak hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuş ve bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur.

3.CD E.2022/27893 K.2023/259 Bozma

Örgüte yardım eden kişinin TCK m.220/7 kapsamında sorumlu tutulması için hiyerarşiye dâhil olmaması; desteklediği yapının silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi; yardımın örgüt amacına hizmet etmesi ve muhatabının örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gerekir. Yardımın kullanılmış olması aranmaz. Örgütün yararlanmasına sunulup tasarruf edilebilir duruma gelmesi suçun tamamlanması için yeterlidir.

Detaylı özeti gör

Kararda örgüt üyeliği, yardım fiilinden ayrılmasını sağlayan ölçütlerle açıklanmıştır. Üyelik için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren faaliyetlerin bulunması gerekir. Ancak niteliği, işleniş biçimi ve doğurduğu tehlikenin ağırlığı bakımından yalnız örgüt mensuplarınca işlenebilen suçların failleri, bu özellikler bulunmasa da üye kabul edilir. Örgüte sempati duymak, ideolojisini benimsemek veya yayınlarını okumak tek başına üyelik için yeterli değildir. Kişi örgüte bilerek ve isteyerek katılmalı, yapının niteliği ile amacını bilmeli ve katılma iradesini devam ettirmelidir. Kararda ayrıca örgütle iltisaklı bankadaki olağan hesap hareketlerinin tek başına örgütsel faaliyet veya yardım sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna karşılık liderin talimatıyla, örgütün amacına hizmet edecek ve bankaya yarar sağlayacak şekilde yapılan işlemler üyelik bakımından örgütsel faaliyet, tek başına ise yardım kabul edilebilir.

3.CD E.2022/4333 K.2023/395 Bozma

5237 sayılı TCK m.220/7, 765 sayılı Kanun'dan ayrılarak örgüte yardımı bağımsız bir suç saymamış; hiyerarşiye katılmadan örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişiyi örgüt üyesi gibi cezalandırmıştır. Fail örgüt yapısının dışında kalmalı ve yardım ettiği örgütün TCK m.314 anlamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmelidir. Yardım faaliyetleri devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk kazanırsa fail örgüt üyesi de sayılabilir.

Detaylı özeti gör

Karar, bozma eşiği ile delil değerlendirmesini ayrı ele almaktadır. Adli emanetteki eşya hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmemesi, mahkemenin bu konuda her zaman karar verebilmesi nedeniyle bozma sebebi sayılmamıştır. Temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin eksik gösterilmesi de mahallinde ve infaz aşamasında düzeltilebilir görülmüştür. Deliller yönünden, örgütle iltisaklı bankadaki olağan hesap hareketlerinin tek başına örgütsel faaliyet veya yardım sayılamayacağı esas alınarak sanıkların işlemleri ayrı ayrı incelenmiştir. Bir sanığın 2014'te hesabına yatırdığı dövizi aynı ay çektiği, ertesi yılın başında bakiyeyi sıfırladığı ve ticari kredi ödemeleri için işlem yaptığına dair savunmasının aksini gösteren delil bulunmadığı saptanmıştır. Diğer sanığın ise aynı dönemde şubede hesap açtırdığı, altın teslim ettiği ve vadeli katılım hesabı oluşturduğu belirlenmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesi E. 2018/1733 K. 2020/253 Düzelterek Esastan Red

Bu olayda BAM, m.220/7 uyarınca örgüte yardım eden sıfatıyla cezalandırılan sanığın m.6/1-j anlamında örgüt mensubu sayılmadığını ve hakkında m.58/9'un uygulanamayacağını kabul etmiştir. İlk derece mahkemesinin eylemi üyelik yerine yardım saymasını ise aleyhe istinaf bulunmadığından yalnız eleştirmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesi, silahlı terör örgütüne yardım etmekten mahkum edilen sanığın istinaf başvurusunu incelemiştir. Daire, örgüt sohbetlerine katılmaya ilişkin tanık beyanları ile banka hesabının belirli bir dönemden sonra da aktif kullanılmasını birlikte değerlendirerek eylemin hiyerarşik yapıya dahil olmakla üyelik oluşturacağını belirtmiştir. Aleyhe istinaf bulunmadığından m.220/7 uyarınca yapılan indirimi bozma nedeni yapmamış, bu yanılgıyı eleştirmekle yetinmiştir. Atıf maddelerinin o tarihteki m.314/3 ile m.220/7 olarak birlikte gösterilmesi gerektiğini de belirtmiştir. Örgüt mensubunun m.6/1-j'de örgütü kuran, yöneten, örgüte katılan veya örgüt adına suç işleyen kişiyle sınırlı tutulduğunu, hiyerarşik yapıya dahil olmadan yardım edenin bu kapsamda olmadığını kabul etmiştir. 15 Nisan 2020 tarihli kararda m.58/9'a dayanan mükerrirlere özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik kısmını hükümden çıkarmış, hükmü düzelterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.