İçeriğe geç

TCK Madde 97 Terk

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 97, Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 97 - Terk

Resmi Metin

Terk

Madde 97- (1) Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Terk dolayısıyla mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış veya ölmüşse, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre cezaya hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.97, yaşı veya hastalığı sebebiyle kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ile gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimsenin kendi haline bırakılmasını, yani terk edilmesini cezalandırır. Bu suç herkes tarafından işlenemeyen özgü bir suçtur; fail ancak mağduru koruyup gözetmekle yükümlü olan, yani garantör konumundaki kişidir. Korunan hukuki değer, kendini idare edemeyen kişinin yaşamı, beden bütünlüğü ve gördüğü bakıma duyduğu güvendir. Maddi unsur, yükümlü kişinin savunmasız durumdaki mağduru kendi haline terk etmesidir; manevi unsur ise bu terkin bilerek ve istenerek, yani kastla gerçekleştirilmesini gerektirir.

Terk edenin cezası üç aydan iki yıla kadar hapistir. Kanun, terkin doğurduğu sonuca göre ayrı bir ağırlaşma öngörür: terk yüzünden mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış ya da ölmüşse, artık temel ceza değil, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre ceza belirlenir. Böylece fiilin yol açtığı ağır netice, sorumluluğu doğrudan artıran bir ölçüt hâline gelir. Uygulamada, terk ile mağdurda oluşan zarar arasında nedensellik bağının kurulması, hem suçun oluşumu hem de ağırlaşmış hâlin tayini bakımından belirleyicidir.

Gerekçe

Madde metninde terk suçu tanımlanmıştır. Suçun konusu, yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan kimselerdir. Suçun faili ise, bu kimseler üzerinde koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi olabilir. Söz konusu suç, yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan kimseyi kendi hâline terk etmekle oluşur. Bu terk olgusu, bir bebeğin cami avlusu gibi belli bir mahale götürülüp bırakılması gibi icrai davranışla gerçekleştirilebilir. Keza, bu suç, ihmali davranışla da işlenebilir. Örneğin ileri yaşta bulunan veya hasta bir kişi ya da bir bebek evde kendi hâline terk edilerek tatile çıkılması hâlinde, koruma ve gözetimden yoksun bırakılabilirler. Maddenin birinci fıkrasında, başlı başına bu terk olgusu bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. Maddenin ikinci fıkrasına göre; terk edilen kişinin bir hastalığa yakalanması, yaralanması veya ölmesi hâlinde, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre cezaya hükmolunacaktır. Bu durumda dikkat edilmelidir ki, failin meydana gelen ağır ve başka neticeden dolayı sorumlu tutulabilmesi için, bu netice açısından en azından taksirinin bulunması gerekir. Fakat, bu madde kapsamında söz konusu edilen terk olgusu hâlinde, meydana gelen netice açısından failin çoğu zaman muhtemel kastla hareket ettiğini göz önünde bulundurmak gerekir.

TCK m.97 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

4.CD E.2020/27120 K.2022/23932 Bozma

Mağdur, fail dışında koruma ve gözetimi üstlenmeye elverişli ve istekli kişilerin inisiyatif kullanabileceği bir biçim ve ortamda bırakılmışsa TCK m.97’deki terk suçu oluşmaz. Buna karşılık mağdur koruma ve gözetimi devralabilecek kişi ya da kurumun denetimine bırakılmamışsa veya terk anında yükümlünün kim olduğu belirsizse, failin mağdurla fiilî ilişkisini geçici yahut sürekli biçimde keserek onu egemenlik alanı dışına çıkarması “kendi hâline terk”tir ve suç bu hareketle tamamlanır.

Detaylı özeti gör

Terk suçunda özel faillik, kendini idare edemeyen kişi üzerinde koruma ve gözetim ödevi bulunmasına dayanır. Ödev kanundan, sözleşmeden, doğal bağlılıktan veya fiilen üstlenmeden doğabilir. Kanuni kaynak araştırılırken 6284 sayılı Kanun ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu; sözleşmede ise şekilden çok kapsam ve içerik dikkate alınır. Yazılılık aranmadığından sözlü anlaşma ya da gönüllü üstlenme de yeterlidir; hekim, bakıcı ve öğretmen, üstlendikleri işe göre yükümlü olabilir. Yaşam ve vücut bütünlüğünün yanı sıra bu ödevin yerine getirilmesindeki sosyal yarar korunur. Suç, failin mağdurla fiilî bağını kesip onu egemenlik alanı dışına çıkarmasıyla tamamlanan, saikten bağımsız kast gerektiren gerçek ihmali suçtur; sürenin uzunluğundan çok tehlike yaratmaya elverişlilik önemlidir. Koruyabilecek ve bunu isteyen bir kişinin denetimine bırakma terk değildir. Çocukların tanığın evi önüne bırakıldığının telefonla bildirilmesi olayında bu unsur oluşmamış; TCK m.233 tartışılmadan hüküm kurulması eksik kovuşturma ve yanlış nitelendirme sayılmıştır.

CGK E.2015/986 K.2018/102 İtirazın Reddi

Terk suçunun maddi unsuru, yaşı veya hastalığı nedeniyle kendisini idare edemeyen ve koruma-gözetim altında bulunan kişinin, bu yükümlülüğü taşıyan failce kendi hâline bırakılmasıdır. Suç tehlike suçu olduğundan terk sonucunda zarar doğması aranmaz. Failin bu madde uyarınca sorumluluğu için amacı yalnız terk etmek olmalıdır; mağdurun hastalanmasını, yaralanmasını ya da ölmesini isteyerek hareket etmişse kasten yaralama veya öldürme suçundan sorumlu olur.

Detaylı özeti gör

Terk suçunun bugünkü kapsamı, mülga 765 sayılı Kanun'un 473 ve 474. maddelerinden iki yönden ayrılır. Eski rejim mağduru 12 yaşından küçük kişilerle sınırlar ve terk sonucu ölüm ya da yaralanma için doğrudan belirli ceza öngörürken TCK m.97, yaş sınırı koymadan yaşı veya hastalığı nedeniyle kendini yönetemeyen herkesi korur ve ağır sonuçta neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine gönderme yapar. Temel suç bir tehlike suçudur; ayrıca zarar doğması gerekmez ve mağduru korumasız bırakan hareket icrai ya da ihmali olabilir. Uygulamada yeni doğan bebeğin tren garına veya cami avlusuna, küçük çocuğun da akraba evi önüne bırakılması bu kapsama örneklenmiştir. M.97/2'de hastalık, yaralanma veya ölümden sorumluluk için failin en az taksirli olması ve bu sonucu istememesi gerekir. Madde gerekçesi, terk hâllerinde failin çoğu kez olası kastla davranabildiğine dikkat çeker; ağır sonuç istenmiş ya da kabullenilmişse terk hükmü değil, koşuluna göre kasten yaralama veya öldürme hükümleri uygulanır.

CGK E.2014/161 K.2015/493 İtirazın Kabulü

Yeni doğurduğu bebeğin göbek kordonunu bağlamadan onu çıplak hâlde patika yolun kenarındaki çalılığa atıp evine dönerek günlük hayatını sürdüren sanığın amacı yalnız terk etmek değildir; icrai davranışları karşısında ihmali davranışla ölüme neden olma suçundan da söz edilemez. Bebeğin yolun yakınında bırakılması nedeniyle yoldan geçenlerce bulunma ihtimali bulunduğundan, ölüm neticesi muhakkak ve kesin değil muhtemeldir. Sanık bu muhtemel neticeyi istemese de göze alıp kabullendiği için doğrudan kastla hareket etmemiş; eylemi olası kastla öldürme suçunu oluşturmuştur.

Detaylı özeti gör

TCK m.97/2, terk nedeniyle hastalık, yaralanma veya ölüm doğduğunda ağırlaşmış sonuçtan sorumluluğu failin en az taksirine ve bu sonucu istememiş olmasına bağlar. Böylece sırf terk iradesi ile yaşam ya da beden bütünlüğüne yönelen kast birbirinden ayrılır. Doğrudan kastta TCK m.21/1 uyarınca suç tipinin objektif unsurları bilinip istenir; fail hareketinin kanuni sonucu gerçekleştireceğini bilerek bunu hedefler. Olası kastta ise m.21/2 gereğince sonuç kesin amaç değildir, ancak gerçekleşme ihtimali öngörülmesine rağmen fiile devam edilerek sonuç kabullenilir. İki kast türünü ayırmada bilginin derecesi ve iradenin sonuca yönelik biçimi birlikte incelenmelidir. Fail ağır sonucu istemiyorsa m.97/2 çerçevesinde taksir denetimi yapılabilir; ölüm sonucunu doğrudan hedeflemiş veya gerçekleşmesini mümkün görüp kabul etmişse hukuki nitelendirme artık terk sınırında tutulamaz ve kasten öldürme hükümlerine yönelir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.