İçeriğe geç

TCK Madde 13 Diğer suçlar

Özet 3 fıkra · ~4 dk okuma

TCK 13, Aşağıdaki suçların, vatandaş veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk kanunları uygulanır: a) İkinci Kitap, Birinci Kısım altında yer alan suçlar.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 13 - Diğer suçlar

Resmi Metin

Diğer suçlar

Madde 13- (1) Aşağıdaki suçların, vatandaş veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk kanunları uygulanır:

  1. a) İkinci Kitap, Birinci Kısım altında yer alan suçlar.
  2. b) İkinci Kitap, Dördüncü Kısım altındaki Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Bölümlerde yer alan suçlar.
  3. c) İşkence (madde 94, 95).
  4. d) Çevrenin kasten kirletilmesi (madde 181).
  5. e) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188), uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190).
  6. f) Parada sahtecilik (madde 197), para ve kıymetli damgaları imale yarayan araçların üretimi ve ticareti (madde 200), mühürde sahtecilik (madde 202).
  7. g) Fuhuş (madde 227).
  8. h)

    Mülga (cümle/ibare): · 5918 s.K. m.1

  9. i) Deniz, demiryolu veya havayolu ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması (madde 223, fıkra 2, 3) ya da bu araçlara karşı işlenen zarar verme (madde 152) suçları.

(2) İkinci Kitap, Dördüncü Kısım altındaki Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerde yer alanlar hariç; birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı Türkiye'de yargılama yapılması, Adalet Bakanının talebine bağlıdır

Ek hüküm: · 5377 s.K. m.3

(3) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yazılı suçlar dolayısıyla yabancı bir ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olsa bile, Adalet Bakanının talebi üzerine Türkiye'de yargılama yapılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Mülga 5918 s.K. m.1
  2. Ek 2. fıkra 5377 s.K. m.3

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Ekleme 2. fıkra, 8 Temmuz 2005'te yürürlüğe giren 5377 s.K. m.3 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 8/7/2005, S.25869).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 8 Temmuz 2009)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 8 Temmuz 2009 Aşağıdaki suçların, vatandaş veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk kanunları uygulanır:
    a) İkinci Kitap, Birinci Kısım altında yer alan suçlar.
    b) İkinci Kitap, Dördüncü Kısım altındaki Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Bölümlerde yer alan suçlar.
    c) İşkence (madde 94, 95).
    d) Çevrenin kasten kirletilmesi (madde 181).
    e) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188), uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190).
    f) Parada sahtecilik (madde 197), para ve kıymetli damgaları imale yarayan araçların üretimi ve ticareti (madde 200), mühürde sahtecilik (madde 202).
    g) Fuhuş (madde 227).
    h) Rüşvet (madde 252).
    i) Deniz, demiryolu veya havayolu ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması (madde 223, fıkra 2, 3) ya da bu araçlara karşı işlenen zarar verme (madde 152) suçları.
    Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 9 Temmuz 2009'da 5918 s.K. m.1 ile değiştirildi (RG 9/7/2009, S.27283). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.13, yabancı ülkede işlenen belirli suçlara Türk kanunlarının doğrudan uygulanmasını öngören ayrı bir yargı yetkisi kuralıdır; failin vatandaş ya da yabancı olması ile mağdurun kimliği burada belirleyici değildir. Onbirinci madde vatandaş, onikinci madde ise yabancı tarafından yabancı ülkede işlenen suçları kendi özel koşullarıyla düzenlerken, bu madde saydığı katalog suçları için, fail ister vatandaş ister yabancı olsun, evrensellik ve koruma esasına dayanan bağımsız bir kural getirir. Katalogda yer alan suçlar şunlardır: (a) İkinci Kitap Birinci Kısımda düzenlenen suçlar; (b) İkinci Kitap Dördüncü Kısımın Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Bölümlerinde yer alan suçlar; (c) işkence (94 ve 95. maddeler); (d) çevrenin kasten kirletilmesi (181. madde); (e) uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (188. madde) ile kullanılmasını kolaylaştırma (190. madde); (f) parada sahtecilik (197. madde), para ve kıymetli damgaları imale yarayan araçların üretimi ve ticareti (200. madde) ve mühürde sahtecilik (202. madde); (g) fuhuş (227. madde); (i) deniz, demiryolu veya havayolu ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması (223. maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları) ya da bu araçlara karşı işlenen zarar verme (152. madde).

Maddenin ikinci fıkrası bir usul koşulu getirir: İkinci Kitap Dördüncü Kısımın Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde yer alanlar hariç tutulmak üzere, birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı Türkiye’de yargılama yapılması Adalet Bakanının talebine bağlıdır; sayılan bu bölümlerdeki suçlar bakımından ise böyle bir talep aranmaz. Üçüncü fıkra, yabancı ülkede verilen kararın kesin hüküm etkisini sınırlar: birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yazılı suçlar dolayısıyla yabancı bir ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olsa bile, Adalet Bakanının talebi üzerine Türkiye’de yeniden yargılama yapılır. Böylece hüküm, uluslararası nitelikteki ağır suçlarda cezasız kalmayı önlemek amacıyla ülkesellik ilkesinin dışına taşan bir cezalandırma yetkisi kurar.

Gerekçe

Bu maddenin bir fıkra veya cümlesi 5918/2009 ile yürürlükten kaldırılmıştır (mülga). Aşağıdaki 2004 gerekçesi kaldırılan hükmü de içeren ilk metne aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde, belli suçların yabancı bir ülkede işlenmesi durumunda, failin Türk vatandaşı veya yabancı olmasına bakılmaksızın, Türkiye’de Türk kanunlarına göre yargılama yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Birinci fıkranın (a) bendine göre, İkinci Kitap, Birinci Kısım altındaki 1) “Soykırım” başlıklı Birinci Bölümde, 2) “Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti” başlıklı İkinci Bölümde yer alan suçlar ile; (b) bendine göre, İkinci Kitap, Dördüncü Kısım altındaki 1) “Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar” başlıklı Üçüncü Bölümde, 2) “Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar” başlıklı Dördüncü Bölümde, 3) “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı Beşinci Bölümde, 4) “Millî Savunmaya Karşı Suçlar” başlıklı Altıncı Bölümde, 5) “Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk” başlıklı Yedinci Bölümde ve 6) “Yabancı Devletlerle Olan İlişkilere Karşı Suçlar” başlıklı Sekizinci Bölümde yer alan suçlar ile, fıkranın (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerinde sayılan suçlar nerede işlenmiş olursa olsun, bu nedenle Türkiye’de yargılama yapılarak, Türk vatandaşı veya yabancı olmasına bakılmaksızın fail hakkında Türk kanunlarına göre cezaya hükmolunur. Yabancı ülkede işlenen bu suçlar dolayısıyla failler hakkında Türkiye’de re’sen takibat yapılır. Maddenin ikinci fıkrasına göre, bu suçlar dolayısıyla yabancı bir ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olsa bile, Türkiye’de yeniden yargılama yapılır. Ancak bunun için Adalet Bakanının talepte bulunması gerekir. Yabancı ülkede mahkûm olunan ceza bu ülkede tamamen veya kısmen infaz edilmişse; infaz edilen bu ceza miktanmn, mahsup hükümlerine göre, Türkiye’de hükmolunan cezadan mahsup edilmesi gerekir. Birinci fıkranın (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerinde sayılan suçların yurt dışında işlenmesi hâlinde; bu suç dolayısıyla, suçu işleyen kişinin Türk vatandaşı veya yabancı olması arasında fark gözetmeksizin, Türkiye’de Türk kanunları uygulanarak yargılama yapılabilecektir. Ancak, (a) ve (b) bentlerinden farklı olarak, bu bentlerde sayılan suçlardan dolayı Türkiye’de yargılama yapılabilmesi için, fail hakkında yabancı ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmemiş olması gerekir. Türkiye’nin taraf olduğu çeşitli uluslararası sözleşmelerde aut dedere aut judiciare/aut punire kuralına yer verilmek suretiyle ilgili sözleşme kapsamına giren suçlar dolayısıyla ister vatandaş olsun ister yabancı olsun faillerin suçun işlendiği ülkeye geri verilmesi öngörülmüştür. Ancak, bu sözleşmelerle, çeşitli hukukî mülahazalarla geri verme yoluna gidilmemesi hâlinde, taraf devletlere yargılama ve cezalandırma yükümlülüğü yüklenmiştir. Bu konuda, 1963 yılında imzalanan Uçaklara Karşı İşlenen Suçlara veya Diğer Fillere İlişkin Tokyo Sözleşmesi, 1970 yılında imzalanan Uçaklann Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Ön- lenmesi hakkındaki La Haye Sözleşmesi, 23 Eylül 1971 tarihli Sivil Havacılığın Güvenliğine Karşı Kanun Dışı Eylemlerin Önlenmesine İlişkin Montreal Sözleşmesi, 14 Aralık 1973 tarihli Diplomasi Ajanları da Dahil Olmak Üzere Uluslararası Korunmaya Sahip Kişilere Karşı İşlenen Suçların Önlenmesi ve Cezalandırılmasına Dair New York Sözleşmesi, Uyuşturucu Maddelere Dair 1961 Tek Sözleşmesi, 21.12.1971 tarihinde Viyana’da imzalanan Psikotrop Maddeler Sözleşmesi ve ayrıca, Avrupa Konseyi’nce 27.01.1977 tarihinde hazırlanan Tedhişçiliğin Önlenmesine İlişkin Avrupa Sözleşmesi örnek olarak gösterilebilir.

TCK m.13 ile İlgili Yargıtay Kararları

1 karar gösteriliyor.

10.CD E.2022/11321 K.2022/10794 İtirazın Kabulü

TCK'nın 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yurt dışında işlenen uyuşturucu madde ticareti suçu nedeniyle Türkiye'de yargılama yapılması yabancı ülkede hüküm kurulmamış olmasına bağlıdır; yabancı hüküm varsa aynı suç yeniden kovuşturulamaz ve non bis in idem ilkesi gereğince TCK'nın 13. maddesi ile CMK'nın 223/7. maddesi uyarınca davanın reddi gerekir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bu suç nedeniyle Türkiye'de yargılama yapılması ayrıca Adalet Bakanının talebini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Kararda önce TCK m.13'ün metni aktarılmış; yabancı ülkede işlendiğinde Türk kanunlarının uygulanacağı suçlar arasında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretinin de birinci fıkrada sayıldığı belirtilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını inceleyen Daire, suça konu maddenin Türkiye'den ihraç edildiğini gösteren yeterli delil bulunmadığını saptamıştır. Buna karşılık sanık, yabancı bir devlet mahkemesince cezalandırılmış ve hüküm kesinleşmiştir. Böylece sabit fiilin yurt dışında uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu oluşturduğu; Türk mahkemelerinde yargılama için yabancı ülkede mahkûmiyet veya beraat hükmü verilmemiş olmasıyla Adalet Bakanının talebinin birlikte gerektiği kabul edilmiştir. İki koşul da gerçekleşmediği hâlde TCK m.11 ve m.13'e dayanılarak mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Bu nedenle itiraz kabul edilmiş ve önceki düzeltilerek onama kararı kaldırılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.