Resmi Metin
Yönlendirme tedbirleri
Madde 5/A- (1) 5 inci maddede düzenlenen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yanında bu maddede düzenlenen yönlendirme tedbirleri, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar bakımından, çocuklara özgü güvenlik tedbiri olarak anlaşılır.
(2) Yönlendirme tedbirleri olarak; a) Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri: Spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında; Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere çocukların 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimine katkı sağlayacak görev almalarına, b) Dijital risklerden korunma tedbiri: Kullandığı telefon cihazı, telefon hattı veya her türlü bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazın bildirilerek cihazın tedbir kararından sonraki hareketlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az 2 yıldan fazla olmamak üzere çeşitli takip yazılımlarıyla ilgili kurum denetimine açmaya, riskli olarak tanımlı bazı dijital mecralar, uygulamalar ve dijital platformlara erişimin engellenmesine, c) Kitap ve kütüphane tedbiri: Kütüphane ve okuma salonu gibi yerlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, üniversiteler ile yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimine katkı sağlayacak görev almaya veya bu kuruluşların yetkililerince belirlenen eserleri okumaya, d) Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri: Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, üniversiteler ile yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere 20 saatten 300 saate kadar park, bahçe, sahil gibi belirlenecek bir bölgede çevre temizliği yapmaya, belirlenecek bitkilerin bakımı, ağaçlandırma ve çiçeklendirme faaliyetlerine katılmaya, e) Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri: Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından yerine getirilmek üzere çocukların sağlıkları için tehlike oluşturan bağımlılıklarının tedavi ve rehabilitasyonu için belirlenecek programları tamamlamaya, hükmedilir.
(3) Bu tedbirlerin yerine getirilmesinde 45 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları uygulanır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
ÇKK m.5/A, 7593 sayılı Kanunla eklenmiş ve 18/8/2026’da yürürlüğe girmiştir. Yönlendirme tedbirleri, ÇKK m.5’teki koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yanında, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiridir. ÇKK m.23/2 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilen çocuk için uygun görülen biri veya birkaçı da denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.43/C(5), 6136 sayılı Kanun kapsamı dışındaki bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlere ilişkin kabahatler için ayrı bir yol öngörür. Kabahati işlerken onbeş yaşını doldurmamış çocuk hakkında mülkî amir, çocuğun üstün yararını gözeterek çocuk hâkiminden koruyucu, destekleyici ve yönlendirme tedbirlerini talep eder; kendisi karar vermez. Belirtilen ruhsatlı yerler dışındaki satış ve sergilemeye ilişkin 43/C(1)(a) yasağının yürürlük tarihi 1/12/2026’dır; çocuklara satış, çocukların satın alması veya taşımasına ilişkin 43/C(1)(b) yasağı bu ertelemeye tabi değildir. Ceza sorumluluğunun bulunmaması diğer iki yolun ortak şartı değildir. ÇKK m.45/3-4’teki kolluk yardımı ve koordinasyon düzeni uygulanır; bu atıf ÇKK m.45/5’teki tazyik hapsini yönlendirme tedbirlerine taşımaz. Ayrıca verilmiş koruyucu veya destekleyici kararın ihlali kendi koşullarıyla değerlendirilir. Usul ve esaslara ilişkin yönetmeliği çıkarma yetkisi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığındadır.
Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri, spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ve ilgili kamu kurumlarında çocuğun psikososyal gelişimine katkı sağlayacak 20 saatten 300 saate kadar görev almasını kapsar; Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel yönetimlerce yerine getirilir. Dijital risklerden korunma tedbirinde kullanılan telefon, hat veya dijital cihaz bildirilir; cihazın karar sonrasındaki hareketleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından üç aydan az, iki yıldan fazla olmamak üzere takip yazılımlarıyla denetime açılır. Riskli olarak tanımlanan bazı dijital mecralara, uygulamalara ve platformlara erişim de engellenir; kanun erişim engelleme için ayrıca bir süre belirtmez. Kitap ve kütüphane tedbirinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, üniversiteler ve yerel yönetimlerce yürütülmek üzere kütüphane veya okuma salonu gibi yerlerde 20 saatten 300 saate kadar gelişimi destekleyen görev alma veya bu kuruluşların yetkililerince belirlenen eserleri okuma alternatifleri vardır. Okuma için ayrı sayısal süre veya kitap sayısı belirtilmemiştir. Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri, Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, üniversiteler ve yerel yönetimlerce yürütülen 20 saatten 300 saate kadar çevre temizliği, bitki bakımı, ağaçlandırma ve çiçeklendirme faaliyetlerini kapsar. Bağımlılık tedbiri, sağlığı tehlikeye sokan tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılıklar için Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından yürütülecek tedavi ve rehabilitasyon programlarının tamamlanmasını içerir; bent sayısal süre koymaz. HAGB’deki üç yıllık denetim, CMK m.231/8’deki en çok bir yıllık yükümlülük sınırı ve dijital tedbirin süresi farklı hükümlere aittir; her yol için aynı süre sonucu çıkarılamaz.