TBB Disiplin Kurulu Kararı – E. 2024/836 K. 2024/864

[ÖZET] Dosya kapsamında yer alan fotoğraflardan, şikâyetli avukatın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar ile reklam yaptığı görülmektedir. Şikâyetlinin bu eylemi kendisine iş sağlamaya yönelik olup, haksız rekabet yasağına aykırılık teşkil etmektedir.
(Av. Yas. m. 34, 55, 134  TBB Mes. Kur. m. 3,4,7,8 )

[KARAR METNİ] Şikâyetli avukat hakkında; “Şahsi Instagram hesabından, … Kır Düğün salonunun fotoğrafını çekerek ‘Düğüne Geldik; Ama Takı Haczi için’ ve yine ‘Profesyonel olmak zorundayım ama meslek hayatımın en zor hacizlerinden birindeyim’ şeklinde paylaşımlar yaparak Avukatlık Kanunu’na aykırı davrandığı” iddiası bakımından başlatılan disiplin davasında, ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Şikâyetli avukat savunmasında özetle, şikâyet konusu paylaşımın, hiçbir kurum ve kişi, hiçbir dosya ve dava detayı belirtilmeden, sadece arkadaş çevresi ile sınırlı olacak şekilde kamuya açık olmaksızın yapıldığını, bu anlamda herhangi bir kural, prensip veya da mevzuatı ihlal etmeyen bir paylaşım olduğunu, espri ve mizansen içeren bir paylaşım olduğunu beyan etmiştir.
İncelenen dosya kapsamından, dosyanın önceden Kurulumuza intikal ettiği, Kurulumuzun 17.11.2023 günlü kararı ile şikâyetli savunma dilekçesinde incelemenin duruşmalı talep etmesine rağmen taraflar duruşmaya davet edilmeden karar verildiği anlaşılmakla, kararın bozulmasına karar verildiği,
Baro Yönetim Kurulu’nun 04.08.2022 günlü toplantısında, Avukatlık Kanunu’nun 34, 134, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları’nın 7 ve 8. maddesi uyarınca şikâyetli hakkında disiplin kovuşturması açılmasına karar verildiği,
Baro Disiplin Kurulu’nca, “Şikâyetli avukatın yaptığı iki adet sosyal medya paylaşımının isnat olunduğu şekilde; 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu’nun 34. Maddesinde yer alan Özen Yükümlülüğü, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları 7. Maddesinde yer alan; Avukatın ün kazandırmaya yönelik gereksiz davranışlardan kaçınır ve yine Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları 8. Maddesinde yer alan; Avukatın kendine iş sağlama niteliğindeki her davranıştan çekinir. Maddelerini ihlal edip etmediği hususu kurulumuzca ayrı ayrı müzakere edilmiştir.
Neticeten, şikâyetlinin eyleminin isnat olunduğu üzere; özen yükümlülüğü ihlali, kendine ün kazandırmaya yönelik davranış ve kendine iş sağlama niteliğindeki davranışlardan çekinmesi konusunda disiplin cezasını gerektirir nitelikte davranışlardan sayılmasını gerektirecek yasal dayanaklar şunlardır;
11 Ağustos 1341 (1925) tarihli İstanbul Barosu Dahili Nizamnamesi madde 35, ‘Bir şahsın veya bir şirket veya daire resmiyenin vekaletini kendine tevdi ettirmek için avukatların mümafii haysiyet teşebbüsat ve münasebatta ve müvekkil celbi zımnında cerait ve vesaiti saire ile ilanatta bulunmaları ve küşat ettikleri yazıhanelerine kendi isim ve unvanlarından başka evsaf izafe eylemleri memnunudur.’,
Amerikan Avukatları Ahlak Yasası’nın 27. Maddesine göre ‘Avukatın sirküler veya diğer vasıtalı veya vasıtasız yollarla reklam yapması yasaktır.’,
Uluslararası Barolar Birliğinin 1956 Oslo toplantısının 8. no.lu kararı, ‘Reklama başvurmak, avukatlık vakar ve şerefi ile bağdaşmaz.’,
Vod Kantonu Meslek Kurallarının 4. Maddesi, ‘Avukat, reklam sayılabilecek her şeyden kaçınmağa mecburdur. Mesleki faliyetinin üstüne kamunun dikkatini çekmek için davaları hakkında yayında bulunamaz.’,
Paris Barosu İç Yönetmeliğinin 37. Maddesi, ‘Reklam niteliğindeki her davranış yasaktır.’,
Romanya Avukatlık Yasası’nın 88. Maddesi, ‘Avukatın gerek sözle ve gerek mektuplarla, sirkülerle ve sair ilan vasıtaları ile hizmet arz etmesi yasaktır.’
Görüldüğü üzere ulusal ve uluslararası uygulamada, avukatın kendine iş sağlama niteliğindeki her tür davranışı engellemekte, reklamı hoş görülmemektedir.
Genel olarak reklam, kamunun tümünün veya bir kesiminin ilgisini çekerek yarar sağlamak amacıyla herhangi bir yoldan yapılacak tanıtma faaliyeti olarak ifade edilebilir. Bu sebeple reklam “serbest rekabet” kavram ve kuralları içinde yer alır. Oysa Avukatlar rakip değil, Adaletin gerçekleşmesinde Sav, Savunma ve Karar üçlüsünde yargının kurucu unsuru olarak görev alan, adaletin yardımcısıdırlar. Nasıl ki hakim ve savcının reklama ihtiyacı yoksa avukatında yoktur.
Amaç; Bir kamu hizmeti olan avukatlık mesleğini iş temini konusunda meslektaşlar arasında haksız rekabetin yaratılması, mesleğin ticarileşmesi ve avukatın iş sahipleri karşısında bağımsızlığını kaybetme tehlikesine karşı korumaktır. (Disiplin Kurulu Kararlan Sf. 746-747)
Öte yandan ise, şikâyetlinin eyleminin disiplin cezasını gerektirir nitelikte davranışlardan sayılmayacağına dair yasal dayanak ise 21/11/2003 tarih ve 25296 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliğinin 8-C ve 9. Maddesinde yer alan yönetmelik hükümleridir.;
Madde 8/c Medya İlişkileri: Yazılı, işitsel ve görsel iletişim araçlarında ve internette röportaj, sohbet, konuşma, tartışma ve benzeri programlara katıldıklarında; reklam sayılabilecek her türlü davranıştan, avukatlık mesleğini zedeleyici her türlü açıklamadan kaçınmak zorundadır.
Madde 9. Internet: Bu Yönetmelik kapsamında olanlar, internet dahil, teknolojinin ve bilimin • olanak tanıdığı her tür ortamda avukatlık mesleğinin onur ve kurallarına, avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene, Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen ‘Avukatlık Meslek Kuralları’na aykırı olmayacak şekilde kendisini ifade etme hakkına sahiptir.
Yukarıda sayılı yasal dayanaklar uyarınca şikâyetlinin eylemine konu iki adet paylaşımın;
-Kendi şahsi ve kişisel sosyal medya hesabında paylaşıldığı; Instagram hesabının kamuya açık olmayıp sadece arkadaşlık taleplerinin karşılıklı kabule bağlı olarak kişilerin bir birine eklendiği bir platform olarak şahsi ve kişisel dar bir çevreye hitap ettiği,
-Kalıcı bir paylaşım olmayıp ‘story’ tabir edilen kısa süreli hikaye yayını şeklinde bir paylaşım olduğu, kendisinde ekli olan herkes tarafından görülmediği, yani kendisini gösterme gayesinde bir ilan olarak kabul edilemeyeceği,
-Taraf, dosya, konu, alacaklı, borçlu, borç ilişkisinin nedeni gibi Avukat Mesleğinin özen anlamında konu edilebileceği bir hususun belirtilmediği,
-Şikâyetlinin reklam mefhumunda asıl olanın icap/kabul gibi aleni bir kişisel hüner sergileme çabasında olmayıp aksine ‘meslek hayatımın en zor haczi’ olarak konuyu nitelemesi,
Gibi hususlar bir arada değerlendirildiğinde şikâyetlinin eyleminin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliğinin 9. Maddesinde açıkça yer alan ‘kendisini ifade etme hakkına’ dair bir paylaşım olduğu kanaatine varılmıştır.” gerekçesiyle oyçokluğuyla karar verildiği,
Şikâyetlinin disiplin sicil özetinde ceza olmadığı,
Şikâyetçi Baro Başkanlığı’nın 26.06.2024 kayıt tarihli itiraz dilekçesinde özetle, gerek Avukatlık Kanunda ve gerekse meslek kurallarında açıkça düzenlenmiş hükümlere yeniden bir çerçeve çizme girişiminin aynı olaylarda farklı kararlar verme sonucunu doğuracağını, sosyal medya hesabında olsa dahi bir avukatın “Avukat, yalnız adres değişikliğini, reklam niteliğini taşımayacak biçimde, ilan yoluyla duyurabilir” açık hükmüne aykırı şekilde sosyal medyası hikaye bölümünde geçici bir paylaşım yapmış olduğu ya da sadece kendi arkadaşlarıyla paylaştığı, kamuya açık bir paylaşım olmadığı iddiasının asla kabul edilemez olduğunu, önemli olanın şikâyetli avukatın Instagram hesabında kimlerle arkadaş olduğunu hususu olduğunu, kaldı ki şikâyetli avukatın 10.100 takipçisi olduğunu ve hesabın herkese açık olduğunu, bu doğrultuda açıkça yaptığı işin her ayrıntısını paylaşan, “düğüne geldik; ama takı haczi için” yazarak düğün salonunun yerini ve tabelasını paylaşan “profesyonel olmak zorundayım ama meslek hayatımın en zor hacizlerinden birindeyim” yazarak polis arabasını ve ortamı paylaşan gece yarısı her tür zorluğa rağmen işini nasıl yaptığını reklam eden şikâyetli avukatın paylaşımının ün sağlama gayreti olduğunun aşikar olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve şikâyetlinin disiplin cezası ile cezalandırılmasını talep ettiği,
Usulüne uygun tebligata rağmen itiraza cevap verilmediği görülmektedir.
Şikayetçi Baro Başkanlığı’nın itirazı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Avukatlık, kolektif bir itibar mesleğidir. Bu itibardan yararlanmak her avukatın hakkı olduğu gibi, bu itibarı korumak ve lekelenmesine izin vermemek de her avukatın yükümlülüğüdür.
Avukatlar, davranışlarında, yalnızca elde edilecek sonuca odaklanmamalı, mesleğin kolektif itibarını ve vakarını zedelemeyecek davranışlarda bulunmalıdır.
Genel olarak reklam kamunun tümünün veya bir kesiminin ilgisini çekerek yarar sağlamak amacıyla herhangi bir yoldan yapılacak tanıtma faaliyeti olarak ifade edilebilir. Bu sebeple reklam, serbest rekabet kavramı ve kuralları içerisinde yer alır. Oysa avukatlar rakip değil, yargının kurucu unsuru olarak görev alan adaletin yardımcısıdırlar.
Dosya kapsamında yer alan fotoğraflardan, şikâyetli avukatın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar ile reklam yaptığı görülmektedir. Şikâyetlinin bu eylemi kendisine iş sağlamaya yönelik olup, haksız rekabet yasağına aykırılık teşkil etmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Baro Disiplin Kurulu kararının kaldırılarak, eylemiyle, reklam yasağını ihlal eden şikâyetli hakkında uyarma cezası verilmesi gerekmiştir.
Gereği düşünüldü:
1-Şikayetçi Baro Başkanlığı’nın itirazının kabulüne, … Barosu Disiplin Kurulu’nun
“Disiplin Cezası Verilmesine Yer Olmadığına”
ilişkin 20.03.2024 gün ve 2024/1 Esas, 2024/37 Karar sayılı kararının
KALDIRILMASINA,
Şikâyetli avukatın
UYARMA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
2-Kurulumuz kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemesinde dava yolu açık olmak üzere,
Oybirliği ile karar verildi.