Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3750 K.2025/2425

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3019 E., 2024/1768 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/392 E., 2022/414 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 01.04.2017 tarihli büyükbaş hayvan ve tarla takas sözleşmesi başlıklı sözleşme akdedildiğini, buna göre davalı borçlunun sözleşmede ayrıntılı olarak belirtilen edimlere karşılık olarak 949 parselde bulunan taşınmazının 3800 metrekarelik kısmını devredeceğinin kararlaştırılmasına rağmen müvekkiline yalnızca 13/240 oranında payın 1901,06 metrekare olarak devredildiğini, daha sonra devri gerçekleştirilmeyen bakiye taşınmaz alanı yönünden m2 birim fiyatına denk gelecek şekilde 475.000,00 TL üzerinden davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 475.000,00 TL alacağı yönünden başlatılan icra takibine itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasında imzalanan protokolün taşınmaz devri karşılığında, hayvanların devrini/teslimini amaçlayan bir ön trampa sözleşmesi olduğunu, tarafların adi takas sözleşmesi ile üstlendikleri edimlerini yerine getirip getirmedikleri, getirmediler ise bunun hukuki sonuçlarının belirlenmesi gerektiğini, 01.04.2017 tarihli ön anlaşma protokolüne göre müvekkilinin Üngüt Mahallesi 949 parselde kayıtlı taşınmazından 1901,06 m2’sini davacıya devrettiğini, her ne kadar yapılan ön protokolde açıklık yok ise de hayvanların tamamının müvekkiline devrinde/tesliminde taşınmazın diğer kalanının devredileceğini, davacının kendi üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, devir ve teslimi gerçekleştirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının 01.04.2017 tarihli sözleşmede davalıya teslimi öngörülen 57 adet büyükbaş hayvan, 1 adet konteyner, 1 adet yem karma makinesi, süt sağma makinesi ve süt soğutma tankını davalıya teslim ettiğine ilişkin dosyaya bir belge sunamadığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına yazılan müzekkereye ilgili kurumca davalı adına büyükbaş veya küçükbaş hayvan kaydı bulunmadığı yönünde verilen yanıt da dikkate alındığında davacının teslim iddiasını ispatlayamadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesinde yer alan “Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.” hükmünün yer aldığını, duruşmada hazır olan taraf tanıkları dinlenmiş ise de davalı tarafın tanık dinletilmesine muvafakat etmediği göz önünde bulundurularak 6100 sayılı HMK’nın 200. maddesi gereğince tanık beyanlarının hükme esas alınmadığı, ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafa 17.11.2021 tarihli duruşmada yemin delili hatırlatılarak iddia konusu yapılan hayvan ve makinelerin davalıya teslim edilip edilmediği yönünden davalı tarafa yemin teklif edip etmeyeceği hususunda beyanda bulunmak ve yemin metnini ibraz etmek üzere davacı tarafa iki haftalık kesin süre verildiği, davacının verilen kesin sürede karşı tarafa yemin teklif etmediği, bu sebeplerle davacı yanın sözleşme ile üstlendiği hayvan ve mal teslimine ilişkin edimini yerine getirdiğini ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, keşif deliline dayanmış olmalarına rağmen mahkemece dikkate alınmadığını, hayvanların değerini belirlemek üzere bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken yapılmadığını, hayvan satışının senede bağlanmaması hususunda teamül olup olmadığının mahkemece araştırılması gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir..

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, takas sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacının dava dayanağı yapmış olduğu 01.04.2017 tarihli sözleşmedeki hayvan ve makine teslimine ilişkin kendi edimlerini yerine getirdiğini yasal delillerle ispatlayamadığı ve mahkemece yapılan kesin süreli ihtara rağmen yemin teklif etme hakkının da kullanılmadığı, Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca kendi borcunu ifa etmeyen davacının karşı taraftan edimin ifasını isteyemeyeceğine göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.