Hâkim Türk hukukunu resen uyguladığından, davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, bu olguların hukukî nitelendirmesi ise hâkime ait olup, taraflar hukukî nitelendirmeyi doğru yapmakla yükümlü değildir (HMK m.33). Bu nedenle hâkim, bildirilen hukukî sebeplerle bağlı olmaksızın uygulanacak hukukî sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür.
Detaylı özeti gör
HMK'nın 33. maddesi uyarınca bir davada olayları belirtmek taraflara, bu olguların hukukî nitelendirilmesi ise hâkime ait olup, hâkim bildirilen hukukî sebeplerle bağlı olmaksızın uygulanacak hukukî sebebi kendiliğinden bulup uygular. Somut olayda davacı vekili, murisin hastanede serum takılı hâlde sahte raporlarla nikâhlandığını ileri sürerek öncelikle evliliğin yokluğunun tespitini, olmadığı takdirde mutlak butlan (TMK m.145/2) sebebiyle iptalini istemiştir. ... 6. Aile Mahkemesi davayı reddetmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi ise davayı, davacının ileri sürmediği TMK m.148'deki geçici ayırt etme gücü yoksunluğuna dayalı evliliğin iptali davası kabul edip karar gerekçesini düzelterek istinaf talebini reddetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, delillerin TMK m.145 kapsamında değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı biçimde m.148 kapsamında ele alınmasını usul ve yasaya aykırı bularak bozmuş, Bölge Adliye Mahkemesi direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu ise ilk derece hâkiminin HMK m.33'e uygun şekilde hukukî sebebi olaya uyguladığını, bölge adliye mahkemesinin davacının dayanmadığı bir nitelendirmeye geçemeyeceğini belirterek direnme kararının bozulmasına karar vermiştir.