Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 68 Fer’î müdahilin durumu
HMK 68, talebi kabul edilen müdahil davayı ancak bulunduğu noktadan takip eder; yanında katıldığı tarafın yararına iddia ve savunmaları, onun işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla ileri sürebilir, mahkeme bildirilen işlemleri ona da tebliğ eder.
Resmi Metin
Fer’î müdahilin durumu
Madde 68- (1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir.
(2) Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, fer’î müdahilin davaya katıldıktan sonraki usuli durumunu ve yetkilerinin sınırını iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkraya göre müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir; yani katılmadan önce yapılmış ve kesinleşmiş usul işlemleri olduğu gibi geçerli kalır. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir ve onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemini yapabilir. İkinci fıkra ise mahkemeye, müdahilin katıldığı noktadan itibaren taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ etme yükümlülüğü yükler.
Düzenlemenin usuli mekaniği, fer’î müdahili davaya tam anlamıyla bağımsız bir taraf değil, yanında yer aldığı tarafın konumunu güçlendiren bir katılan olarak konumlandırır. Müdahilin işlem yapma serbestisi, asıl tarafın iradesiyle çerçevelenmiştir: ileri sürdüğü iddia ve savunmaların yanında katıldığı tarafın yararına olması ve onun işlem ve açıklamalarına aykırı düşmemesi koşuldur. “Bulunduğu noktadan itibaren” ölçütü, davanın geçmiş aşamalarının müdahil lehine yeniden açılmasını engelleyerek yargılamanın bütünlüğünü korur. Tebliğ yükümlülüğünün katılma anından sonraki işlemlerle sınırlandırılması da müdahilin sürece dâhil olduğu andan başlayarak bilgilendirilmesini sağlar.
Gerekçe
Maddenin birinci fıkrasında, müdahale talebinin kabulü halinde, müdahilin davayı ancak katıldığı noktadan itibaren takip edeceği belirtilerek, müdahale sebebiyle yargılamanın gecikmesine veya bu yönde kötüniyetli davranışlara engel olunması amaçlanmıştır. Böylelikle, müdahilin katıldığı aşamaya kadar olan işlemlerin yeniden müdahile bildirilmesi ve müdahilin de bu işlemlere karşı beyanda bulunması gibi, yargılamayı uzatacak ve zorlaştıracak bir yöntem kabul edilmemiştir. Müdahilin, tarafın yardımcısı olması sebebiyle, onun işlem ve açıklamalarına aykırı işlem yapması müdahillik konumuyla bağdaşmayacaktır. Fer’i müdahil ancak, yanında katıldığı tarafın işlemlerine yardımcı olacak nitelikte işlemler yapabilir ve onun yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir. Bu durum, fıkrada açıkça belirtilmek suretiyle, konuyla ilgili tartışmaları sona erdirecektir.
İkinci fıkraya göre, fer’i müdahil, taraf olmamakla birlikte, hem katıldığı tarafın yararına hem de dolaylı olarak kendi yararına işlemler yapacaktır. Zira, yanında katıldığı tarafın davayı kazanması halinde, fer’i müdahilin de hukuki durumu güçlenecektir. Bu çerçevede fer’i müdahilin taraf yardımcısı olarak üzerine düşeni tam olarak gerçekleştirebilmesi için, katıldığı andan itibaren yargılama işlemlerinden haberdar olması gerekir. Bu aynı zamanda hukuki dinlenilme hakkının da bir gereğidir. Zira, yargılamanın süjeleri, yargılamadaki durumlarıyla bağlantılı şekilde hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Şüphesiz fer’i müdahilin hukuki dinlenilme hakkı; özellikle açıklama ve ispat hakkı, taraflar kadar geniş değildir. Ancak, fer’i müdahilin yargılama faaliyetinden, taraf ve mahkeme işlemlerinden bilgi sahibi olması konusundaki hakkı taraflara yakındır. Yargılama işleminden haberdar olmadan, o konuda bir işlem yapmak mümkün olamayacağı için, uygulamada doğabilecek tereddütleri ortadan kaldırmak amacıyla katıldığı andan itibaren müdahile de yapılacak işlemlerin tebliği öngörülmüştür.