Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 216 Mahkemece belge aslının istenmesi ve geri verilmesi
HMK 216, belgenin yalnızca örneği sunulduğunda mahkeme kendiliğinden veya talep üzerine aslını isteyebilir; aslı elinde bulunduran taraf, üçüncü kişi veya resmî makam bunu vermek zorundadır, gerektiğinde onaylı örnek dosyada bırakılarak asıl geri verilebilir.
Resmi Metin
Mahkemece belge aslının istenmesi ve geri verilmesi
Madde 216- (1) Belgenin sadece örneğinin mahkemeye verildiği durumlarda, mahkeme kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine belgenin aslının verilmesini de isteyebilir.
(2) Belgenin aslını elinde bulunduran taraf, üçüncü kişi veya resmî makamlar, istenmesi hâlinde bunu mahkemeye vermek zorundadır.
(3) Mahkeme, belge aslının verilmesi durumunda, belgenin saklanması için gerekli tedbirleri alır veya istendiğinde tekrar verilmek üzere belgeyi ibraz edene geri verebilir.
(4) Taraflardan biri elindeki belgenin aslını mahkemeye verirse, bu belgenin geri verilmesini talep edebilir. Bu takdirde hâkim, belgenin aslının verilip verilmeyeceğine karar verir. Geri verilmesine karar verildiğinde, aslına uygun olduğu mahkeme mührü ve yazı işleri müdürünün imzasıyla onanmış örneği dosyaya konur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, mahkemeye yalnızca örneği sunulan bir belgenin aslının nasıl temin edileceğini ve aslın geri verilmesini düzenler. İlk fıkraya göre belgenin sadece örneği verildiğinde mahkeme, kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine aslının da verilmesini isteyebilir. İkinci fıkra, belgenin aslını elinde bulunduran tarafı, üçüncü kişiyi veya resmî makamları, istenmesi hâlinde bunu mahkemeye vermekle yükümlü kılar. Üçüncü ve dördüncü fıkralar ise aslın mahkemeye verilmesi durumunda saklanması ve geri verilmesine ilişkin usulü gösterir.
Usul bakımından, asıl belgenin ibrazı için talep mahkemeye yöneltilir; mahkeme aslı kendisi de isteyebileceğinden bu konuda re’sen hareket etme imkânı bulunur. Belgenin aslı verildiğinde mahkeme saklanması için gerekli tedbirleri alır ya da istendiğinde tekrar verilmek üzere belgeyi ibraz edene geri verebilir. Aslını mahkemeye veren taraf belgenin geri verilmesini talep edebilir; bu durumda aslın verilip verilmeyeceğine hâkim karar verir. Geri verilmesine karar verildiğinde, aslına uygun olduğu mahkeme mührü ve yazı işleri müdürünün imzasıyla onanmış örneği dosyaya konulur.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 321 ve 322 nci maddelerinde düzenlenmiş olan, belge aslının istenmesi ve geri verilmesi hususu, birbiriyle bağlantı kurularak tek maddede sadeleştirilerek birleştirilmiştir.
Birinci fıkra uyarınca, belgenin sadece örneğinin mahkemeye sunulduğu durumlarda, mahkeme talep üzerine ya da kendiliğinden aslını isteyebilir. Özellikle tereddütlü olan belge aslının görülmesi ve incelenmesi gereken durumlarda belgenin örneği ile yetinilemez, aslının verilmesi gerekir.
İkinci fıkrada, belgenin istenmesi durumunda tarafların, üçüncü kişilerin veya resmi makamların, belge aslını vermek zorunda olduğu hususu açıkça düzenlenmiştir.
Üçüncü fıkrada, belge aslının verilmesi durumunda, mahkemece belgenin korunması için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir. Mahkeme, istendiğinde tekrar verilmek üzere belgeyi veren kişi ya da makama, geri verebilir.
Dördüncü fıkra, üçüncü fıkrayla bağlantılı özel bir durumu düzenlemektedir. Taraflardan biri, aslını verdiği belgenin kendisine geri verilmesini isteyebilir. Ancak, tarafların verdikleri belgelerin asıllarının geri istenmesi durumunda, mahkeme mutlaka bu talebi yerine getirmek zorunda değildir; mahkeme belge aslının geri verilip verilmeyeceğini duruma göre takdir edecektir. Şayet belge aslı geri verilmişse, bu durumda, mahkeme mührü ile mühürlü ve yazı işleri müdürünün imzasını taşıyan onaylı bir örneği dosyaya konulmalıdır. Tarafa verilen aslın kaybolması halinde delil olarak bu örnek kullanılacaktır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 218, 219 ve 220 nci maddeleri, teselsül nedeniyle 220, 221 ve 222 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.