HMK Madde 215 Belgelerin halefler aleyhine kullanılması ve adi senetlerin üçüncü kişiler için hüküm ifade etmesi
HMK 215, bir kimsenin aleyhine delil olabilecek belgeler, onun halefleri aleyhine de delil sayılır; adi senet ise noter onayı, resmî işlem, ölüm gibi kesinleşmiş tarihler bakımından üçüncü kişiler hakkında da hüküm ifade eder.
Resmi Metin
Belgelerin halefler aleyhine kullanılması ve adi senetlerin üçüncü kişiler için hüküm ifade etmesi
Madde 215- (1) Bir kimsenin aleyhine delil olarak kullanılabilecek belgeler, o kimsenin halefleri aleyhine de delil teşkil eder.
(2) Bir adi senet bakımından, kendisine ibraz olunduğu noter veya yetkili memur tarafından usulüne uygun olarak onaylanmış ise ibraz tarihi, resmi bir işleme konu olmuşsa işlem tarihi, imza edenlerden biri ölmüşse ölüm tarihi, imza edenlerden birinin imza etmesine fiilen imkân kalmamışsa bu imkânı ortadan kaldıran olayın meydana geldiği tarih üçüncü kişiler hakkında da hüküm ifade eder. Adi senette bahsedilen diğer senetlerin tarihleri, üçüncü kişiler hakkında ancak son senet tarihinin onaylanmış olduğunun kabul edildiği tarihte hüküm ifade eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.
- Ek 7251 s.K. m.22
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, bir belgenin delil olarak kimlere karşı sonuç doğuracağını iki yönden düzenler. Birinci fıkraya göre, bir kimsenin aleyhine delil olarak kullanılabilecek belgeler, yalnız o kişiye değil, onun halefleri aleyhine de delil teşkil eder; böylece belgenin ispat gücü, hak ve borç ilişkisini devralanları da bağlar. İkinci fıkra ise adi senetlerin tarihinin üçüncü kişiler bakımından ne zaman geçerli sayılacağını belirler ve adi senedin tarihinin kesinleştiği anları sıralar: senedin noter veya yetkili memurca usulüne uygun onaylandığı ibraz tarihi, resmî bir işleme konu olmuşsa işlem tarihi, imza edenlerden biri ölmüşse ölüm tarihi ya da imza imkânının fiilen ortadan kalktığı tarih esas alınır.
Adi senet kural olarak yalnız taraflar arasında geçerli bir tarih taşıdığından, bu fıkra senedin tarihinin üçüncü kişilere karşı da hüküm ifade edeceği belirli halleri tek tek saymaktadır. Hüküm, ayrıca senette bahsedilen diğer senetlerin tarihlerinin üçüncü kişiler hakkında ancak son senet tarihinin onaylanmış kabul edildiği tarihte hüküm ifade edeceğini öngörür. Halefiyete ve adi senedin üçüncü kişilere karşı tarihinin kesinleşmesine ilişkin bu kurallar, ispat değerlendirmesi yapılırken yargılamada doğrudan gözetilir.
Gerekçe
Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
1086 sayılı Kanunda sadece özel belgelerin halefler aleyhine kullanılması düzenlenmişti. Hüküm sadece özel belgelerin halefleri bağlaması şeklinde değil, tüm belgeleri kapsayacak şekilde genelleştirilmiş; ayrıca sadeleştirilmiştir. Burada senet yerine belge terimi özellikle kullanılmıştır. Bir belge senet niteliğinde olsun olmasın haleflerini bağlayacağından ve bu Tasarıda belge terimi kanuni bir terim olarak kabul edildiğinden, senet yerine belge tercih edilmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 218, 219 ve 220 nci maddeleri, teselsül nedeniyle 220, 221 ve 222 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe