Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 286 Bilirkişinin sorumluluğu: Davaların açılacağı mahkeme
HMK 286, gerçeğe aykırı bilirkişi raporu nedeniyle Devlet aleyhine açılacak tazminat davası, raporu hükme esas alan mahkemeye göre bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde veya Yargıtay ilgili hukuk dairesinde görülür; rücu davası ise tazminat davasını karara bağlayan mahkemede görülür.
Resmi Metin
Davaların açılacağı mahkeme
Madde 286- (1) Devlet aleyhine açılacak olan tazminat davası, gerçeğe aykırı bilirkişi raporunun ilk derece mahkemesince hükme esas alındığı hâllerde, bu mahkemenin yargı çevresi içinde yer aldığı bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde; bölge adliye mahkemesince hükme esas alındığı hâllerde ise Yargıtay ilgili hukuk dairesinde görülür.
(2) Devletin sorumlu bilirkişiye karşı açacağı rücu davası, tazminat davasını karara bağlamış olan mahkemede görülür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, gerçeğe aykırı bilirkişi raporu nedeniyle açılacak davaların hangi mahkemede görüleceğini iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkra, Devlet aleyhine açılacak tazminat davasını görevli mahkemeyi gerçeğe aykırı raporun hangi mercice hükme esas alındığına göre belirler: rapor ilk derece mahkemesince hükme esas alınmışsa bu mahkemenin yargı çevresinde bulunduğu bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi, bölge adliye mahkemesince hükme esas alınmışsa Yargıtay ilgili hukuk dairesi yetkilidir. İkinci fıkra ise Devletin sorumlu bilirkişiye yönelteceği rücu davasını tazminat davasını karara bağlamış olan mahkemenin önüne bırakır.
Düzenleme, tazminat davası bakımından klasik mahkeme yapısı yerine doğrudan bir üst dereceli yargı merciini görevli kılarak, raporu değerlendiren mahkemenin kendi işleminden doğan tazminat davasını incelememesini sağlar. Görevli daire raporun hükme esas alındığı aşamaya göre değiştiğinden, davanın açılacağı mercii belirlemek için raporun yargılamada hangi mahkeme kararına dayanak yapıldığının saptanması gerekir. Rücu davası bakımından ise görev, ayrı bir kural getirilmeksizin tazminat davasını sonuçlandıran mahkemeye bağlanmıştır.
Gerekçe
Bu maddeyle, Devlete karşı açılacak olan tazminat davaları ile Devletin sorumlu bilirkişiye karşı açacağı rücu davalarına bakacak olan yargı yerlerinin belirlenmesine ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir. Maddenin birinci fıkrasında yer alan düzenlemeyle, bilirkişinin gerçeğe aykırı raporunun hükme esas alınmasından kaynaklanan zararlardan dolayı, Devlete karşı açılacak olan tazminat davasında görevli ve yetkili yargı yerinin neresi olduğu hususuna açıklık getirilmiştir.
Anayasanın 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında ve 129 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, hakkında düzenleme öngörülen ve bilirkişinin hukuki sorumluluğu bağlamında da, Tasarının 289 uncu maddesinde somutlaştırılmış bulunan Devletin sorumluluğu, hukuki niteliği itibarıyla bir kusur sorumluluğu yani dar anlamda haksız fiil sorumluluğu olup; haksız filler alanında da esas görevli yargı yerleri konumunda adliye mahkemeleri bulunduğuna göre, bilirkişilerin, kasten yahut ağır ihmal suretiyle gerçeğe aykırı rapor vermiş ve bunların hükme dayanak yapılmış bulunmalarından kaynaklanan zararlardan dolayı Devlet aleyhine açılacak tazminat davalarına da, adliye mahkemelerinde bakılması daha doğru olur. Bu çerçevede, Devlet aleyhine açılacak olan tazminat davasına gerçeğe aykırı bilirkişi raporunun, ilk derece mahkemesince hükme esas alındığı hallerde, bu mahkemenin yargı çevresi içinde yer aldığı bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde; bölge adliye mahkemesince hükme esas alındığı hallerde ise Yargıtay ilgili hukuk dairesinde bakılacaktır.
Maddenin ikinci fıkrasında ise Devletin, sorumlu bilirkişiye karşı açacağı rücu davasına, tazminat davasını karara bağlamış olan yargı yerinin bakacağı hususu açıkça hüküm altına alınmıştır. Rücu davasının varlık nedeni, açılan tazminat davası sonucunda Devletin tazminat ödemek zorunda kalmış bulunmasıdır. Rücu davası, tazminat davasından kaynaklanan, onun yansıma biçimi olarak ortaya çıkan bir dava konumundadır. Dolayısıyla, Devlete karşı açılmış olan tazminat davasını hangi yargı yeri karara bağlamışsa, açılacak olan rücu davasını da, en sağlıklı ve en doğru biçimde karara bağlayacak olan yargı yeri, o yargı yeri olacaktır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 290 ıncı maddesi, teselsül nedeniyle 292 nci madde olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.