Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 288 Keşif kararı
HMK 288, hâkim uyuşmazlık konusunda bizzat duyu organlarıyla yerinde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi edinmek için keşif yapılmasına karar verebilir ve gerekirse bilirkişi yardımına başvurur; keşif kararı talep üzerine ya da resen alınır.
Resmi Metin
Keşif kararı
Madde 288- (1) Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur.
(2) Keşif kararı, mahkemece, sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya resen alınır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, keşfin bir inceleme ve delil yöntemi olarak uygulanmasına dair kararı ve bu kararın hangi usulle alınacağını düzenler. Birinci fıkraya göre hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir; böylece keşif, vakıaların aracısız biçimde hâkim tarafından algılanmasına dayanır. Aynı fıkra, hâkimin gerektiğinde bilirkişi yardımına başvuracağını belirterek keşif ile bilirkişilik arasında bağ kurar. İkinci fıkra, keşif kararının sözlü yargılamaya kadar alınabileceğini öngörür.
Usul bakımından madde, keşif kararının hem talebe bağlı hem de resen verilebilen bir karar türü olduğunu açıklığa kavuşturur; ikinci fıkraya göre karar, taraflardan birinin talebi üzerine veya mahkemece resen alınır. Karar verme yetkisinin zaman sınırı sözlü yargılama aşamasıdır. Birinci fıkradaki karar verebilir ifadesi keşfe başvurulmasında hâkime takdir tanırken, bilirkişi yardımına ilişkin atıf keşfin bilirkişi incelemesiyle birlikte yürütülebileceğini gösterir; bu yönüyle hüküm, bilirkişiliğe dair düzenlemelerle birlikte değerlendirilir.
Gerekçe
Keşif; hakimin uyuşmazlık konusunu oluşturan şeyi bizzat müşahede ederek bilgi sahibi olmasıdır. Takdiri delillerdendir. Taraflardan birinin talebi yahut mahkemece kendiliğinden keşif kararı verilebilecektir. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde, bu nitelikleri taşıyan kişi de hazır bulundurularak keşif yapılır. Gerektiğinde keşif mahallinde tanık da dinlenir. Keşif sonucu edinilen bilgi ve kanaat dikkate alınarak karar verilecektir. Taraflar sözlü yargılama aşamasına kadar keşif talebinde bulunabilirler.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 292 nci maddesinin birinci fıkrasında, anlam karışıklığına yol açtığı, uygulamada hakim tarafından uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla yapılması gereken keşfin, kendisine gerek kalmadan bilirkişi aracılığıyla yapılmasını önlemek amacıyla, başka bir deyişle hakimin bizzat kendisinin keşif yapmasını sağlamak amacıyla değişiklik yapılmış, ayrıca keşif konusunda gerektiğinde hakimin bilirkişi yardımına başvurmasını düzenleyen cümle fıkraya eklenmiş ve madde teselsül nedeniyle 294 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.