HMK Madde 408 - Tahkime elverişlilik

Bu madde, hangi uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözülebileceğinin sınırını çizerek tahkime elverişlilik konusunu düzenler. Tek fıkrasında iki uyuşmazlık türünün tahkime elverişli olmadığı belirtilir: taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan kaynaklanan uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar. Bu iki kategoriye giren uyuşmazlıkların hakem veya hakem kurulu önünde görülmesi metne göre mümkün değildir; düzenleme tahkimin uygulama alanını bu yönlerden daraltan bir kural niteliği taşır.

Hükmün uygulanmasında belirleyici olan, uyuşmazlığın bu iki türden birine girip girmediğidir. Taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile tarafların serbest iradeleriyle tasarruf edemeyecekleri işlerden doğan uyuşmazlıklar metin gereği tahkim dışında kalır. Maddede bu iki kategorinin kapsamı ayrıca tanımlanmadığından, somut uyuşmazlığın elverişli olup olmadığı ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Tahkime elverişli olmayan bir konuda yapılan tahkim sözleşmesinin sonuçları ise bu maddede düzenlenmemiş olup, tahkimle ilgili diğer hükümlere göre belirlenir.