HMK Madde 407 - Tahkim: Uygulanma alanı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 407. maddesi, Kanun’un tahkime ilişkin hükümlerinin hangi uyuşmazlıklar bakımından uygulama alanı bulacağını belirleyen, tek fıkradan oluşan bir kapsam hükmüdür. Maddeye göre bu Kısımda yer alan hükümler, 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. Düzenleme, iki ölçütü birlikte aramaktadır: uyuşmazlığın 4686 sayılı Kanun anlamında yabancılık unsurundan yoksun olması ve tahkim yerinin Türkiye olması. Böylece madde, iç tahkim ile milletlerarası tahkim arasındaki ayrım çizgisini, yabancılık unsuru kavramının tanımını 4686 sayılı Kanuna bırakarak çizmiş olur.

Usul tekniği bakımından bu hüküm, tahkim Kısmının uygulanabilirliğini belirleyen bir yönlendirme işlevi görür; her iki ölçütün birlikte gerçekleşmesi hâlinde uyuşmazlık bu Kısım hükümlerine, yabancılık unsuru bulunması durumunda ise atıf yapılan 4686 sayılı Kanun rejimine tabi olacaktır. Madde, yabancılık unsurunun içeriğini bağımsız olarak tanımlamamakta, bu hususu açıkça 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa havale etmektedir; dolayısıyla uygulanacak rejimin tespiti, söz konusu Kanundaki yabancılık unsuru tanımının somut uyuşmazlığa göre değerlendirilmesini gerektirir. Hüküm yalnızca uygulama alanını saptamakta olup tahkim sözleşmesi, hakem seçimi veya yargılamanın yürütülmesine ilişkin esasları bu Kısmın izleyen maddelerine bırakmaktadır.