TBK Madde 286 Bağışlama ehliyeti: Bağışlayan için

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 286, fiil ehliyetine sahip olan herkes, eşler arasındaki mal rejiminden veya miras hukukundan doğan sınırlamalar saklı kalmak üzere bağışlama yapabilir; bağışlamayı izleyen bir yıl içinde başlatılmış bir yargılama sonucunda bağışlayanın savurganlığı yüzünden kısıtlanmasına karar verilirse, o bağışlama mahkemece iptal edilebilir.

Resmi Metin

Bağışlayan için

Madde 286- (1) Fiil ehliyetine sahip olan herkes, eşler arasındaki mal rejiminden veya miras hukukundan doğan sınırlamalar saklı kalmak üzere, bağışlama yapabilir.

(2) Bağışlamayı izleyen bir yıl içinde başlatılmış bir yargılama sonucunda bağışlayanın, savurganlığı yüzünden kısıtlanmasına karar verilirse, o bağışlama mahkemece iptal edilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.286 bağışlayanın ehliyetini düzenler: fiil ehliyetine sahip herkes bağışlama yapabilir; kazandırma için ayrıca tasarruf yetkisi de aranır. Ehliyet, bağışlanan yönünden ayrıdır (TBK m.287: ayırt etme gücü yeterli). Fiil ehliyetine iki sınır konur: eşler arasındaki mal rejiminden ve miras hukukundan (saklı pay/tenkis) doğan sınırlamalar saklıdır; bunlar bağışlamayı kendiliğinden geçersiz kılmaz, denkleştirme veya tenkis sonucu doğurur. Maddenin özgün kuralı: bağışlamayı izleyen bir yıl içinde başlatılmış bir yargılama sonucunda bağışlayan savurganlığı yüzünden kısıtlanırsa, o bağışlama mahkemece iptal edilebilir. Bu iptal ve süre, TBK m.281’deki açık artırma iptali (on gün/bir yıl) ile karıştırılmamalıdır. Sık hata, ehliyet ile şekil koşulunu (TBK m.288 yazılı/resmî; TBK m.289 elden) aynı katman sanmaktır; oysa ayrı geçerlilik şartlarıdır. Bir yıllık pencerede yapılmış olma, kısıtlama davasında ispat konusudur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 286. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 235 inci maddesini kısmen karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 285 inci maddesinde, bağışlayanın bağışlama ehliyeti düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 235 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “B. Bağışlamaya Ehliyet / I. Bağışlayan hakkında” şeklindeki ibareler, Tasarıda “B. Bağışlama ehliyeti / I. Bağışlayan için” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 235 inci maddesinin ikinci fıkrasının, fiil ehliyetinden yoksun kişilerin kendilerinin ve onların adına yasal temsilcilerinin bağışlama sözleşmesinin bağışlayan tarafını oluşturmaları konusundaki düzenlemesi Tasarıya alınmamıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun vesayet altındaki kişi adına önemli olmayan bağışların yapılabileceğine ilişkin 449 uncu maddesi saklı kalmak kaydıyla, bağışlama sözleşmesinin bağışlayan tarafının tam ehliyetli olması zorunlu görülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 235 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan “sulh mahkemesince” şeklindeki ibare, “mahkemece” şeklinde değiştirilmiştir. Burada, “mahkeme” sözcüğünden anlaşılması gereken vesayet makamıdır.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.286 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2025/5622 K. 2026/2789 Onama

Bağışlama yapabilmek için bağışlayanın işlem anında fiil ehliyetine sahip olması gerekir; eşler arasındaki mal rejiminden veya miras hukukundan doğan sınırlamalar saklı kalmak üzere ehliyetli herkes bağışlayabilir, buna karşılık bağışlayanın işlem tarihinde fiil ehliyetinin bulunmadığı saptandığında bağışlama geçersiz sayılır ve bağışlanan değerin iadesi istenebilir.

Detaylı özeti gör

2013 yılından bu yana demans hastası olan ve 27.06.2019 tarihli sağlık kurulu raporu doğrultusunda sulh hukuk mahkemesinin 11.07.2019 tarihli kararıyla kısıtlanan davacı, vasisi eliyle açtığı davada, banka hesabından 12.02.2018 tarihinde davalı derneğe bağış adıyla 100.000,00 TL gönderildiğini, o tarihte fiil ehliyetinin ve bağış iradesinin bulunmadığını ileri sürerek bu tutarın yasal faiziyle tahsilini istemiştir. Davalı, bağışın hür iradeyle yapıldığını, sunulan belgelerin 2019 tarihli olduğunu savunmuştur. Yargılama sırasında davacı vefat etmiş, mirasçıları davaya devam etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, Adli Tıp Kurumu raporuyla işlem tarihinde bunama hastalığının sabit olduğu gerekçesiyle bağışlamanın iptaline ve 100.000,00 TL nin faiziyle mirasçılara miras payları oranında ödenmesine karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, TBK m.286 uyarınca bağışlama için işlem anında fiil ehliyetinin gerektiğini belirterek kararı onamıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!