Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3538 K.2025/4374

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1265 E., 2025/1866 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Dörtyol İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/192 E., 2022/24 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, şikayet olunan … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET
Şikayetçi … vekili dilekçesinde özetle; borçlular hakkında Dörtyol İcra Dairesi’nin 2011/1539 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sırasında dört adet taşınmazın satışı yapılarak 25.10.2021 tarihli sıra cetvelinin düzenlendiğini, … Bankası A.Ş.’ye müzekkere yazılarak tapu kayıtlarında ipotek alacaklısı olarak göründükleri ve alacaklarının olup olmadığı hususunun sorulduğunu, … Bankası A.Ş. tarafından ipoteğin devam ettiğine ve alacakları olduğuna dair gerekli bilgi verilmediğinden alacağının olmadığına ve sıra cetveline dahil edilmemesine karar verildiğini, oysa ki … Bankası A.Ş. tarafından 23.03.2017 tarihinde verilen cevapta …’ın kullanmış olduğu kredinin teminatında bulunan 3 adet taşınmaza ilişkin ipoteğin devam edip etmediğinin ipotek bedelinin altında satışa muvafakat verilip verilmediğinin ve güncel alacak miktarının adı geçen kefil …’dan sorulması gerektiği hususunun bildirildiğini, bankanın işbu cevabı üzerine 16.06.2017 tarihli şikayetçi …’a gönderilen yazı ile taşınmazların satışı işlemi yapılacağından güncel alacak miktarı ve alacak miktarı altında satışa muvafakat edilip edilmediğinin bildirilmesinin istendiğini, müvekkili tarafından … kefili olarak 30.03.2012 tarihinde 202.500,00 TL tarafınca ödenmiş olup güncel alacağın ödeme tarihinden bugüne kadar işlemiş olan yıllık %9 yasal faizi olan 98.065,48 TL ile birlikte toplam alacağının 300.562,48 TL olduğuna ve alacağının altında satış yapılmasına muvafakati olmadığına ilişkin dilekçenin Dörtyol İcra Dairesi’nin 2011/1539 Esas sayılı dosyasına gönderildiğini, müvekkilinin yaptığı ödeme nedeniyle banka halefi olarak ipotek alacaklısı sıfatını kazandığını, buna rağmen icra dairesi tarafından sıra cetveli düzenlenmeden önce müvekkili yerine … Bankasının alacağının olup olmadığını bildirmediği için 1. sırada yer alması gereken müvekkilinin ipotek alacağının sıra cetveline dahil edilmeyerek şikayet olunanların cetvele alınmasının hukuka ve icra dosyası içeriğine aykırı olduğunu, ipotek alacağının imtiyazlı alacak olduğundan satıştan elde edilen miktarın öncelikle müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek, 25.10.2021 tarihli sıra cetvelinin iptali ile yeniden sıra cetveli hazırlanmasına, müvekkili şikayetçinin alacağının 1. sıraya alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Şikayet Olunan … (1, 2 ve 3. sıra alacaklısı) vekili cevap dilekçesinde; sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, tapu kayıtlarına göre ipotek alacaklısı olarak görünen … Bankasına alacağı olup olmadığı hususunun sorulduğunu, ancak süresinde cevap verilmediği için de … Bankasına sıra cetvelinde yer verilmediğini, şikayetçi …’ın, …’ın gayrimenkulleri üzerine 2011 yılında konulan hacizleri bertaraf etmek için muvazaalı olarak ipotek borcunun ödenmiş gibi gösterildiğini, 2012 yılında ödendiği iddia olunan borçtan dolayı bugüne kadar herhangi bir yasal takip yapılmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, …’ın hiçbir yasal sorumluluğu olmadığı halde icra taahhüt kefili olarak ipotek borcunu ödemesinin muvazaalı olduğunu, borcun ödenme tarihinde şikayetçinin ve ipotek borçlusu …ın sosyal ve ekonomik durumları araştırıldığında o tarihte şikayetçinin ödeme gücünün olmadığı hususunun açıkça ortaya çıkacağını, dolayısıyla alacağın da olmadığının anlaşılacağını, şikayetçi ve borçlunun iyiniyetli olmadığını belirterek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 2021/192 Esas, 2022/24 Karar, 21.01.2022 tarihli kararı ile sıra cetvelinde birinci sırada ipotek alacağı imtiyazlı alacak olduğundan şikayetçi …’ın yer alması gerektiğinin anlaşıldığı, ancak sıra cetvelinde …’a yer verilmediği gerekçesiyle şikayetin kabulü ile Dörtyol İcra Dairesi’nin 2011/1539 Esas icra dosyasından düzenlenen 25.10.2021 tarihli sıra cetvelinin iptal edilerek yeniden sıra cetveli hazırlanmasının, hazırlanacak sıra cetvelinde birinci sıranın şikayetçiye verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 2021/192 Esas, 2022/24 Karar, 21.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde şikayet olunan … vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/1203 Esas, 2024/27 Karar, 02.01.2024 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/1203 Esas, 2024/27 Karar, 02.01.2024 tarihli kararının süresi içinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 2024/866 Esas, 2024/2935 Karar, 25.09.2024 tarihli kararı ile ipotek konusu borcu ödeyen kişinin, ipotek alacaklısının kanuni halefi olup, yasa gereği ona ait tüm hakları kullanabileceği, somut olayda ipotek hakkı sahibi … Bankası’nın alacağını ödeyen şikayetçi …’ın ipotek alacaklısının kanuni halefi olduğundan ayrıca alacağın temliki sözleşmesi imzalanmış olması gerekmediği, ipotek alacaklısına ait tüm haklar borcu ödeyen şikayetçiye geçtiğinden şikayetin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun görülmediği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 2024/2178 Esas, 2024/2549 Karar, 05.12.2024 tarihli kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve şikayet olunan vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin 2024/2178 Esas, 2024/2549 Karar, 05.12.2024 tarihli kararının süresi içerisinde şikayet olunan … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerinde Dairemiz 2025/191 Esas, 2025/533 Karar, 13.02.2025 tarihli kararı ile Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden bir hüküm kurulduğu, Dairemizce, bu hükmün bozulması karşısında Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulması halinde esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayet tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TBK’nın 596. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının; “Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur. Kefil, bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir. Kefil, aksi kararlaştırılmamışsa, rehin hakları ile aynı alacak için sağlanmış diğer güvencelerden sadece kefalet anında var olan veya bizzat asıl borçlu tarafından, sonradan özellikle bu alacak için verilmiş bulunanlara halef olur. Alacaklıya kısmen ifada bulunan kefil, rehin hakkının sadece bunu karşılayan kısmına halef olur. Alacaklının rehin konusu üzerinde geriye kalan alacak hakkı, kefilin rehin hakkından ön sırada gelir” hükümlerini içerdiği, somut olayda ipotek hakkı sahibi … Bankası’nın alacağını ödeyen şikayetçi … ipotek alacaklısının kanuni halefi olduğundan ayrıca alacağın temliki sözleşmesi imzalanmış olması gerekmediği, ipotek alacaklısına ait tüm haklar borcu ödeyen şikayetçiye geçtiğinden öncelikle ipotek bedeli ödenmesi gerektiğinden şikayetçiye birinci sırada yer verilmesi ve bu sebeple sıra cetvelinin iptali gerektiği belirtilerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, şikayetin kabulü ile şikayet konusu 2011/1539 Esas icra dosyasının Dörtyol İcra Dairesine tevdi ile 25.10.2021 tarihli sıra cetvelinin iptal edilerek yeniden sıra cetveli hazırlanmasının istenilmesine, hazırlanacak sıra cetvelinde birinci sıranın şikayetçiye verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Şikayet Olunan … vekili temyiz dilekçesinde; a. Bozma ilamında TBK 596. maddeye göre şikayetçi … kefil olarak nitelenmiş ise de burada yasaların emrettiği şekilde sıkı şekil şartına bağlı geçerli bir kefalet sözleşmesi bulunmadığını, bu itibarla şikayetçinin kefil sıfatını haiz olamayacağını, geçerli bir kefalet sözleşmesi olmadığı için de şikayetçinin TBK’nın 596. maddesindeki kanuni halefiyet haklarından yararlanamayacağını, her ne kadar icra taahhüt kefaletinden bahsediliyorsa da ortada usulüne uygun olarak düzenlenmiş hukuken geçerli ne bir kefalet sözleşmesi ne de bir icra taahhüt sözleşmesi olduğunu, b. Şikayetçi hakkında yapılmış bir icra takibi bulunmadığını, c. Ödeme dekontunun kefalet sözleşmesi olmadığı gibi alacağın varlığını kanıtlayan bir belge de olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre talep, sıra cetvelini şikayet istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, ve özellikle İİK’nın “İlam Mahiyetini Haiz Belgeler” başlıklı 38. maddesi son cümlesi uyarınca icra kefaletlerinin müteselsil kefalet hükmünde olduğu, TBK’nın 596. maddesine göre borcu ödeyen müteselsil kefil, alacaklının yerine geçeceğinden kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla; şikayet olunan … vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Şikayet olunan vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından şikayet olunan …’den yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.