TMK Madde 146 Evlenmenin mutlak butlanı: dava açma

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 146, mutlak butlan davasında dava açma görevi ve hakkını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Dava açma görevi ve hakkı

Madde 146- (1) Mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından re'sen açılır.

(2) Bu dava, ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, mutlak butlan davasında dava açma görevi ve hakkını düzenlemektedir. Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen açılır; bu dava ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir. Bu düzenleme, Cumhuriyet savcısına dava açma yükümlülüğü, ilgililere ise dava açma hakkı tanımaktadır.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, kenar başlığın “Dava açma görevi ve hakkı” olarak değiştirildiği belirtilmiştir. Cumhuriyet savcısının re’sen dava açma yükümlülüğü, mutlak butlan sebeplerinin kamu düzenine ilişkin niteliğinin bir yansımasıdır. İlgisi olan herkesin dava açabilmesi ise mutlak butlanın herkese karşı ileri sürülebilir olduğunu göstermektedir.

Gerekçe

Maddede sadece dava açma hakkı değil aynı zamanda Cumhuriyet savcıları için böyle bir davayı açma, görev olarak düzenlenmiş olduğundan kenar başlık “Dava açma görevi ve hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.

Madde iki fıkra haline getirilmiştir. Birinci fıkrada Cumhuriyet savcıları bakımından dava açma görevi, ikinci fıkrada ilgililer bakımından dava açma hakkı düzenlenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/16875 K. 2016/3408 Bozma
Usul m.146/1

TMK m.146/1 uyarınca mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev olduğundan, savcının bu davanın duruşmalarında hazır bulunması da görevin doğal sonucu olan bir zorunluluk teşkil eder.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Cumhuriyet savcısı tarafından TMK m.146/1'e dayanılarak açılan mutlak butlan davasında, savcının duruşmalara katılımı sağlanmadan yokluğunda hüküm kurulup kurulamayacağı. Değerlendirme: Mutlak butlan davası açmak savcı için bir görev olduğundan, duruşmalarda hazır bulunması da görevin doğal sonucu olan bir zorunluluktur; savcının katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm oyçokluğuyla BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/10679 K. 2015/12236 Bozma
Usul m.146/1

TMK m.146/1 uyarınca mutlak butlan sebebiyle evliliğin iptali davasını açan Cumhuriyet savcısı davanın davacısı sıfatını taşıdığından, taraf teşkili kamu düzeniyle ilgili olup, savcının duruşmaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devam edilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mutlak butlan sebebiyle (TMK m.145/4) evliliğin iptali davasını TMK m.146/1 yetkisiyle açan Cumhuriyet savcısının, davanın davacısı sıfatıyla duruşmaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devam edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan, davacı savcının duruşmaya katılımı sağlanmadan yargılama yapılması usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm bu sebeple oyçokluğuyla bozulmuş, sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/3575 K. 2006/3890 Onama

Evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının evlenme tarihinde mevcut olması, TMK m.146 uyarınca evliliğin iptali (mutlak butlan) davasının açılmasını ve evliliğin iptalini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunan kişinin evliliğinin, TMK m.146 uyarınca evliliğin iptali (mutlak butlan) davasıyla iptal edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Davacı tarafından evliliğin iptali davası açılmış; evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının evlenme tarihinde de mevcut olduğu 9.2.2005 tarihli resmi sağlık kurulu raporuyla saptanmış; hüküm usul ve kanuna uygun bulunmuştur. Sonuç: Temyiz isteğinin reddiyle hükmün ONANMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/38 K. 2024/3546 Onama
Usul

Mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev olduğundan (TMK m.146/1), savcının duruşmalarda hazır bulunması da bu görevin doğal sonucu olarak zorunludur.

Detaylı özeti gör

Cumhuriyet savcısınca açılan mutlak butlan nedeniyle evliliğin iptali davasında, ilk derece mahkemesi önceki boşanma kararının Yargıtayca tümden bozulması üzerine eşin aynı anda iki evli duruma geldiğini ve ikinci evliliğin TMK m.145 uyarınca batıl olduğunu belirterek davayı kabul etmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, kararı usul ve kanuna uygun bularak temyiz nedenlerini bozma gerektirir nitelikte görmemiştir. Sonuç: BAM kararı onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/26597 K. 2013/19290
Usul

Evliliğin iptali davası TMK m.146 uyarınca Cumhuriyet Savcısı tarafından açılmışsa, verilen hüküm Tebligat Kanunu m.43'teki usul çerçevesinde Cumhuriyet Savcılığına tebliğ edilmeli ve yasal temyiz süresi beklenmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.146 uyarınca Cumhuriyet Savcısı tarafından açılan evliliğin iptali davasında verilen hükmün temyizi üzerine, kararın savcılığa tebliğine ilişkin usulün denetlenmesi. Değerlendirme: Dava savcı tarafından açıldığından, hükmün Tebligat Kanunu m.43'te gösterilen usul çerçevesinde Cumhuriyet Savcılığına tebliği ve yasal temyiz süresinin beklenmesi gerekir. Sonuç: Tebliğ ve süre tamamlanmak üzere dosyanın mahalli mahkemesine iadesine oybirliğiyle karar verildi.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!