TMK Madde 128 Evlenmeye izin için mahkemeye başvurma

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 128, yasal temsilcinin evlenmeye izin vermemesi hâlinde yargısal başvuru yolunu düzenlemektedir.

Resmi Metin

Mahkemeye başvurma

Madde 128- Hâkim, haklı sebep olmaksızın evlenmeye izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra, bu konuda başvuran küçük veya kısıtlının evlenmesine izin verebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, yasal temsilcinin evlenmeye izin vermemesi hâlinde yargısal başvuru yolunu düzenlemektedir. Hâkim, haklı sebep olmaksızın evlenmeye izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra, başvuran küçük veya kısıtlının evlenmesine izin verebilir. Bu düzenleme, yasal temsilcinin keyfi biçimde evlenmeye engel olmasının önüne geçen bir yargısal güvence mekanizmasıdır.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, evlenme yaşına ulaşmış kişilerin evlenme hakkının temel bir hak olduğu ve yasal temsilcilerin bu hakkı haklı sebep olmaksızın engelleyemeyeceklerinin vurgulandığı belirtilmiştir. Hâkimin yasal temsilciyi dinleme zorunluluğu, karar öncesinde her iki tarafın görüşünün alınmasını sağlayan usulî bir güvencedir.

Gerekçe

Kanun koyucunun öngördüğü evlenme yaşı, kişilere tanınmış bir temel hak olan evlenme hakkının kazanılmasını sağlar. Henüz normal rüşt yaşına ermemiş olmaları sebebiyle bu kişilerin evlenmesinde kanun koyucu yasal temsilcilerin de izninin bulunmasında yarar görmüştür. Ancak, uygulamada yasal temsilcilerin, evlenme yaşına erişmiş kişilerin evlenmelerine hiç de haklı olmayan sebeplerle karşı çıktıkları görülmektedir. Özellikle kırsal kesimde evlenme yaşına erişmiş olmalarına rağmen yasal temsilcilerin “tarafların mutlu bir yuva kurma özlemi” dışındaki sebeplerle evliliğe karşı çıktıkları, bu durumun ise “kız kaçırma, aile kavgaları gibi” arzu edilmeyen sonuçlar doğurduğu görülmektedir. Bu sebeple maddede yasal temsilcilerin haklı bir sebep göstermeksizin evlenmeye izin vermemeleri halinde, arzu edilmeyen sonuçları önlemek üzere hakimin, yasal temsilcinin karşı çıkmasına rağmen evlenmeye izin vermesi imkan dahiline sokulmuştur.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.128 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Birinci Bölüm B. No: 2015/20315 Kabul edilemez

AYM, kabul edilebilirlik incelemesinde kısıtlı başvurucunun TMK m.128 uyarınca evlenmesine izin verilmesi talebiyle mahkemeye başvurma hakkının bulunduğunu, bu yargısal yol tüketilmeden yapılan bireysel başvurunun incelenemeyeceğini belirtmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, vesayet davasının hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde sonuçlandırılması nedeniyle adil yargılanma hakkının, vesayet altına alınma kararı verilmesi nedeniyle evlenme hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/6047 K. 2006/14205 Bozma

Hakim, küçüğün veya kısıtlının evlenmesine izin verebilmek için, evlenmeye izin vermeyen yasal temsilciyi dinlemeden ve beyanlarını tespit etmeden, eksik inceleme ile karar veremez.

Detaylı özeti gör

Onyedi yaşını doldurmuş, anne ve babası sağ olan küçüğün evlenmeye izin davasında mahkeme, yasal temsilcileri (anne-baba) dinleyip beyanlarını tespit etmeden, yalnız davacı ve tanık beyanlarıyla yetinerek eksik inceleme ile evlenmeye izin vermiştir. Yargıtay, TMK m.128 uyarınca hakimin izin vermeyen yasal temsilciyi dinleme yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, bu nedenle hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Sonuç: Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi kabul edilerek hüküm, sonuca etkili olmamak üzere bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!