TMK Madde 119 Nişanlılıkta dava, cayma tazminatı ve ceza şartı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 119, nişanlılığın evlenmeye zorlama için dava hakkı vermediğini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Dava hakkının bulunmaması

Madde 119- (1) Nişanlılık, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez.

(2) Evlenmeden kaçınma hâli için öngörülen cayma tazminatı veya ceza şartı dava edilemez; ancak yapılan ödemeler de geri istenemez.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, nişanlılığın evlenmeye zorlama için dava hakkı vermediğini düzenlemektedir. Birinci fıkra, nişanlanmanın evlenme yükümlülüğü doğurmadığını hükme bağlamıştır. İkinci fıkra, evlenmeden kaçınma hâli için öngörülen cayma tazminatı veya ceza şartının dava edilemeyeceğini ancak yapılan ödemelerin de geri istenemeyeceğini düzenlemektedir.

Bu düzenleme, nişanlılığı evlenme taahhüdü olarak değil, evlenme niyetinin karşılıklı açıklanması olarak ele almaktadır. Nişanlılığın bozulması halinde cebri icra yoluyla evlenmeye zorlama mümkün değildir. Cayma tazminatı veya ceza şartı kararlaştırılmış olsa bile bunlar dava edilemez; ancak iradî olarak yapılmış ödemeler de geri istenemez.

Gerekçe

Madde mevcut haliyle olduğu gibi alınmış, sadece konu ve kenar başlıkları “B.Nişanlılığın hükümleri” “1. Dava hakkının bulunmaması” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2023/4093 K. 2024/982 Onama

TMK m.119 uyarınca nişanlılık, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez; bu karar maddeyi yalnızca ilgili hukuk çerçevesinde anıyor, somut uyuşmazlık ise boşanmada delil ve eksik inceleme noktasında düğümleniyor.

Detaylı özeti gör

Davacı erkeğin açtığı boşanma davasında uyuşmazlık, davalı kadından kaynaklanan ve ortak hayatı temelinden sarsacak nitelikte bir geçimsizliğin ispatlanıp ispatlanmadığı ile davacının dilekçeler aşamasında delile dayanmaması nedeniyle sonradan sunduğu delillere itibar edilip edilmeyeceği ve eksik inceleme bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır. İlk Derece Mahkemesi, davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine; Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş, Yargıtay ise kararı 6100 sayılı HMK m.370/1 uyarınca onamıştır. Daire; tarafların iddia ve savunmaları, dayanılan belgeler, ispat kuralları ve gerekçelere göre kararın usul ve kanuna uygun olduğunu, davacı erkek vekilinin temyiz sebeplerinin bozmayı gerektirmediğini belirtmiştir. Kararda TMK m.6, m.119, m.139, m.141 ve m.166 yalnızca "İlgili Hukuk" başlığı altında sayılmış olup m.119 (nişanlanma) somut çözümde bir gerekçe oluşturmamıştır. Uyuşmazlık esas olarak boşanmada ispat yükü, dilekçeler aşamasında delile dayanma kuralı ve eksik inceleme iddiası çerçevesinde değerlendirilerek karar onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/2532 K. 2013/2879

Bu karar, nişanlanma ve evlenme vaadine dayalı tasarrufun iptali isteminin TMK m.119 kapsamında görüldüğü, ancak Dairenin görevsiz olduğunu belirleyip dosyayı görevli 3. Hukuk Dairesine gönderdiği bir görev kararıdır; esasa dair ilke içermez.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, mahkemece TMK m.119'a dayalı nişanlanma ve evlenme vaadi nedeniyle yapılan tasarrufun iptali istemi olarak vasıflandırılmıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, mahkemenin uyuşmazlığı bu şekilde nitelendirip karar vermiş olması karşısında, inceleme görevinin Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 21.01.2013 tarihli iş bölümü kararı gereğince Yargıtay 3. Hukuk Dairesine ait olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle Daire, işin esasına girmeksizin dosyanın görevli 3. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, m.119 kapsamında nitelendirilen tasarrufun iptali isteminin hangi Dairece inceleneceğine ilişkin bir iş bölümü/görev kararı olup, maddenin esasına dair herhangi bir ilke içermemektedir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

TMK Madde 119 - Nişanlılıkta dava,…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!