TK Madde 5 Tebligat: Ücret ve masrafın peşin ödenmesi

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TK 5, tebliğ ücreti ve zaruri masrafın kural olarak tebliğin yapılmasını isteyen tarafından peşin ödenmesini, verilen mehil içinde masrafı yatırmayanın talebinden vazgeçmiş sayılmasını ve zaruri sebep hâlinde yeni mehil verilmesini düzenler.

Resmi Metin

Ücret ve masrafın peşin ödenmesi

(1) Madde 5 – Tarifede yazılı PTT ücretlerini veya dördüncü madde mucibince verilecek zaruri masrafları, hilafına bir hüküm bulunmadıkça tebliğin yapılmasını istiyen peşin olarak öder.

(2) Tebliği çıkaracak merci tarafından tayin olunan mehil içinde gerekli masrafı vermiyen, talebinden sarfınazar etmiş addolunur. Zaruri sebeplerden dolayı bu mehle riayetsizlik halinde yeni bir mehil verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, tebligat için ödenecek kalemleri, ödeme yükümlüsünü ve ödeme zamanını belirler; ayrıca süreye uyulmamasının sonucunu ve zaruri sebep hâlindeki istisnayı düzenler. İki fıkradan oluşur, bent yoktur ve 1959 tarihli özgün metindir; herhangi bir değişiklik künyesi taşımaz.

Ödeme konusu iki kalemdir:

  • Tarifede yazılı PTT ücretlerini
  • dördüncü madde mucibince verilecek zaruri masrafları. Bu ibare kanunun 4. maddesine yapılan iç atıftır; masrafın miktarının nasıl tespit edileceği o maddenin konusudur, bu madde miktarı belirlemez.

Ödeme zamanı peşindir ve yükümlü, tebliğin yapılmasını isteyendir; metin bunu tebliğin yapılmasını istiyen peşin olarak öder biçiminde ifade eder. Kural mutlak değildir: hilafına bir hüküm bulunmadıkça kaydı gereği, aksine hüküm bulunan hâllerde bu kural uygulanmaz.

Süreyi tayin eden merci de metinde gösterilmiştir: Tebliği çıkaracak merci tarafından tayin olunan mehil içinde gerekli masrafı vermiyen, talebinden sarfınazar etmiş addolunur. Buradaki sonuç tek ve sınırlıdır: ilgili, o tebliğ talebinden vazgeçmiş sayılır. Bu bir kanuni nitelemedir, irade beyanı değildir; mehil süre, mehle riayetsizlik ise süreye uymama anlamındadır.

İstisna atlanmamalıdır: Zaruri sebeplerden dolayı bu mehle riayetsizlik halinde yeni bir mehil verilir. Zaruri sebebin bulunduğu hâlde süreye uyulmaması, vazgeçmiş sayılma sonucunu doğurmaz.

Maddenin sustuğu noktalar da işlevseldir: davanın veya başvurunun akıbetine ilişkin hiçbir kayıt yoktur, sonuç yalnızca tebliğ talebi bakımından bağlanmıştır. Adli yardım bu maddede düzenlenmemiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TK m.5 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/344 K. 2020/984

HGK, birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ giderinin alacaklı tarafından peşin karşılanmasıyla, üçüncü kişinin itirazını gönderme masrafını birbirinden ayırmıştır. İİK 89'da üçüncü kişinin cevabı için ayrıca masraf eklenmesini zorunlu kılan hüküm bulunmadığından, yalnız bu masrafın verilmemesi ihbarnamelerin iptalini gerektirmez.

Kararın genel özetini gör

Banka, aynı icra dairesindeki farklı borçlulara ait 23 haciz ihbarnamesinin topluca teslim edilmesini ve cevap için posta masrafı verilmemesini şikâyet etmiştir. HGK, alacaklının aynı olması koşuluyla tek zarfta gönderimi usul ekonomisine uygun bulmuş; bankanın itiraz masrafının ayrıca eklenmesi zorunluluğu olmadığını belirterek şikâyeti kabul eden direnme kararını bozmuştur.

Yargıtay CGK E. 2019/353 K. 2020/367

Ceza Genel Kurulu, mahkûmiyetle sonuçlanan dosyada yapılan posta ve elektronik tebligat giderlerini TK 5 ve 34 ile CMK'nın yargılama giderlerine ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirmiştir. Karar, tebligat giderinin sanıktan tahsiline ilişkindir; hukuk davalarındaki peşin ödeme veya gider avansı yaptırımını belirlememektedir.

Kararın genel özetini gör

Ceza Genel Kurulu, ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen silahlı terör örgütüne üyelik mahkûmiyetini temyizen inceleyerek onamıştır. Kararda yargılama usulü, deliller, cezanın belirlenmesi ve tebligat giderleri değerlendirilmiş; hükümdeki bir maddi hatanın yerinde giderilebileceği belirtilmiştir. El konulan bilgisayar ve sabit diskin iadesine ilişkin başvurunun ise itiraz merciince incelenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2015/7024 K. 2017/7155

Daire, duruşmalı temyiz isteyen davacının duruşma günü tebliği için eksik gider veya pulları tamamlamasını gerekli görmüştür. 2017 tarihli kararda, ertesi yılın posta ücretlerindeki muhtemel artış da gözetilerek dosya geri çevrilmiştir; kesin süre veya talebin düşmesi hakkında karar verilmemiştir.

Kararın genel özetini gör

Tapu iptali ve tescil davasındaki temyiz incelemesi öncesinde, gerekçeli kararın bir davacıya tebliği ve kanuni sürenin beklenmesi istenmiştir. Daire ayrıca duruşma isteyen davacının eksik duruşma tebligat giderlerinin tamamlanması için dosyayı yerel mahkemeye geri çevirmiştir. Uyuşmazlığın esası bu kararda incelenmemiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/14-1219 K. 2013/422

HGK, 2010 tarihli irtifak hakkının terkini davasında, dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğinin giderini yatırmayan davacının yerine bu masrafın Hazineden karşılanamayacağını kabul etmiştir. Davanın takip edilmemesi ve işlemden kaldırıldıktan sonra üç ay içinde yenilenmemesi de gözetilerek açılmamış sayılma kararı onanmıştır; sonuç mülga HUMK düzenine ilişkindir.

Kararın genel özetini gör

İrtifak hakkının kaldırılmasını isteyen şirket, dava dilekçesi ve duruşma günü için tebligat giderini yatırmamış, ilk duruşmada da davayı takip etmemiştir. Dosyanın işlemden kaldırılıp üç ay içinde yenilenmemesi üzerine verilen açılmamış sayılma kararını HGK onamıştır. Kurul, taraflarca hazırlanan bu davada bildirim masrafının Hazineden karşılanamayacağını vurgulamıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/19785 K. 2007/8600

HUMK dönemindeki bu boşanma davasında, tanıkların çağrılması için gerekli davetiye masrafının verilen kesin süre içinde yatırılmaması, tanık dinletme talebinden vazgeçilmiş sayılma sonucu doğurmuştur. Daire, TK 5/2 ile HUMK 163'ü birlikte uygulayarak hükmü onamıştır.

Kararın genel özetini gör

Boşanma davasında verilen hüküm temyiz edilmiştir. Yargıtay, davacının tanıklarına ilişkin davetiye giderini kesin süre içinde yatırmadığını ve bu talebinden vazgeçmiş sayılacağını belirterek yerel mahkeme hükmünü onamıştır. Kısa karar, boşanmanın maddi sebeplerine ilişkin ayrıntılı değerlendirme içermemektedir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!