Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 74 Davaya vekâlette özel yetki verilmesini gerektiren hâller
HMK 74, açıkça yetki verilmemişse vekil; sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif veya kabul edemez, başkasını tevkil edemez, davadan feragat edemez, davayı kabul edemez ve sıkı sıkıya kişiye bağlı haklara ilişkin davaları açamaz.
Resmi Metin
Davaya vekâlette özel yetki verilmesini gerektiren hâller
Madde 74- (1) Açıkça yetki verilmemiş ise vekil; sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif edemez, yemini kabul, iade veya reddedemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, müvekkilinin iflasını isteyemez, tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz, konkordato veya sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunamaz ve bunlara muvafakat veremez, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafı ibra ve davasını kabul edemez, yargılamanın iadesi yoluna gidemez, hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açamaz, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, davaya vekâlet ilişkisinde vekilin, vekâletnamede kendisine açıkça yetki verilmemiş ise yapamayacağı işlemleri tek bir fıkra altında sayar. Buna göre vekil; sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif edemez ve yemini kabul, iade veya reddedemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, müvekkilinin iflasını isteyemez. Aynı şekilde tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz, konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunamaz veya bunlara muvafakat veremez, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan ya da kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafı ibra ve davayı kabul edemez, yargılamanın iadesi yoluna gidemez ve hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açamaz.
Hükmün ortak ölçütü, sayılan işlemlerin müvekkilin hakları üzerinde doğrudan ve ağır sonuç doğurması nedeniyle vekâletnamede özel olarak gösterilmiş bir yetkiye bağlanmasıdır; bu yetki bulunmadıkça vekil sayılan tasarrufları yapamaz. Madde ayrıca kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalarda, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça vekilin bu davaları açamayacağını ve takip edemeyeceğini belirterek özel yetkinin kapsamının da somut biçimde gösterilmesini arar. Bu nedenle dayanılan vekâletnamenin ilgili işlem yönünden açık özel yetki içerip içermediği, işlemin yapılmasından önce denetlenmesi gereken bir husustur.
Gerekçe
Bu maddede vekile açık yetki verilmesi gereken durumlar geniş tutulmuş, 1086 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde yazılı olan vekilin sulh olması, hükmolunan şeyi teslim alması, haczin kaldırılması, hakem tayini, davadan feragat, karşı tarafın davasını kabul ve karşı tarafı ibraya ilişkin düzenleme muhafaza edilmiştir. Ancak yeminin reddi ve iadesi bu Tasarıda ayrı ayrı belirlendiğinden, iade konusu fıkraya ayrıca ilave edilmiştir.
63 üncü maddenin ikinci cümlesinde, yeminin kabulü ve reddine ilişkin beyan için, vekile, ancak yemin edecek kimse tarafından yemin teklif olunan meseleye ıttıla kesbettikten sonra, yetki verilebilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Ancak işin mahiyeti icabı, vekilin, talimat almaksızın yapacağı işlem kendisini de sorumlu kılacak bir yetkinin kullanılması sonucunu doğuracağından ve pratikte de 1086 sayılı Kanundaki düzenlemenin bir yarar sağlamadığı görüldüğünden bu maddeye alınmamıştır.
Düzenleme gereğince hakimin reddi, davanın tamamının ıslahı, yemin teklifi, iadesi veya reddi, başkasını tevkil, müvekkilinin iflasını istemek, hakem sözleşmesi yapmak, konkordato veya sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunmak ve bunlara muvafakat vermek, davanın alternatif çözüm yollarına başvurmak, kanun yollarından feragat etmek, yargılamanın yenilenmesi (iadesi) yoluna gitmek, hakimlerin sorumlulukları sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açmak, vekile açıkça belirtilerek yetki verilmesi halinde mümkündür. Bunun yanı sıra kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili olarak da hangileri hakkında yetkilendirildiği açıkça belirtilmek kaydı ile vekil sıfatıyla işlem yapılabilir.