Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 400 Delil tespitinin istenebileceği hâller
HMK 400, tarafların görülmekte olan veya ileride açılacak bir davada ileri sürülecek vakıanın tespiti için keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gibi delil tespiti isteyebileceğini ve bunun için hukuki yararın bulunması gerektiğini gösterir.
Resmi Metin
Delil tespitinin istenebileceği hâller
Madde 400- (1) Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir.
(2) Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, bir delilin dava sırasını beklemeden veya dava açılmadan önce tespit edilebilmesi imkânını ve bunun koşulunu düzenlemektedir. Birinci fıkrada delil tespitinin istenebileceği hâller; ikinci fıkrada bunun için aranan hukuki yarar şartı yer almaktadır.
Birinci fıkraya göre taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla; keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemleri talep edebilir. İkinci fıkra, delil tespitinin istenebilmesi için hukuki yararın bulunmasını şart koşar; kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi durumunda kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır. Böylece delil tespiti, ileride yapılacak ispat faaliyetinin güvence altına alınmasına hizmet eden bir geçici koruma niteliği taşır.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 368 ve 369 uncu maddelerindeki düzenlemeler, delil tespitinin istenebileceği hallere ilişkin olduğundan her iki madde hükmü burada tek bir madde içinde ve iki ayrı fıkra halinde karşılanmaktadır. Getirilen hükmün eski düzenlemeden özü itibarıyla bir farklılığı bulunmamaktadır. Böylece hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı yahut ileride toplanmasının daha zor olacağı durumlarda, hukuki yararı korumak amacıyla, delilin önceden toplanması hükme bağlanmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 403, 404 ve 405 inci maddeleri, teselsül nedeniyle 405, 406 ve 407 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.