1. Veraset ve İntikal Vergisi Nedir? 2026 Yılı Güncel Düzenlemeler
Veraset ve intikal vergisi, bir kişinin vefatı sonrasında mirasçılara geçen mal varlığı üzerinden veya hayatta iken karşılıksız (ivazsız) olarak yapılan bağış, hibe gibi devirlerden alınan bir vergi türüdür. 2026 yılında uygulanacak yeni oranlar ve istisna tutarları, 30 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 56 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile güncellenmiştir.
Bu vergi, sadece miras yoluyla geçen malları kapsamaz. Aynı zamanda çekiliş, yarışma veya şans oyunlarından kazanılan ikramiyeleri de kapsar. Örneğin, bir çekilişte otomobil kazandığınızda veya piyangoda büyük ikramiye çıktığında, bu kazancın üzerinden veraset ve intikal vergisi ödemeniz gerekir.
2026 yılında, veraset ve intikal vergisinin kapsamı, istisna tutarları ve oranları her yıl güncellenmekte olup, güncel düzenlemeler Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan tebliğlerle duyurulmaktadır. Bu vergi, mirasçıların devletten resmî olarak haklarını alabilmesi ve terekedeki malları kendi adlarına geçirebilmeleri için mutlaka ödenmelidir.
1.1. Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama Aracı
1.2. Veraset ve İntikal Vergisinin Hukuki Dayanağı
Veraset ve intikal vergisinin temel hukuki dayanağı, 8 Haziran 1959 tarihinde kabul edilen ve 15 Haziran 1959 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’dur. Bu kanun, 60 yılı aşkın süredir yürürlükte olup, zaman içinde çeşitli değişikliklere uğramıştır.
Kanunun 1. maddesi veraset intikal vergisinin konusunu açık bir şekilde ortaya koyar:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ait malların veraset yoluyla intikali,
- Türkiye’de bulunan malların herhangi bir şekilde karşılıksız intikali,
- Türk vatandaşlarının yurt dışında aynı yollarla edindikleri mallar.
Yasal düzenlemelere göre, veraset ve intikal vergisinin matrahı, miras veya bağış yoluyla intikal eden malların Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen değerlerinden, ilgili borç ve masrafların düşülmesiyle elde edilir. Her yıl istisna tutarları ve oranlar güncellenir.
Kanunun 2. maddesine göre vergiyi doğuran olaylar şunlardır:
- Ölüm ile Mirasçılık: Bir kişinin vefatı üzerine mirasının kanuni veya atanmış mirasçılara geçmesi
- Gaiplik ile Mirasçılık: Mahkeme kararıyla gaipliğine hükmedilen kişinin mirasının intikali
- İvazsız (Karşılıksız) İntikaller: Bağış, hibe, çekiliş, piyango ikramiyesi gibi bedelsiz kazançlar
Veraset ve intikal vergisi, miras hukuku ile sıkı bir ilişki içindedir. Murisin vefatı ile birlikte tereke (miras kalan mal varlığı) üzerindeki haklar mirasçılara geçer. Ancak bu geçiş için öncelikle: Veraset ilamının (mirasçılık belgesi) alınması, Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi, Verginin ödenmesi gerekmektedir
Vergisini ödemeyen mirasçılar, miras üzerindeki haklarını kullanamazlar. Örneğin, tapuda devir işlemi yapılamaz, bankadaki paralar çekilemez. (Payınıza düşen miras miktarı istisna sınırının altında kalıyorsa vergiden muaf tutulursunuz ancak yine de vergi dairesinden ilişik kesme yazısı almalısınız, bu yazıyı tapu ve bankalar istemektedir.)
1.3. 2026 Yılında Kimler Veraset ve İntikal Vergisi Ödemekle Yükümlüdür, Kimler Muaftır?
7338 sayılı Kanunun 5. maddesine göre: “Veraset ve İntikal Vergisinin mükellefi, veraset tarikiyle veya ivazsız bir tarzda mal iktisap eden şahıstır.” Bu tanımdan yola çıkarak 2026 yılında veraset ve intikal vergisi mükelleflerini şöyle sıralayabiliriz:
- Miras yoluyla mal veya hak edinenler: Yasal mirasçılar (kan hısımları, evlatlık, eş), atanmış mirasçılar (vasiyet alacaklıları)
- Karşılıksız intikal ile mal/hak edinenler: Bağış, hibe, çekiliş veya yarışma yoluyla mal, para veya hak kazanan kişiler
- Türkiye’deki veya Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ait mal ve haklar: Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye sınırları içindeki malların intikali durumunda da mükellef olur.
Kanunun 3. maddesinde sayılan bazı kişi ve kurumlar vergiden muaftır:
Kısmi İstisna ve Muafiyetler:
- 2026 yılında eş ve çocuklar için 2.316.628 TL’ye kadar istisna
- Eş tek başına mirasçı ise 4.636.103 TL’ye kadar istisna
- Bağış ve hibeler için 53.339 TL’ye kadar istisna
- Yarışma ve çekiliş ikramiyeleri: 53.339 TL
Tamamen Muaf Olanlar: Kamu idareleri ve kurumları, Emekli ve yardım sandıkları, Sosyal sigorta kurumları, Kamuya yararlı dernekler, Siyasi partiler, Yabancı devletlerin diplomatik temsilcileri (karşılıklılık şartıyla)
Kanunun 20. maddesine göre vergi mükellefiyeti şu tarihlerde başlar:
- Beyanname verildiğinde: Beyanname tarihi
- Beyanname verilmemişse: Malların idarece tespit edildiği tarih
- Terekenin mahkemece yazımı halinde: İşlemlerin tamamlandığı tarih
1.3. Hangi Mal ve Haklar Veraset Vergisine Tabidir?
Kanunun 2. maddesinde “mal” kavramı geniş bir şekilde tanımlanmıştır: “Mülkiyete mevzu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen sair bütün hakları ve alacakları” ifade eder. Bu tanımdan yola çıkarak veraset ve intikal vergisine tabi malları kategorize edelim:
- Taşınmazlar: Ev, arsa, bina, tarla gibi gayrimenkuller
- Taşınır mallar: Otomobil, banka hesapları, altın, döviz, menkul kıymetler, hisseler
- Şirket ortaklık payları: Anonim şirket, limited şirket, kooperatif hisseleri
- Gayri maddi haklar: Patent, marka, telif, rüçhan hakları gibi sınai ve fikri haklar
- Alacaklar ve kiralık kasalar: Banka kasasındaki değerli eşyalar ve para
- Çekiliş veya yarışmalardan kazanılan ikramiyeler
- Diğer hak ve alacaklar
- Mirasla intikal eden ev eşyası, murise ait şahsi ve aile hatırası eşyalar vergiden istisnadır.
- Tüm sadakalar
- Her yıl belirlenen istisna tutarları ve Kanunun 4. maddesindeki diğer özel istisnalar kapsamında kalan mallar vergiden muaf tutulur.
- Gayrimenkuller ölüm veya intikal yılına ait emlak vergisi değeri üzerinden, menkuller ve haklar rayiç (alım-satım) değeriyle beyan edilir.
- Borç ve masraflar, ilgili belgelerle ispatlanmak kaydıyla matrahtan düşülebilir.

2. Veraset İntikal Vergisinin 2026 Yılı Oranları
2026 yılında %43,93 yeniden değerleme oranı uygulanarak hem vergi tarifesi hem de istisna tutarları önemli ölçüde güncellenmiştir. Bu güncellemeler, 30 Aralık 2024 tarihli ve 32768 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 56 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile yürürlüğe girmiştir.
2.1. 2026 Yılında Geçerli Vergi Oranları Tablosu
2026 yılında uygulanacak veraset ve intikal vergisi oranları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Matrah (Vergilendirilecek Tutar) | Veraset Yoluyla İntikallerde (%) | İvazsız (Karşılıksız) İntikallerde (%) |
|---|---|---|
| İlk 2.400.000 TL için | 1 | 10 |
| Sonraki 5.700.000 TL için | 3 | 15 |
| Sonraki 12.000.000 TL için | 5 | 20 |
| Sonraki 24.000.000 TL için | 7 | 25 |
| 44.100.000 TL’yi aşan kısım için | 10 | 30 |
- Veraset yoluyla intikaller (miras): Artan oranlı tarife ile en düşük %1, en yüksek %10 vergi uygulanır.
- İvazsız intikaller (bağış, çekiliş, hibe): Oranlar %10 ile %30 arasında değişir.
Bu tarifenin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken husus, her dilim için farklı oranın uygulanmasıdır. Yani 10 milyon TL’lik bir matrah için tamamına %5 uygulanmaz; ilk 2.4 milyon için %1, sonraki 5.7 milyon için %3, kalan kısım için %5 uygulanır.
7338 sayılı Kanunun 16. maddesinin ikinci fıkrasına göre, “Bir şahsa ana, baba, eş ve çocuklarından (evlatlıktan evlat edinenlere yapılan ivazsız intikaller hariç) ivazsız mal intikali halinde vergi, ivazsız intikallere ilişkin tarifede yer alan oranların yarısı uygulanarak hesaplanır.” Bu durumda yukarıdaki oranlar yarıya düşer.
5602 sayılı Kanunda tanımlanan şans oyunları ile gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyeler için sabit %20 oranında vergi uygulanır. İkramiyenin ayni (otomobil, ev vb.) olarak ödenmesi halinde, fatura değeri esas alınır.

3. 2026 Yılı İstisna Tutarları ve Muafiyetler
Aşağıdaki istisna tutarlarının altında kalan miras veya intikaller için veraset ve intikal vergisi ödenmez. İstisna sınırını aşan kısım üzerinden yukarıda belirtilen oranlar uygulanır.
3.1. Eş ve Çocuklar İçin İstisna Tutarları (2.316.628 TL – 4.636.103 TL)
- Evlatlıklar dahil füruğ (altsoy) ve eşten her birine isabet eden miras hissesi için: 2.316.628 TL vergiden istisnadır yani vergi ödemez.
- Füruğ bulunmayan durumlarda sadece eşe isabet eden miras hissesi için: 4.636.103 TL vergiden istisnadır yani vergi ödemez.
Bu istisna tutarları, her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır. Örneğin, 3 çocuk ve 1 eş varsa, her biri için 2.316.628 TL istisna uygulanır.
“Savaşta veya görev gereği çıkan çatışmalarda, manevra ve eğitimlerde veya bunlarda aldığı yaralar sonucunda ölen subay, astsubay ve erlerin (jandarmalar dahil) ve yine görev sırasında ölen güvenlik mensuplarının çocukları ile eşlerine ve anne-babalarına intikal eden bütün malların değerleri toplamından, veraset yoluyla intikallerde eş ve çocuklara tanınan istisna tutarının bir katı” daha istisna uygulanır.
3.2. İvazsız İntikallerde (Bağış, Hibe) İstisna Tutarı (53.339 TL)
- Her bir kişi için: 53.339 TL vergiden istisnadır yani vergi ödemez.
- Yarışma, çekiliş ve şans oyunlarında kazanılan ikramiyeler için: 53.339 TL vergiden istisnadır yani vergi ödemez.
3.3. Diğer İstisna Kalemleri
7338 sayılı Kanunun 4. maddesinde sayılan ve tutara bağlı olmayan istisnalar:
- Veraset yoluyla intikal eden ev eşyası ile murise ait zat eşyası
- Aile hatırası olarak muhafaza edilen tablo, kılıç, madalya gibi eşyalar
- Örf ve adete göre verilmesi mutat hediye, cihaz, yüzgörümlüğü ve drahomalar (gayrimenkuller hariç)
- Bütün sadakalar
- Dul ve yetimlere bağlanan aylıklar, emekli ikramiyeleri
- Cenaze masrafları
Muafiyet: Kişi veya kurumun kendisi vergiden muaftır, hiç vergi ödemez.
İstisna: Belirli bir tutara kadar vergi alınmaz, fazlası vergilendirilir.
3.4. Kimler Muafiyetten Yararlanır, Muaf Tutulanlar?
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda çeşitli istisnalar yanında bazı muafiyetler de düzenlenmiştir. 2026 yılı itibariyle, aşağıdaki kişi ve kurumlar birtakım mal ve hakların intikalinde vergiden muaftır:
- Kamu kurum ve kuruluşları (devlet daireleri, emekli ve yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumları)
- Kamu yararına çalışan dernekler ve vakıflar
- Yabancı devletlerin elçilik ve konsolosluk mensupları (karşılıklılık ilkesiyle)
- Şehit yakınları ve gazilere belirli tutardaki intikaller
- Ev eşyası, şahsi ve aile hatırası niteliğindeki bazı eşyalar
- Genel Bütçeli İdari Kurumlar: Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idareler bütçelerinden kamu iktisadi teşebbüslerine yapılacak iktisadi transferler ve yardımlar muaftır.
- Kültür Varlıkları: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının veraset ve intikal yoluyla devir ve iktisabına ilişkin işlemler vergiden muaftır.
- Bireysel Emeklilik: 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında bireysel emeklilik hesabına yapılan Devlet katkılarının hak kazanılan kısımları muaftır.
- Kuru Mülkiyet: Sağlar arasında ivazsız suretle vuku bulan intikaller hariç olmak üzere kuru mülkiyet halinde intikal eden mallar, kuru mülkiyet halinde kaldığı müddetçe vergiden muaftır.
- Kanunda belirtilen özel statülü kurumlar ve istisnai durumlar (ör. belirli kültür varlıkları, bazı trafik plakalarından elde edilen gelirler, bazı özel ödemeler).
Ayrıca, istisna tutarlarının altında kalan miras veya intikaller de otomatik olarak vergiden muaf olur.
- Derneğimize yapılan bağışlar vergiye tabi mi? Eğer derneğiniz kamu yararına çalışan dernek statüsündeyse, kendisine yapılan bağışlardan vergi ödemez. Ancak normal dernekler vergi mükellefidir.
- Yurt dışından gelen miras için muafiyet var mı? Muafiyet ve istisna kuralları yurt içi ve yurt dışı ayrımı yapmaz. Aynı kurallar geçerlidir. Ancak yurt dışında ödenen vergiler mahsup edilebilir.
- Engelli çocuğuma bırakacağım miras için özel istisna var mı? Maalesef engelliler için özel bir istisna tutarı bulunmamaktadır. Genel istisna kuralları uygulanır.
Veraset ve intikal vergisi hesaplamalarında özellikle yüksek değerli miraslar, birden fazla mirasçı veya özel durumlar söz konusu olduğunda mutlaka bir vergi danışmanı veya Adana’da uzman bir avukattan profesyonel destek alınması önerilir. Yanlış hesaplama veya eksik beyan, vergi cezalarına yol açar.

4. Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Hesaplanır? 2026 Güncel Verileriyle Örneklerle Açıklama
Hesaplamada önce vergilendirilecek matrah belirlenir, ardından istisna uygulanır ve kalan tutar üzerinden kademeli vergi oranlarıyla vergi borcu tespit edilir. 2026 yılında güncellenen oranlar ve istisna tutarları ile birlikte, verginin nasıl hesaplandığını somut örneklerle açıklayalım.
4.1. Veraset ve İntikal Vergisi Matrahının Belirlenmesi
Matrah, mirasçının veya intikal sahibinin beyan ettiği malların ve hakların rayiç (gerçek) değerlerinin toplamından, kanunda izin verilen borç ve masrafların düşülmesiyle belirlenir. Bir başka deyişle, vergi matrahı, üzerinden vergi hesaplanacak olan net değerdir. 7338 sayılı Kanunun 10. maddesine göre: “Veraset ve İntikal Vergisinin matrahı, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunan değerleridir.”
- Gayrimenkuller: Ölüm veya intikal yılındaki emlak vergisi değeri esas alınır.
- Taşınır mallar (ör. araç, altın, menkul kıymet, döviz, hisse senedi): Ölüm tarihindeki serbest piyasa değeriyle beyan edilir.
- Şirket ortaklık payları ve haklar: Yine ölüm tarihindeki bilançoya göre ya da borsada işlem gören son değer üzerinden tespit edilir.
- Alacaklar, kiralık kasa muhteviyatı ve diğer varlıklar: Rayiç bedel esas alınır.
- Haklar: Tescile tabi hakların değeri, tesisleri sırasında tapu siciline kaydedilen değer esas alınır. Tapu sicilinde bedeli gösterilmeyen haklar ilk tarhiyatta dikkate alınmaz.
Net Vergi Matrahının Hesaplanması: (Toplam Mal Değeri) – (İndirilecek Borçlar ve Masraflar) – (İstisna Tutarı)
Kanunun 12. maddesine göre, aşağıdaki borç ve masraflar belgelenmek suretiyle matrahtan indirilebilir:
- Murise ait belgeli borçlar: İhtilaflı (icra/dava) borçlar, ancak icra dairesinin veya mahkemenin kesin kararı ile indirime konu edilebilir.
- Varsa cenaze ve ilan giderleri: Cenazenin donanımı, gömülmesi ve ölüm olayının duyurulması amacıyla mirasçılarca gazeteye verilen ilan giderleri.
- Murisin vergi borçları: Malın kendisine isabet eden borçlar ve malın vergi borçları.
4.2. Adım Adım Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama
Veraset ve intikal vergisinin hesabını adım adım izah edelim:
Adım 1: Tereke Değerinin Tespiti
Öncelikle miras kalan vergilendirilecek tüm mal varlığının toplam değeri belirlenir: Gayrimenkuller, Banka hesapları, Araçlar, Diğer menkul mallar.
Adım 2: Borç ve Masrafların Düşülmesi
Belirlenen toplam değerden, belgelendirilebilen borçlar ve cenaze masrafları düşülür.
Adım 3: Mirasçı Paylarının Hesaplanması
Net tereke değeri, mirasçıların yasal miras paylarına göre bölünür: Eş: 1/4 veya 1/2 (çocuk olup olmamasına göre), Çocuklar: Kalan kısmı eşit paylaşır.
Adım 4: İstisna Tutarlarının Düşülmesi
2026 yılı istisna tutarları olan Eş ve çocuklar için: 2.316.628 TL ve Eş tek başına ise: 4.636.103 TL mirasçının payına düşen tutardan düşülür.
Adım 5: Vergi Tarifesinin Uygulanması
İstisna düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden yazımızdaki 2 no’lu başlıktaki artan oranlı tarife uygulanır. Hesaplanan vergi, mirasçının bağlı olduğu vergi dairesine veya online olarak ödenir. Vergi borcu, beyan tarihinden itibaren üç yılda ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenebilir.
4.3. Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama Örnekleri
Yazımızdaki 1 no’lu başlıkta yer alan Veraset İntikal Vergisi hesaplama aracını kullanarak kolayca ödeyeceğiniz vergi tutarını bulabilirsiniz.
Aşağıda 2026 yılı veraset intikal oranlarına göre hazırlanmış örnek hesaplamaları bulacaksınız:
Örnek 1: Basit Bir Miras Durumu
- Mirasçının hissesine düşen toplam varlık: 3.000.000 TL
- Durum: Altsoy (füruğ) veya eş
- Geçerli istisna tutarı: 2.316.628 TL
- Vergilendirilecek tutar: 3.000.000 TL – 2.316.628 TL = 683.372 TL
Bu tutar ilk dilimde yer aldığı için sadece %1 oranı uygulanır:
Vergi: 683.372 TL x %1 = 6.833,72 TL
Örnek 2: Kademeli Vergi Hesaplama
- Mirasçının payı: 7.000.000 TL
- İstisna sonrası kalan: 7.000.000 – 2.316.628 = 4.683.372 TL
- Vergi dilimi: İlk 2.400.000 TL’ye %1; kalan 2.283.372 TL’ye %3 uygulanır.
- İlk dilim: 2.400.000 x %1 = 24.000 TL
- Kalan: 2.283.372 x %3 = 68.501,16 TL
- Toplam vergi: 24.000 + 68.501,16 = 92.501,16 TL
Örnek 3: Bağış (İvazsız İntikal) – Dayımdan 100.000 TL bağış aldım, vergisi nedir? Hesaplama:
- Bağış tutarı: 100.000 TL
- İstisna: -53.339 TL
- Matrah: 46.661 TL
- Vergi: 46.661 x %10 = 4.666 TL
5. Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi Hazırlama ve Verme
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, miras kalan veya karşılıksız edinilen malların devlete bildirilmesi için verilen resmi belgedir. 7338 sayılı Kanunun 7. maddesine göre, “Veraset tarikiyle veya sair suretiyle ivazsız bir tarzda mal iktisap edenler, iktisap ettikleri malları bir beyanname ile bildirmeye mecburdurlar.”
5.1. Beyanname Verme Zorunluluğu
Miras yoluyla veya ivazsız (bağış, hibe, çekiliş vb.) intikal eden mallar için, kanunda belirtilen süreler içinde beyanname verilmezse idari para cezası ve gecikme faizi uygulanır. Veraset yoluyla intikallerde, miras istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmesi zorunludur. Ancak ivazsız intikallerde (bağış, hibe) 53.339 TL’nin altındaki tutarlar için beyanname verilmez.
5.2. Beyanname Verme Süreleri
7338 sayılı Kanunun 9. maddesinde beyanname verme süreleri detaylı olarak düzenlenmiştir. Beyanname verme süreleri, intikalin şekline ve tarafların bulundukları ülkeye göre değişir:
Veraset Yoluyla İntikallerde Beyanname Verme Süreleri
| Ölümün Gerçekleştiği Yer | Mirasçının Bulunduğu Yer | Süre |
|---|---|---|
| Türkiye’de | Türkiye’de | 4 ay |
| Türkiye’de | Yurt dışında | 6 ay |
| Yurt dışında | Türkiye’de | 6 ay |
| Yurt dışında | Ölenle aynı ülkede | 4 ay |
| Yurt dışında | Ölenin bulunduğu ülkeden farklı bir yurt dışı ülkede | 8 ay |
| Gaiplik kararı | Her durumda | 1 ay |
Not: Gaiplik durumunda süre, gaiplik kararının ölüm siciline işlendiği tarihten itibaren başlar.
Diğer İntikal Türlerinde Beyanname Verme Süreleri
| İntikal Türü | Sürenin Başlangıcı | Süre |
|---|---|---|
| Bağış/Hibe | Malların hukuken iktisap edildiği tarih | 1 ay |
| Yarışma/Çekiliş İkramiyesi | Yarışma/çekiliş yapıldığı gün | Takip eden ayın 20’si akşamına kadar |
| Şans Oyunu İkramiyesi | Kazanıldığı gün | Takip eden ayın 20’si akşamına kadar |
Sürelerin Başlangıç Tarihleri (Detaylı)
| Mal Türü | Sürenin Başladığı Tarih |
|---|---|
| Taşınmazlar (Gayrimenkul) | Tapu devir tarihi |
| Banka Hesapları | Ölüm tarihi |
| Araçlar | Noter devir tarihi veya ölüm tarihi |
| Hisse Senetleri | Ölüm tarihi veya devir tarihi |
| Nakit/Menkul Mallar | Fiili teslim tarihi |
Özel Durumlar
| Durum | Açıklama | Süre/Kural |
|---|---|---|
| Yabancı uyruklu mirasçı | Türkiye’de bulunan mal için | Normal süreler geçerli |
| Çoklu ikametgah | Birden fazla ilde malı olan muris | Son ikametgahın bulunduğu yer esas |
| Süre kaçırma | Kanuni süre geçtikten sonra | Cezalı beyanname verilebilir |
| Mücbir sebep | Doğal afet, salgın vb. | Süre uzatılabilir |
5.3. Beyanname Nasıl Hazırlanır, Nereye Verilir, Beyanname İçin Gerekli Belgeler
Beyannamenin Hazırlanması ve Teslimi
- Fiziki Olarak Vergi Dairesine Başvuru: Beyanname, ölenin son ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir. Muris Türkiye’de hiç ikamet etmemiş ise mirasçının ikametgah vergi dairesine verilir.
- İnteraktif Vergi Dairesi (Online): e-Devlet üzerinden veya Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnteraktif Vergi Dairesi sistemi (ivd.gib.gov.tr) ile de online başvuru yapılabilir. “Veraset İşlemleri” bölümüne tıklayın. Tüm mirasçılar kendi şifreleriyle onaylamalı. Belgeler PDF olarak yüklenir.
- Posta Yolu: İlgili vergi dairesine taahhütlü veya iadeli taahhütlü posta gönderilir. Belgelerin aslı veya onaylı suretlerinin postaya eklenmesi gerekir.
- Beyanname, tüm mirasçılar adına müştereken veya her biri ayrı ayrı verilebilir. Tüm mirasçıların onaylaması durumunda süreç hızlanır.
Beyannamenin Hazırlanmasında Gerekli Belgeler:
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Süresi ortalama 1-2 haftadır. Harç ödenir.
- Ölüm belgesi: Hastane, Nüfus Müdürlüğü veya e-devlet üzerinden alınır.
- Taşınmazlar için tapu ve emlak vergi değeri belgesi: Tapu fotokopileri, Emlak vergisi değer belgesi belediyeden, güncel tarihli (son 3 ay) olmalıdır.
- Banka mevduatı/hisse senedi için ilgili belgeler: Bankadan alınmış bakiye dökümü, şirket hissesi, ruhsat, Faiz gelir bilgileri, Varsa bloke tutarlar.
- Araçlar İçin: Ruhsat fotokopisi, değer tespiti (ekspertiz veya online değerleme).
- Murise ait borçların belgeleri: Banka kredi bakiye yazısı, Vergi borcu yazısı (GİB’den), Cenaze faturası, Diğer borçlar için senet, sözleşme vb.
- Kiralık kasa dökümü, varsa değerli eşyaların listesi
- Şehitlik durumunda şehadet belgesi
- Diğer ilgili belgeler (ticari şirketlerde bilanço, gelir tablosu, kooperatif üyeliği varsa ilgili yazı, vb.)
- Kimlik bilgileri
Ek belgeler sisteme pdf, doc, jpeg gibi formatlarda yüklenebilir. Online başvurularda 1 MB’dan büyük dosya yüklenemediği unutulmamalıdır.
- Mirasçılardan biri yurt dışında, ne yapmalıyız? Konsolosluktan vekalet düzenlenebilir. Online beyannamede kendi şifresiyle onaylayabilir.
- Bazı mirasçılar anlaşamıyor, beyanname veremiyoruz! Her mirasçı ayrı beyanname verebilir. Ortak beyanname zorunlu değil. Ancak tereke değerleri tutarlı olmalıdır.
- Kiralık kasada ne var bilmiyoruz, ne yapacağız? Önce vergi dairesi memuru eşliğinde açılmalı. İçindekiler tespit edilmeli. Sonra beyannameye eklenmelidir.
6. Veraset ve İntikal Vergisi Ödeme Yöntemleri, Süreler ve İlişik Kesme
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verildikten ve vergi tahakkuk ettirildikten sonra, ödeme aşaması başlar. Vergisini ödemeyen mirasçılar, tapu devri yapamaz, banka hesaplarına erişemez ve miras haklarını kullanamazlar.
6.1. Veraset ve İntikal Vergisi Nereye ve Nasıl Ödenir? (Ödeme Kanalları)
Veraset ve İntikal Vergisi ödemeleri, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen çeşitli kanallar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Mükellefler, kendilerine en uygun olan yöntemi seçerek ödemelerini yapabilirler:
- Vergi Dairesi Veznelerine: Vergi, bizzat ölenin son ikametgahının bağlı olduğu ilgili vergi dairesine gidilerek ödenebilir.
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Resmi Web Sitesi: GİB’in resmi web sitesi olan ivd.gib.gov.tr adresi üzerinden online ödeme yapılabilir. Bu platformda, İnteraktif Vergi Dairesi’ne giriş yaparak veya giriş yapmadan “Hızlı Ödeme” adımları takip edilerek “Belge Numarası (Tahakkuk Fişi) İle Ödeme” seçeneği kullanılabilir.
- GİB Mobil Uygulaması: iOS ve Android cihazlarda kullanılabilir. Hızlı ödeme seçeneği ile belge numarası girilerek ödeme imkanı vardır.
- Anlaşmalı Bankalar: Tüm kamu ve özel anlaşmalı bankaların kredi kartları ile ödeme yapılabilir. Vergi ödemeleri menüsünden mobil bankacılıktan tahakkuk numarasını girerek ödeme mümkündür. Otomatik ödeme talimatı dahi verilebilir. Ayrıca ilgili banka veznesinden nakit olarak elden ödeme de yapılabilir.
- PTT İşyerleri: PTT şubeleri aracılığıyla da vergi ödemesi gerçekleştirilebilir.
- Yabancı Ülkede Faaliyet Gösteren Bankalar: Yabancı ülkede faaliyet gösteren bankaların kredi kartları, banka kartları ve diğer ödeme yöntemleri ile de ödeme imkanı bulunmaktadır. SWIFT Havalesi ile T.C. Merkez Bankası hesaplarına vergi kimlik numarası belirtilerek transfer yapılabilir.
Ödemeler, vergi tahakkuk ettikten sonra beyan edilen tutar üzerinden yapılır; her taksit ödemesinde dekont alınması tavsiye edilir.
6.2. Vergi Ödeme Süreci ve Taksitlendirme
Beyanname verildikten sonra 2-15 gün içinde tahakkuk oluşur. SMS veya e-posta ile bilgilendirme yapılır. Veraset ve intikal vergisi, beyanname verildiği yılı takip eden üç yıl boyunca ve her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir. Bu taksitlendirmede faiz uygulanmaz! Kanuni hakkınız olan bu taksitlendirme otomatik olarak uygulanır. Tahakkuk fişinizde taksit tarihleri ve tutarları yazılıdır. Tüm vergiyi peşin öderseniz herhangi bir indirim yoktur.
- İlk taksit, beyanname verildiği yılın Mayıs ayında başlar.
- Diğer taksitler izleyen yılların Mayıs ve Kasım aylarında ödenir.
- Vergi, beyan edilen matrah ve tahakkuk fişiyle peşin veya taksitle ödenebilir.
- Taksitlendirme, herhangi bir ek başvuru gerektirmeden kanunen tanınan bir haktır. Zamanında ödenmeyen taksitler için gecikme faizi uygulanır.
Şans oyunları ve çekiliş ikramiyelerinde taksit hakkı yoktur. Beyanname verme süresi içinde, tek seferde, tam ödeme zorunludur.
6.3. Vergi İlişik Kesme (Borcu Yoktur) Yazısı
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi verilip, tahakkuk eden vergi borcu ödendikten sonra, ilgili vergi dairesinden “ilişik kesme yazısı” veya “borcu yoktur yazısı” alınır. Mirasçıların, miras kalan taşınmaz veya diğer değerlerin kendi adlarına tescilini veya tasarrufunu sağlayabilmesi için “veraset ve intikal vergisi ilişik kesme (borcu yoktur)” yazısı zorunludur.
Bu yazı, bağlı olunan vergi dairesinden veya e-Devlet/İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden talep edilebilir. İlişik kesme yazısı almak için, vergi borcunun tamamının ödenmiş olması şarttır. Eksik ödeme varsa veya taksitler tamamlanmamışsa, bu belge düzenlenmez ve tapuda işlem yapılamaz.
Verginin tamamını ödemeden tapu devri yapabilir miyim? 6183 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre teminat gösterebilirsiniz. Nakit para, banka teminat mektubu (süresiz), başka bir gayrimenkul ipoteği teminat olarak geçerlidir. Gayrimenkul teminatı vergi borcunun %120’si değerinde olmalıdır.
Öncelikle vergi dairesinden “Veraset ve İntikal Vergisi Borcu Yoktur” yazısı almanız şarttır. Bu yazı olmadan tapu devri yapılamaz, banka hesapları kapatılamaz, araç devri yapılamaz.
6.4. Veraset ve İntikal Vergisi Gecikme Cezası ve Yaptırımlar
Vergi taksitleri süresinde ödenmezse, ödenmeyen tutara her ay için gecikme zammı uygulanır. Beyannamenin hiç verilmemesi veya eksik/yanlış beyan verilmesi durumunda ise, vergi ziyaı cezası, usulsüzlük cezası ve idari para cezası ile karşılaşılır.
Ayrıca daha önce de bahsettiğimiz üzere vergi ödenmeden miras malları üzerinde tasarruf hakkı tam anlamıyla kullanılamaz; tapuda devir işlemleri ve bankadan para çekme gibi işlemler mümkün olmaz.
Vergi borcu ödenene kadar, mirasçının üzerindeki mal varlıklarında bloke veya işlem kısıtı uygulanabilir.
7. Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları
7.1. Veraset ve intikal vergisi 2026 ne kadar?
2026’da veraset ve intikal vergisi, mirasçının payına göre 2.316.628 TL’ye kadar vergiden muaf, bu tutarı aşan kısım için ise kademeli olarak %1 ila %10 arası oranlarda uygulanır. Bağış ve hibelerde 53.339 TL’ye kadar muafiyet vardır; aşan tutara %10-30 oranları uygulanır.
7.2. Veraset ve intikal vergisi için ne gerekli?
Veraset ve intikal vergisi için; veraset ilamı (mirasçılık belgesi), ölüm belgesi, taşınmazlar için tapu ve emlak vergi değeri, banka ve diğer varlıklara ilişkin belgeler, murise ait borçların evrakları ve kimlik bilgileri gerekir. Beyanname, bağlı olunan vergi dairesine veya online olarak verilir. Belgeler eksiksiz sunulmalıdır.
7.3. Veraset ve intikal vergisi limiti nedir? 2026 vergi muafiyeti ne kadar?
2026’da veraset ve intikal vergisi muafiyet limiti; mirasçılar için kişi başı 2.316.628 TL, sadece eşe kalan mirasta 4.636.103 TL’dir. Bağış, hibe ve çekilişlerde ise muafiyet limiti 53.339 TL’dir. Bu tutarların altındaki intikaller için vergi ödenmez, üzerindeki kısım kademeli vergiye tabidir.
7.4. Veraset ve intikal vergisi verilmezse ne olur, cezası ne kadar?
Veraset ve intikal vergisi beyan edilmez veya ödenmezse, miras kalan mallar üzerinde tasarruf mümkün olmaz, tapu ve bankacılık işlemleri yapılamaz. Ayrıca gecikme faizi, vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları uygulanır. Eksik veya yanlış beyan halinde idari para cezası doğar; vergi borcu ödenmeden mirasçı tam hak sahibi olamaz.
7.5. Veraset ve intikal vergisini mirasçılardan biri ödeyebilir mi?
Evet, veraset ve intikal vergisini mirasçılardan biri diğerleri adına ödeyebilir. Ancak, vergi borcunun tamamı ödenmeden tüm mirasçılar mallar üzerindeki haklarını tam olarak kullanamaz ve ilişik kesme (borcu yoktur) yazısı alınamaz. Taksitler ve ödemeler ortak yapılabileceği gibi, her mirasçı kendi payı oranında da ödeme yapabilir.
7.6. Baba sağlığında çocuğuna bağış yaparsa intikal vergisi verilir mi?
Evet, baba sağlığında çocuğuna bağış yaparsa bu işlem “ivazsız intikal” sayılır ve veraset ve intikal vergisine tabidir. 2026’da 53.339 TL’ye kadar muafiyet uygulanır; bu tutarı aşan kısmı için %10’dan başlayan artan oranlarda vergi alınır. Beyanname verilmesi ve vergi ödenmesi zorunludur.
8. Yargıtay Kararları
8.1. İki Ayrı Veraset Beyannamesi Toplamının Dikkate Alınmaması ve Yanlış Değerleme Yöntemleri Nedeniyle Veraset Vergisi Tarhiyatının İptali
İstanbul 1. Vergi Mahkemesi, muris Ahmet Keleşoğlu’nun Seçkin Turizm ve İnşaat A.Ş.’deki %69,49 hissesinin veraset vergisi matrahının belirlenmesinde vergi idaresinin ciddi hatalar yaptığını tespit ederek tarhiyatı iptal etmiştir. Kararda, “muris Ahmet Keleşoğlu’ndan veraset yoluyla intikal eden Seçkin Turizm ve İnşaat A.Ş.’nin %69,49 hissesine ait olmak üzere; eşi Neriman Keleşoğlu tarafından 76.465.879-TL olarak ayrı, davacının da aralarında bulunduğu diğer mirasçılar tarafından 76.465.879-TL olarak ayrı olmak üzere toplamda 152.931.759,00-TL tutarında iki adet veraset ve intikal vergisi beyannamesi verildiği” belirtilmesine rağmen, vergi tekniği raporunda sadece 76.465.879 TL’nin dikkate alındığı vurgulanmıştır. Mahkeme ayrıca, “taşınmazlar ticari sermayenin bir unsuru olarak kabul edilerek, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 292. maddesinde belirtilen değerleme ölçüsü olarak alınan emsal bedeli ile değerleme yapılmıştır” tespitinde bulunarak, veraseten intikal eden taşınmazların emlak vergisi değeri yerine emsal bedel ile değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, Bodrum’daki arkeolojik sit alanı olan parselin kültür varlığı istisnası kapsamında değerlendirilmemesinin ve taşıtların yıpranma payı dikkate alınmadan sigorta bedelleri üzerinden değerlenmesinin yanlış olduğunu belirtmiştir. (🧾 İstanbul 1. Vergi Mahkemesi, E. 2017/…, K. 2018/…, T. 12.01.2018)
8.2. Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi Vermenin Mirası Kabul Sayılmayacağı ve Terekenin Borca Batıklığının Ölüm Tarihine Göre Belirlenmesi Gerekliliği
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, mirasın hükmen reddi davasında davacının murisinin ölümünden sonra veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermesinin, sadece yasal yükümlülük kapsamında olup mirası kabul anlamına gelmeyeceğini belirtmiştir. Kararda; terekenin borca batık olup olmadığının, taşınmaz ve araçların değer ve borçlarının, kooperatif ve şirkete yapılan ödemelerin, ölüm tarihine göre araştırılmaması ile özel yetkisiz vekaletnameyle devam edilmesinin doğru bulunmadığı, eksik inceleme ve değerlendirmeyle karar verilmesinin bozma nedeni olduğu vurgulanmıştır. (🧾 Yargıtay 14. HD, E. 2016/16104, K. 2020/6246, 15.10.2020)
8.3. Veraset ve İntikal Vergisinde Değerleme Yöntemi Farklılığından Kaynaklanan İkmalen Tarhiyatta Gecikme Faizi Uygulanamaz
Veraset yoluyla intikal eden hisse senetlerinin değerlemesinde yaşanan uyuşmazlıkta Danıştay 7. Dairesi önemli bir ilke kararı vererek, değerleme yöntemi farklılığından kaynaklanan ikmalen tarhiyatlarda gecikme faizi uygulanamayacağına hükmetmiştir. Kararda, “veraset ve intikal vergisine özgü ikmal tarhiyatı davacının vergilendirme ile ilgili ödevlerini yerine getirmemesinden veya eksik yerine getirmesinden değil, davalı idarenin davacıya murisinin terekesinden intikal eden hisse senetlerini farklı değerleme ölçüsünü esas alarak değerlemesinden kaynaklanmakta” olduğu ve “davacının vergi ziyaına yol açacak nitelikte bir kusuru ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen gecikme faizi hesaplanmasını gerektirecek bir vergi tarhiyatı bulunmadığı” tespitinde bulunularak, 281.750 TL tutarındaki gecikme faizinin iptali yönündeki ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır. Bu karar, mirasçıların beyanlarında değerleme hatası yapmalarının değil, idarenin farklı değerleme yöntemi uygulamasının söz konusu olduğu durumlarda gecikme faizi uygulanamayacağını net şekilde ortaya koymaktadır. (🧾 Danıştay 7. Daire, E. 2016/5726, K. 2021/631, T. 01.02.2021)
8.4. Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamelerinde Farklı Borç Tutarları Gösterilmesi Halinde Nihai Beyannamenin Tespiti Zorunluluğu
Danıştay 7. Dairesi, murisin şirkete olan borcunun veraset ve intikal vergisi matrahından indirilmesine ilişkin uyuşmazlıkta, dosyada iki farklı beyanname bulunması nedeniyle hangisinin esas alınacağının belirlenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Kararda, “beyannamenin indirilecek borçlar ve masrafları belirten 5 nolu tablosunun iki farklı şeklinin dosyada mevcut olduğu, birisinde 878.557,25 TL tutarı kayıtlı iken, diğerinde 1.926.862,76 TL tutarının yer aldığı” tespitinde bulunularak, “bilirkişi raporunda ise söz konusu borcun 2.133.094,58 TL olduğu ve davacının payına isabet eden kısmının 799.910,46 TL olduğunun belirtildiği” vurgulanmıştır. Mahkeme, 7338 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca “veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde, murisin ihticaca salih belgelere dayanan borçlarının, beyannamede gösterilmek şartıyla iktisap edilen malların değerlerinden indirilebileceği” kuralını hatırlatarak, “davalı idarenin savunması ekinde ibraz edilen beyannamelerden hangisinin nihai beyanname olduğunun belirlenmesi ile bu beyannamede yer alan ve indirime konu edilen tutarın tespiti ve değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi” gerektiğine hükmederek alt mahkeme kararını bozmuştur. (🧾 Danıştay 7. Daire, E. 2021/4713, K. 2023/4767, T. 11.12.2023)
8.5. Boşanma Nedeniyle Tazminat Olarak Devredilen Malvarlığı Unsurlarının Veraset ve İntikal Vergisine Tabi Olmadığı
Maliye Bakanlığı’nın 02.09.1998 tarihli özelgesinde, boşanma karşılığında tazminat olarak bir eşten diğerine devredilen menkul ve gayrimenkul malların, taraflar arasında yapılan protokol ve mahkeme kararına dayalı olarak ivazlı (karşılıklı) bir hukuki işlem teşkil ettiği ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında ivazsız intikal sayılmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, boşanma karşılığında verilen tazminat niteliğindeki malvarlığı devri, veraset ve intikal vergisinin konusuna girmez. (🧾 Maliye Bakanlığı, B.07.0.GEL.0.60/6026-107-31476, 02.09.1998)
8.6. İcra Müdürlüğünün Re’sen Tahsil Ettiği Veraset ve İntikal Vergisi İşleminde Yargı Yolu Belirsizliğinde Görevli Mahkemenin Adli Yargı Olduğu
Uyuşmazlık Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma nedeniyle hükmedilen tazminatın tahsili için yürütülen icra takibinde, icra müdürlüğünce re’sen veraset ve intikal vergisi kesilerek vergi dairesine yatırılması işlemine karşı açılan iptal ve iade davasında, işlemin icra dosyası kapsamında gerçekleştirilmesi ve şikayet yoluyla icra hukuk mahkemesinde çözümlenmesinin gerektiğine karar vermiştir. Bu nedenle davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna hükmedilmiştir. (🧾 Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 2018/149 E., 2018/216 K., 20.04.2018)
8.7. İntifa Hakkının Sona Ermesiyle Kuru Mülkiyetin Tam Mülkiyete Dönüşmesi Veraset ve İntikal Vergisine Tabi Değildir
Danıştay, intifa hakkı sahibinin ölümüyle sona eren intifa hakkının, kuru mülkiyet sahibine ivazsız bir intikal olarak değerlendirilemeyeceğine, bu nedenle intifa hakkının sona ermesiyle kuru mülkiyetin tam mülkiyete dönüşmesinin veraset ve intikal vergisine tabi tutulamayacağına hükmetmiştir. İntifa hakkı şahsa sıkı bağlı, devredilemez ve mirasla geçmez bir haktır; ölümle kendiliğinden sona erer ve vergilendirme konusu yapılamaz. (🧾 Danıştay 7. Daire, E:2013/5298, K:2016/3872; İstanbul 1. Vergi Mahkemesi E:2012/730, K:2013/244)
Veraset ve İntikal Vergisi Danışmanlığı – Neden Profesyonel Destek Almalısınız?
Veraset ve intikal vergisiyle ilgili tüm sorularınızda profesyonel danışmanlık almak için hemen bizimle iletişime geçin.
Adana’da veraset ve intikal vergisi danışmanlığı için buradan randevu alın!
