TMK Madde 512 Mirasçılıktan çıkarmada ispat yükü

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 512, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun şekli ve ispat rejimini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

İspat yükü

Madde 512- (1) Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir.

(2) Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.

(3) Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun şekli ve ispat rejimini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra çıkarma sebebinin ölüme bağlı tasarrufta açıkça gösterilmesini şart koşar; sebep gösterilmeyen tasarruf çıkarma hükmü doğurmaz. İkinci fıkra ispat yükünü dağıtır: çıkarmaya itiraz edildiğinde sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer; çıkarılan kişi sebebin yokluğunu kanıtlamak zorunda değildir. Üçüncü fıkra ispat sonucunu üç ihtimalde belirler: sebep yoksa ya da ispat edilemiyorsa tasarruf yalnız çıkarılan mirasçının saklı payı dışında geçerli sayılır, saklı pay çıkarılana intikal eder; ancak mirasbırakan tasarrufu açık bir yanılma yüzünden yapmışsa çıkarma tamamen geçersiz olur. Avukatlık pratiğinde çıkarma tasarrufu düzenlenirken sebep yalnız sayılmamalı somut olay anlatımıyla, tarih ve tanık bilgileriyle desteklenmeli; ispat aşamasında belge zinciri kurulmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 459 uncu maddesini karşılamaktadır.

Birinci fıkra yürürlükteki birinci fıkra hükmünü aynen tekrar etmektedir. Ancak kenar başlık “Beyyine külfeti” yerine “İspat yükü” olarak değiştirilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrası, birbirinden farklı iki konuyu düzenlemekte olduğundan kaynak Kanunun 479 uncu maddesine uygun olarak arılaştırılarak daha anlaşılır hale getirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/553 K. 2010/2901 Bozma
Miras Tanıkla İspat

Mirasçılıktan çıkarma tasarrufunda gösterilen çıkarma sebebinin varlığını ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaklısına düşer ve bu sebep ispatlandığında tasarrufun açık yanılmaya dayandığı kabul edilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasçılıktan çıkarmanın geçerliliği için tasarrufta gösterilen çıkarma sebebinin varlığını ispat yükünün kime düştüğü ve sebebin ispatı halinde açık yanılmadan söz edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Çıkarma sebebinin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan davalı mirasçıya düşer; davalılar mirasbırakanın annesini dövüp hakaret etme sebebini ispatladığından tasarrufun açık yanılmaya dayandığı kabul edilemez ve dava reddedilmeliydi. Sonuç: Tasarrufta gösterilen çıkarma sebebinin varlığı davalılarca ispat edilmiştir; bu durumda çıkarmaya ilişkin tasarrufun, sebebi hakkında açık bir yanılmaya dayandığı kabul edilemez, davanın reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/8036 K. 2008/6856 Bozma
Miras

Mirasçılıktan çıkarma sebebi ispat edilemez veya tasarrufta belirtilmemişse, mirasbırakanın apaçık yanılması yoksa tasarrufun tamamı değil yalnızca çıkarılan mirasçının saklı payı kadarı iptal edilir; tasarruf saklı pay dışında ayakta kalır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasçılıktan çıkarma sebebinin ispat edilememesi halinde tasarrufun tamamının mı yoksa yalnızca saklı pay miktarının mı iptal edileceği. Değerlendirme: Mirasbırakan vasiyetnamede çıkarma sebebini açıklamış ancak davalılar bu sebebi kanıtlayamamıştır; TMK m.512/son uyarınca öncelikle apaçık yanılma araştırılır, yoksa iptal yalnızca saklı pay miktarı dışında geçerli olur ve davaya tenkis gibi devam edilir. Sonuç: Tasarrufun tamamının iptal edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hüküm BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2020/2381 K. 2022/681 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, dayanak ilamı TMK 512 uyarınca tenkis davası saymış; tenkis ilamları kural olarak kesinleşmeden infaz edilebilirse de, davacının saklı pay iddiasıyla terekeden tenkisen mal talep etmesi nedeniyle taşınmazın aynı çekişmeli olduğundan ilamın kesinleşmesi gerektiğini kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Borçlular, vasiyetnamenin iptali olmazsa tenkisi istemiyle açılan ve tenkis talebi kabul edilen ilama dayalı ilamlı takibe karşı, ilamın kesinleşmediğini ileri sürerek takibin iptalini istemiş, icra mahkemesi taşınmazın aynının tartışıldığı gerekçesiyle şikayeti kabul edip takibi iptal etmiştir. Adana BAM, dayanak ilamın TMK 512 uyarınca tenkis davası niteliğinde olduğunu ve tenkis ilamlarının kural olarak kesinleşmeden infaz edilebileceğini, ancak davacının saklı pay iddiasıyla öncelikle terekeden hisse karşılığı tenkisen mal talep etmesi nedeniyle taşınmazın aynına ilişkin mülkiyet uyuşmazlığı bulunduğunu, bu nedenle ilamın kesinleşmeden takibe konulamayacağını kabul etmiştir. İlk derece kararını isabetli bularak davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 512, miras hukuku kapsamında i̇spat yükü konusunu düzenler.

Adana’da miras davalarında avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!