Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 497 Yasal mirasçı: büyük ana ve büyük baba zümresi
TMK 497, mirasbırakanın altsoyu, ana-babası ve onların altsoyu bulunmadığı durumlar için üçüncü derece mirasçı kategorisini beş fıkra üzerinden düzenler; mirasçılığın daha geniş aile çevresine kayışını adım adım kurar.
Resmi Metin
Büyük ana ve büyük baba
Madde 497- (1) Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar.
(2) Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
(3) Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır.
(4) Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babaların ikisi de altsoyları bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşlerse, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.
(5) Sağ kalan eş varsa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbırakandan önce ölmüş olması hâlinde, payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin de ölmüş olmaları hâlinde onların payları diğer tarafa geçer.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, mirasbırakanın altsoyu, ana-babası ve onların altsoyu bulunmadığı durumlar için üçüncü derece mirasçı kategorisini beş fıkra üzerinden düzenler; mirasçılığın daha geniş aile çevresine kayışını adım adım kurar. Birinci fıkra üçüncü derece mirasçı kümesini açıkça belirler: büyük ana ve büyük babalar; bunlar eşit oranlarda mirasçıdırlar. İkinci fıkra halefiyet kuralını üst dereceye taşır: mirasbırakandan önce ölmüş büyük ana ve babaların yerini her derecede kendi altsoyları yani mirasbırakanın amca, hala, dayı ve teyzeleri ile bunların altsoyları alır. Üçüncü ve dördüncü fıkra taraf-içi ve taraflar-arası geçiş kurallarıdır: aynı tarafta altsoyu olmayan ölü büyük ebeveynin payı aynı taraftakilere kalır; bir tarafın tüm büyük ebeveynleri altsoysuz ölmüşse miras tamamen diğer tarafa geçer. Beşinci fıkra Türk aile yapısı düşünülerek yenilik getirir: sağ kalan eş varsa ölmüş büyük ebeveynin payı kendi çocuğuna geçer, çocuğu yoksa o taraftaki diğer büyük ebeveyne, her ikisi de ölmüşse paylar diğer tarafa kayar. Hüküm önceki 441 inci maddenin karşılığıdır.
Gerekçe
Eski Kanunun 441 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddenin ilk dört fıkrası yürürlükteki maddeden arılaştırılmak ve esaslı bir değişiklik yapılmadan alınmıştır.
Büyük ana ve büyük babanın kendi çocukları varken, yani miras bırakanın amcası, halası, teyzesi veya dayısı hayatta iken, kendisinden önce ölmüş olan büyük ana veya büyük babanın miras hisseleri bu kişilere intikal edememektedir. Bu durum haksızlıklara yol açacak niteliktedir.
Türk toplumunun aile yapısı düşünüldüğünde, amca, hala, dayı ve teyze ile yeğenler arasında yakın aile bağlarının mevcut olduğu, çoğu kez babanın ölümü halinde bu kişilerin yeğenlerine sahip çıktığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle yakın aile bağları olan kişilerle sınırlı olmak üzere sağ kalan eş ile birlikte miras hakkı tanımak, Türk toplumunun yapısına daha uygundur. Böylece sağ kalan eş varsa, yürürlükteki hüküm uyarınca mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların miras paylarının kendi tarafında bulunan ya da bu taraftakilerin ikisinin de ölmüş bulunması halinde diğer taraftaki büyük ana ve büyük babaya intikal etmesi yerine, bu kişilerin miras paylarının kendi çocuklarına intikal etmesi daha uygun görülmüştür. Bu suretle yeni düzenleme uyarınca mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların miras payları, kendi çocuklarına, yani mirasbırakanın amca, hala veya dayı ve teyzesine geçecek, bunlar da ölmüş ise onların çocuklarına yani mirasbırakanın kuzin ve kuzenlerine geçmeyecek, bu zümrede başkaca mirasçı bulunmadığından sağ kalan eşe geçecek, böylece sağ kalan eş mirasın tamamına sahip olacaktır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
– Tasarının 496 ve 497 nci maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan “tabakada” kelimeleri, 495 inci maddede yapılan değişikliğe paralel olarak “derecede” şeklinde değiştirilmiştir.
İlgili Hizmet
TMK 497, miras hukuku kapsamında büyük ana ve büyük baba konusunu düzenler.