TMK Madde 14 Fiil ehliyetsizliği: Genel olarak

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 14, fiil ehliyetsizliğini düzenleyen genel hükümdür.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, fiil ehliyetsizliğini düzenleyen genel hükümdür. Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur. Bu düzenleme, fiil ehliyetinin koşullarını taşımayan üç kişi grubunu açıkça belirleyerek tam ehliyetsizliğin kapsamını ortaya koymaktadır. Fiil ehliyeti bulunmayan kişiler, kural olarak kendi fiilleriyle hak edinemez ve borç altına giremezler.

Madde, ayırt etme gücü bulunmayanlar, küçükler ve kısıtlılar şeklinde üçlü bir sınıflandırma yapmıştır. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, konu başlığının “Medeni hakları kullanmağa ehliyetsizlik” yerine “Fiil ehliyetsizliği” olarak değiştirildiği ve bu değişikliğin önceki maddelerle terim birliğini sağlama amacı taşıdığı belirtilmiştir. Hüküm değişikliği yapılmamıştır.

Gerekçe

Yürürlükteki Kanunun 14. maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu başlığında “Medeni hakları kullanmağa ehliyetsizlik” deyimi yerine daha kısa ve önceki maddelerle terim birliğini sağlayan “Fiil ehliyetsizliği” deyimi kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2025/536 K. 2025/918
Usul

TMK m.14 uyarınca kısıtlı kişi fiil ehliyetinden yoksun olup işlemleri (m.451) vasinin izin/onamasına bağlıdır; bu nedenle kısıtlının ek kararı bizzat temyizinde temyizin geçerliliği için vasiye icazet ihtaratlı tebligat çıkarılarak vasinin onamı aranmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Cezaevinde hükümlü ve kısıtlı olan, birden fazla vasisi bulunan davacının ek kararı bizzat temyiz etmesi karşısında tebligatın ve temyiz başvurusunun geçerliliği, vasinin icazetinin aranıp aranmayacağıdır. Değerlendirme: TMK m.9-10-13-14-15-16 çerçevesinde fiil ehliyeti ve ayırt etme gücü açıklanmış; kısıtlının işlemlerinin TMK m.451 uyarınca vasinin izni/onamasına bağlı olduğu belirtilmiştir. Sonuç: Vesayet kararı celbedilip vasilere icazet ihtaratlı tebligat çıkarılması için dosyanın oy birliğiyle Özel Daireye geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2025/535 K. 2025/917

Kısıtlı kişi, TMK m.14 uyarınca fiil ehliyetinden yoksundur; bu nedenle kısıtlının bizzat yaptığı temyiz gibi usul işlemleri tek başına geçerli olmayıp TMK m.451 gereği vasinin icazetine bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Cezaevinde hükümlü ve kısıtlı davacı, Özel Dairenin davanın açılmamış sayılmasına dair ek kararını bizzat temyiz etmiştir. HGK, davacının birden fazla vasisi bulunduğunu saptayarak fiil ehliyeti açıklamasında TMK m.9, 10, 13, 14 ve 15'e değinmiş; kısıtlının yaptığı temyizin TMK m.451 uyarınca vasinin icazetine bağlı olduğunu vurgulamıştır. Sonuç: Vesayet kararı celbedilip vasilere icazet ihtaratlı tebligat çıkarılması için dosya oybirliğiyle Özel Daireye geri çevrilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!