Hazırlayan: Av. Saim İncekaş · Adana Barosu · Güncelleme: 31.10.2026
Özet5 fıkra · ~2 dk okuma
İİK m.78, ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra alacaklının, mal beyanını beklemeksizin haciz konmasını isteyebileceğini düzenler; alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir. Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer.
Madde 78-(1) Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı, haciz konmasını isteyebilir. Ancak, alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden, bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtasıyla borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir. Sorgulama sonunda Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi, varsa borçlunun mal, hak veya alacağının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir ve bu durumda sistem üzerinden de haciz talep edilebilir. Bu takdirde icra dairesi, tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda haczeder. Sorgulama sonunda edinilen bilgiler hukuka aykırı olarak paylaşılamaz. Sorgulama ve haciz işlemlerinin yürütülebilmesi için kamu kurum veya kuruluşları ile 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ile kendi sistemleri arasında entegrasyonu sağlar. Sorgulamanın tür, kapsam ve sınırı ile diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
(2) Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün katileşmesine kadar veya alacaklıyla borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmeleri yapmaları halinde taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz.
(3) Alacaklı isterse, haciz talebinin vukuuna dair bir vesika verilir. Bu vesika hiç bir harç ve resme tabi değildir.
(4) Haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya muameleden kaldırılır.
(5) Yeniden haciz istemek, alacaklı tarafından vukubulan yenileme talebinin borçluya tebliğine mütevakkıftır. İlama müstenit olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harc alınır. Yenileme masraf ve harcları borçluya tahmil edilmez.
Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.
Değişiklikmadde tamamı 3890 s.K. m.1
Değişiklik1. fıkra 7251 s.K. m.49
Değişiklik2. fıkra 3222 s.K. m.9
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Haciz isteme süresi takvimden düz okunarak hesaplanmaz. İtiraz veya dava varsa bunların vukuundan hükmün katileşmesine kadar geçen zaman, alacaklı ile borçlu icra dairesinde taksit sözleşmesi yapmışlarsa sözleşmenin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz. Dosyasında itiraz, dava ya da taksit sözleşmesi bulunan alacaklı bakımından, takipten bu yana geçen zaman uzun görünse dahi haciz isteme hakkının düştüğü sonucuna varılamaz; önce bu duraklama dönemleri süreden çıkarılmalıdır.
Haciz isteme süresi geçirildiğinde dosya bakımından sonuç, muameleden kaldırmadır: haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya muameleden kaldırılır. Bu durumda yeniden haciz istemek, alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama dayanmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır. Yenileme masraf ve harçları borçluya yükletilmez. Haciz talebini belgelemek isteyen alacaklıya ise talebi üzerine, haciz talebinin yapıldığını gösteren ve hiçbir harç ve resme tabi olmayan bir vesika verilir.
İlgili Yargıtay Kararları - İİK m.78 uygulaması
Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.
Yargıtay · HGK•E. 2017/723 K. 2021/1147•Direnme Bozuldu
Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, borçlunun ölümünden sonra mirasçısı sıfatıyla takibin yöneltildiği kişinin haczin kaldırılması istemli şikâyetinin incelenmesine ilişkindir; İİK m.78, icra müdürü işleminin kanuna aykırılığı tartışılırken önem arz eden hükümler arasında aynen aktarılmıştır.
Detaylı özeti gör
Hukuki mesele: TMK m.614 bakımından önce gelen (birinci zümre) mirasçıların reddi hâlinde mirasın kendiliğinden sonra gelen (ikinci zümre) mirasçılara geçip geçmeyeceği ve bunların haczin muhatabı olup olamayacağı; şikâyetin duruşmasız çözülüp çözülemeyeceği. Değerlendirme: Sonra gelen mirasçılar m.614 usulü işletilip mirası açıkça kabul etmedikçe mirasçı sayılmaz; ancak alacaklının savunma ve delil hakkı bakımından şikâyetin duruşma açılarak incelenmesi gerekir. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle bozulmuştur.
İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.78 uygulaması
Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.
Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi•E. 2019/869 K. 2020/1038•İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi
Alacaklı İİK m.78/2'deki bir yıllık süre içinde haciz talebinde bulunmuşsa, borçlunun mallarının bu süre içinde veya daha sonra haczedilememiş olması haciz isteme hakkını düşürmez ve takip derdest kalır. Bu talebe dayanılarak süre geçtikten sonra haciz istenmesi m.78/5 anlamında yenileme talebi sayılmaz; yeniden harç ödenmesine ve talebin borçluya tebliğine gerek yoktur.
Detaylı özeti gör
Tüketici kredisi sözleşmesinden doğan alacak için başlatılan ilamsız icra takibinde borçlu, takibin kesinleşmesinden sonra alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek icranın geri bırakılmasını ve haczin kaldırılmasını istemiştir. İlk derece mahkemesi hem zamanaşımı itirazını hem de haczin kaldırılması talebini reddetmiştir. Daire, sözleşmeden doğan alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve ödeme emrinin tebliğinden dava tarihine kadar bu sürenin dolmadığını; ayrıca alacaklının bir yıllık süre içinde haciz talebinde bulunmuş olması nedeniyle haciz isteme hakkının düşmediğini ve yenileme emri tebliğine gerek bulunmadığını belirterek borçlunun istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.
Hukuk Asistanı
Bu konu hakkında hukuki sorularınızı yanıtlıyorum. Konuşma geçmişiniz her sayfaya özel devam eder.
Merhaba! 👋
Bu sayfadaki konu hakkında hukuki sorularınızı yanıtlayabilir, dilekçe ve başvuru metni hazırlayabilirim.
Size nasıl yardımcı olabilirim?
⏳
Günlük ücretsiz hakkınız doldu
Yarın yeniden sorabilirsiniz. Sorunuz bekleyemiyorsa büroyla doğrudan görüşün.