Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 399 İhtiyati tedbir: Tazminat
HMK 399, lehine ihtiyati tedbir kararı verilen tarafın haksız olduğu anlaşılır ya da tedbir kalkarsa, bu yüzden doğan zararı tazminle yükümlü olduğunu; tazminat davasının esas davaya bakan mahkemede açılacağını ve bir yılda zamanaşımına uğradığını gösterir.
Resmi Metin
Tazminat
Madde 399- (1) Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür.
(2) Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır.
(3) Tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle doğan zararların tazminini düzenler ve üç fıkradan oluşur. Birinci fıkra, lehine ihtiyati tedbir kararı verilen tarafın sorumluluğunun doğduğu hâlleri belirler: tedbir talebinde bulunulduğu anda haksız olunduğunun anlaşılması, tedbir kararının kendiliğinden kalkması ya da itiraz üzerine kaldırılması. Bu durumlarda lehine tedbir verilen taraf, haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlü tutulur. İkinci fıkra tazminat davasının açılacağı mahkemeyi, üçüncü fıkra ise dava açma hakkının tabi olduğu süreyi gösterir.
Usul yönünden, haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır; böylece görevli ve yetkili mahkeme esas davaya bakan mahkeme olarak belirlenmiştir. Üçüncü fıkraya göre tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Hükümde sorumluluğun doğumu için aranan koşullar ile dava yolu açıkça gösterilmiş olduğundan, zararın varlığı ve haksızlık hâllerinin gerçekleşip gerçekleşmediği bu çerçevede değerlendirilir.
Gerekçe
Maddede, haksız ihtiyati tedbir kararlarına karşı, aleyhine tedbir kararı verilen ya da uygulanan kimselerin tazminat hakkı düzenlenmiştir.
Birinci fıkrada, lehine tedbir kararı verilen kimse aleyhine tazminata karar verilebilmesi için, ya ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğunun anlaşılması veya tedbirin gerekleri süresinde yerine getirilmediğinden kendiliğinden kalkması ya da tedbirin itiraz üzerine kaldırılmış olması gereklidir. Tazminat talebinde bulunacaklar ise tedbir kararının alınması ya da uygulanması sebebiyle zarar gören karşı taraf veya üçüncü kişilerdir. Ayrıca tedbir uygulanmamış olsa dahi, bu kişiler, tedbirin uygulanmaması ya da kaldırılması için teminat göstermişlerse tazminat talep edebilirler. Çünkü, bu durumda teminat göstermek suretiyle bir zarar ortaya çıkacaktır.
İkinci fıkrada tazminat davasının görüleceği mahkeme belirtilmiştir. Asıl davayı karara bağlayan mahkeme, olaylara daha yakın ve onları daha kolay algılayacak durumda olduğu için incelemenin yalnızca o mahkemede yapılması daha uygun bulunmuş, tazminat davasının da bu mahkemede incelenmesi öngörülmüştür.
Üçüncü fıkrada ise ihtiyati tedbir alınmasından kaynaklanan tazminat davasının özellikleri dikkate alınarak, zamanaşımı süresinin açıkça ve diğer haksız fiillerden farklı olarak düzenlenmesi uygun bulunmuştur. Tazminat davası açma hakkı, bir yıllık süreye tabi kılınmış ve bu süre hükmün kesinleşmesinden veya bir hüküm yoksa, ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren başlatılmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 403, 404 ve 405 inci maddeleri, teselsül nedeniyle 405, 406 ve 407 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Görüşülmekte olan 393 sıra sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısına 405 inci maddenin birinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Bekir Bozdağ : Yozgat
Yahya Akman : Şanlıurfa
Abdurrahman Dodurgalı : Sinop
Hasip Kaplan : Şırnak
Orhan Karasayar : Hatay
Rıdvan Yalçın : Ordu
Turgut Dibek : Kırklareli
Kayhan Türkmenoğlu : Van
“Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür.”
BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu?
ADALET KOMİSYONU BAŞKANI AHMET İYİMAYA (Ankara) – Takdire bırakıyoruz Sayın Başkanım.
BAŞKAN – Hükümet?
ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay) – Katılıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN – Gerekçeyi okutuyorum:
GEREKÇE : Madde metninde sehven “teminat gösterilmiş olmasından dolayı” ifadesi kullanılmıştır. Bu haliyle maddenin yanlış anlamaya sebebiyet vermesi mümkün olacağından bu ibare “haksız ihtiyati tedbir nedeniyle” şeklinde değiştirilmiştir.