HMK Madde 424 - Tahkim: Yargılama usulünün belirlenmesi

Bu madde, tahkim yargılamasında hakem veya hakem kurulunun uygulayacağı yargılama usulü kurallarının nasıl belirleneceğini düzenler. Tek fıkradan oluşan hüküm iki olasılığı birlikte ele alır: ilk durumda taraflara, bu Kısmın emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, uygulanacak usul kurallarını serbestçe kararlaştırma ya da bir tahkim kurallarına yollama yaparak belirleme imkânı tanınır. İkinci durumda ise taraflar arasında bu yönde bir sözleşme bulunmuyorsa, hakem veya hakem kurulu tahkim yargılamasını yine bu Kısmın hükümlerini gözeterek uygun bulduğu bir şekilde yürütür.

Hüküm, tarafların usul üzerindeki iradesine geniş bir alan tanımakla birlikte, bu serbestiyi emredici hükümlerle sınırlamaktadır; dolayısıyla kararlaştırma yetkisi mutlak değildir. Tarafların doğrudan kural belirlemesi ile yerleşik tahkim kurallarına atıf yapması maddede eşdeğer iki yöntem olarak gösterilmiştir. Taraf iradesinin bulunmadığı hâllerde inisiyatif hakeme geçer; ancak madde, hakemin takdirini de bu Kısmın hükümlerini gözetme şartına bağlayarak çerçeveler. Maddede usule ilişkin somut bir süre, sayı veya başvuru yolu öngörülmemiş; düzenleme yalnızca usulü belirleme yetkisinin kime ait olduğunu ve hangi sınır içinde kullanılacağını ortaya koymakla yetinmiştir.