TMK Madde 452 Vasinin onamadığı işlemin sonucu

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 452, vasinin onamadığı işlemlerin tasfiyesinde geri verme yükümlülüğünü ve vesayet altındaki kişinin sınırlı sorumluluğunu iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Onamamanın sonucu

Madde 452- (1) Vasinin onamadığı işlemlerde taraflardan her biri verdiğini geri isteyebilir. Ancak, vesayet altındaki kişi, sadece kendi menfaatine harcanan veya geri isteme zamanında malvarlığında mevcut olan zenginleşme tutarıyla ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olduğu miktarla sorumludur.

(2) Vesayet altındaki kişi, fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış ise, onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vasinin onamadığı işlemlerin tasfiyesinde geri verme yükümlülüğünü ve vesayet altındaki kişinin sınırlı sorumluluğunu iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra ana kural olarak iki yönlü iade kuralı koyar: her iki taraf da verdiğini geri isteyebilir. Ancak vesayet altındaki kişi yönünden iade tutarı sınırlandırılmıştır; kişi yalnızca üç durumdan biri kadar sorumlu olur - kendi yararına harcanan miktar, geri isteme zamanında malvarlığında mevcut zenginleşme veya iyiniyetli olmaksızın elden çıkardığı tutar. Bu yapı, ehliyetsiz kişinin tasarrufu için ağır mali sonuçların doğmasını önleyen ve böylece vesayet rejimini iade tehdidinden ayrıştıran bir hukuki tampon kurar. İkinci fıkra ise istisnai bir sorumluluk hâli getirir: vesayet altındaki kişi fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmışsa bu yanıltma yüzünden uğranılan zarardan sorumlu olur; sınırlı sorumluluğun arkasındaki himaye düşüncesi hile karşısında geçerliliğini yitirir. Hüküm önceki 395 inci maddenin karşılığıdır; sorumluluk tutarının "geri isteme zamanındaki" zenginleşmeyle sınırlı olduğu vurgulanmıştır.

Gerekçe

Eski Kanunun 395 inci maddesini karşılamaktadır.

Kısıtlının sorumluluğunun “geri isteme zamanında”ki zenginleşmesi ile sınırlı olduğu vurgulanmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2011/19347 K. 2012/15337 Bozma
m.452/1

Ayırt etme gücüne sahip kısıtlının yaptığı işlem vasinin onamasıyla geçerlilik kazanır; ayırt etme gücü bulunmayan, bu nedenle fiil ehliyetinden yoksun kısıtlının bizzat yaptığı işlem ise geçerli olmaz.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, dava açılmadan önce mental retardasyon (akıl hastalığı) nedeniyle TMK m.405 uyarınca kısıtlanıp vasi atanan, ayırt etme gücünden yoksun tam ehliyetsiz davacı-davalı kocanın bizzat avukata vekâletname vererek açtığı boşanma davasında dava ehliyetinin (dava şartının) bulunup bulunmadığına ilişkindir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ayırt etme gücüne sahip kısıtlının işleminin TMK m.452/1 gereği vasinin onamasıyla geçerlilik kazanacağını belirtmiş; ancak somut olayda kısıtlının ayırt etme gücü bulunmadığından bizzat verdiği 25.02.2010 tarihli vekâletnameyi vasinin "muvafakat eden" olarak imzalamasının temsil yetkisi bakımından sonuç doğurmayacağını saptamıştır. Daire, davanın kanunî temsilci (vasi) tarafından vesayet makamının izniyle (TMK m.462/8) açılması gerektiğini vurgulayarak; çoğunluk görüşüyle, dava ehliyetine ilişkin noksanlığın giderilebileceği gerekçesiyle izin ve usulüne uygun vekâletnamenin getirtilmesi için mehil verilmesi gerektiğinden hükmü oyçokluğuyla bozmuştur. Karşı oyda ise tam ehliyetsizin işleminin batıl olup (TMK m.14-15) sonradan icazetle düzelmeyeceği, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiği savunulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

TMK Madde 452 - Vasinin onamadığı…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!