TMK Madde 279 Aile konutu ve ev eşyası

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 279, sağ kalan eşin konut ve ev eşyası üzerindeki ayrıcalıklı talep hakkını mal ortaklığı rejimi açısından ayrıntılı biçimde düzenler.

Resmi Metin

Aile konutu ve ev eşyası

Madde 279- (1) Eşlerin birlikte yaşadıkları konut veya ev eşyası ortaklık mallarına dahil ise, sağ kalan eş, payına mahsuben bunların mülkiyetinin kendisine verilmesini isteyebilir.

(2) Haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eş veya ölenin diğer yasal mirasçılarının istemiyle bunlar üzerinde mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir.

(3) Mal ortaklığı rejiminin ölüm dışındaki bir sebeple son bulması hâlinde, eşlerden her biri, üstün bir yararının varlığını ispat etmek suretiyle aynı istemleri ileri sürebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sağ kalan eşin konut ve ev eşyası üzerindeki ayrıcalıklı talep hakkını mal ortaklığı rejimi açısından ayrıntılı biçimde düzenler. Eşlerin birlikte yaşadıkları konut veya ev eşyası ortaklık mallarına dahilse, sağ kalan eş tasfiye payına mahsuben bu malların mülkiyetinin kendisine verilmesini isteyebilir. Bu öncelik, edinilmiş mallara katılma rejimindeki paralel hükümden farklı olarak doğrudan mülkiyet talebini içermesiyle ayrılır. Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sağ kalan eşin veya ölenin diğer yasal mirasçılarının istemiyle mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınması da mümkündür. Mal ortaklığı ölüm dışındaki bir sebeple sona erdiğinde aynı talep, ancak üstün yararın ispatlanması koşuluyla ileri sürülebilir. Avukatlık uygulamasında konut ve ev eşyası üzerindeki bu hak, sağ kalan eşin yaşam düzeninin bozulmamasına hizmet eder; vekilin tasfiye payının bu değerleri karşılamaya yetip yetmediğini, yetmiyorsa fark bedelinin nasıl karşılanacağını net biçimde göstermesi gerekir.

Gerekçe

Edinilmiş mallara katılma rejiminde yer alan hüküm, maddede mal ortaklığı rejimi için de kabul edilmiştir. Ancak edinilmiş mallara katılma rejiminde yer alan hükümden farklı olarak maddede, sağ kalan eşin, öncelikle mülkiyet hakkı isteyebilmesi öngörülmüştür. Buna göre, ölüm nedeniyle mal ortaklığının son bulmasında, sağ kalan eş, eşlerin birlikte yaşadıkları konut veya ev eşyasının ortaklık mallarına dahil olduğu durumda, kendi tasfiye payına mahsuben bunların mülkiyetini isteyebilecektir. Böylece bu mallar terekeye dahil olmaktan çıkartılıp, diğer mirasçıların bunlar üzerindeki mülkiyet haklarının, sağ kalan eş tarafından tasfiye payına mahsuben satın alınması sağlanmış olmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrası haklı sebeplerin varlığı halinde, sağ kalan eş veya ölenin diğer yasal mirasçılarının istemi üzerine bunlar üzerinde mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebileceğini öngörmektedir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, ölüm dışındaki sebeplerle mal ortaklığı rejiminin son bulması halinde, eşlerden her birinin üstün bir yararın varlığını kanıtlamak suretiyle aynı istemleri ileri sürebilmesi kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2023/7898 K. 2024/1741 Onama

TMK m.279, kararda somut role ilişkin ayrı bir gerekçeye konu edilmeksizin yalnızca "İlgili Hukuk" bölümünde uygulanacak mevzuat olarak topluca sayılan maddeler arasında anılmıştır.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın murisin ölüm tarihi itibarıyla davacı sağ kalan eş ile muris tarafından aile konutu olarak kullanılıp kullanılmadığı, davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı ve davanın kabulü şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı kadın, miras hakkına mahsuben mülkiyetin sağ kalan eşe özgülenmesi (TMK m.240 ve m.652) talebine esas teşkil etmek üzere taşınmazın murisin ölüm tarihindeki aile konutu niteliğinin tespitini istemiş; İlk Derece Mahkemesi tapu kaydı, yerleşim yeri kayıtları ve tanık beyanlarına dayanarak taşınmazın 23.02.2018 ölüm tarihi itibarıyla aile konutu olduğunun tespitiyle davanın kabulüne karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi davalılar vekilinin istinaf başvurusunu HMK m.353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi "İlgili Hukuk" bölümünde TMK'nın 6, 194, 240, 279 ve 652. maddelerini topluca saymış; metnin kesilen kısmında temyiz incelemesinde tarafların iddia ve savunmaları, dayanılan belgeler ile ispat kurallarına göre değerlendirme yaptığı görülmektedir. Karar, TMK m.279'a yalnızca uygulanacak mevzuatı topluca sayan "İlgili Hukuk" listesinde yer vermiş olup, bu maddenin somut uyuşmazlıktaki rolüne ilişkin ayrı bir gerekçe metinden anlaşılamamaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/22595 K. 2013/15283

Bu, esasa girilmeyen bir görev/gönderme kararıdır; TMK m.279, yerel mahkemenin uyuşmazlığı mal rejimi çerçevesinde m.254 ile birlikte dayandığı maddelerden biridir ve daire esasa dair yorum yapmamıştır.

Detaylı özeti gör

Davacı, tapuda davalı eşi (kocası) adına kayıtlı taşınmazın 1/2 payı üzerinde kendisine intifa hakkı tanınmasını talep etmiş; yerel aile mahkemesi istemi TMK m.254 ve m.279 çerçevesinde değerlendirerek reddetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi işin esasına girmemiş, yerel mahkemenin yaptığı vasıflandırmaya göre uyuşmazlığın mal rejimleriyle ilgili olduğunu ve bu niteliği itibarıyla incelemenin Yargıtay 8. Hukuk Dairesine ait olduğunu belirterek dosyanın görevli 8. Hukuk Dairesi Yüksek Başkanlığına gönderilmesine oybirliğiyle karar vermiştir (03.06.2013). TMK m.279, kararın esasında değil yalnızca yerel mahkemenin uyuşmazlığı mal rejimi çerçevesinde değerlendirirken m.254 ile birlikte dayandığı maddelerden biri olarak anılmış olup, 2. HD'nin maddenin içeriğine ilişkin esasa dair bir yorumu bulunmamaktadır; karar bir görev/gönderme kararı niteliğindedir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 279, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından aile konutu ve ev eşyası alanında uygulanır.

aile hukuku alacakları ve tasfiye davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!