TMK Madde 257 Genel mal ortaklığı

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 257, mal ortaklığı rejiminin temel türü olan genel mal ortaklığını üç fıkra hâlinde düzenler.

Resmi Metin

Genel mal ortaklığı

Madde 257- (1) Genel mal ortaklığında eşlerin kanun gereğince kişisel mal sayılanlar dışındaki malları ile gelirleri ortaklık mallarını oluşturur.

(2) Eşler, ortaklık mallarına bölünmemiş bir bütün olarak sahip olurlar.

(3) Hiçbir eş, ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf hakkına sahip değildir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mal ortaklığı rejiminin temel türü olan genel mal ortaklığını üç fıkra hâlinde düzenler. İlk fıkraya göre kanun gereği kişisel mal sayılanlar dışında kalan tüm mallar ile gelirler ortaklık mallarını oluşturur; böylece eşlerin malvarlığı ilke olarak ortak kesim altında toplanır.

İkinci fıkra ortaklık mallarının hukuki niteliğini belirler: eşler bu mallara bölünmemiş bir bütün olarak sahiptir. Gerekçede açıkça vurgulandığı üzere bu hükümle ortaklık mallarında elbirliği (iştirak hâlinde) mülkiyetinin doğduğu kabul edilmiştir.

Üçüncü fıkra bunun zorunlu sonucudur: hiçbir eş, ortaklık payı üzerinde tek başına tasarrufta bulunamaz. Buradaki pay elbirliği mülkiyetindeki ortaklık payıdır; eşin bu pay üzerinde tek taraflı temlik veya rehin gibi tasarruflar gerçekleştirmesi hukuken mümkün değildir.

Gerekçe

Maddeye göre genel mal ortaklığında, eşlerin yasadan dolayı kişisel mal sayılanlar dışında kalan malları ile gelirlerinin ortaklık mallarını oluşturduğu kabul edilmiştir. Burada ortaklığa dahil olduğu kabul edilen gelirler eşlerin ortaklığa dahil mallarının gelirleridir.

Maddenin ikinci fıkrası, İsviçre Medeni Kanununun 222 inci maddesinin Almanca metnine uygun olarak kaleme alınmıştır. Burada “genel mal ortaklığının”, bölünmemiş bir bütün olarak eşlere ait olduğu ifade edilerek, “elbirliği mülkiyeti” niteliği anlatılmak istenmiştir. Almanca “ungeteil” ifadesinin karşılığı olarak “bölünmemiş bir bütün” ifadesi kullanılmıştır. Madde genel mal ortaklığında eşler arasında ortaklık malları konusunda el birliği (iştirak halinde) mülkiyetinin doğduğu ve buna ilişkin hükümlerin uygulanacağını öngörmektedir.

Maddenin üçüncü fıkrası ise, hiçbir eşin ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf hakkına sahip olmadığını hükme bağlamaktadır. Burada sözü edilen pay, iştirak halinde mülkiyetteki ortaklık payıdır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2023/626 K. 2024/6099 Onama

TMK m.203 uyarınca eşler mal rejimi sözleşmesini kanuni sınırlar içinde serbestçe yapabilirse de, seçilen rejimin tasfiyesi kişisel alacak hakkı doğurur; sözleşme tek başına taşınmazda doğrudan aynî hak (tapu tescili) sağlamaz.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, eşlerin noterde düzenleme şeklinde akdettikleri mal ortaklığı sözleşmesine dayanarak, davacı kadının mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaklık malı sayılan taşınmazın 1/2 payının doğrudan kendi adına tapuda tescilini (aynî talep) isteyip isteyemeyeceğine ilişkindir; davacı sözleşmenin 3. maddesi uyarınca payının mülkiyetinin kendisine verilmesini istemiş, davalı ise sözleşmenin geçersizliğini ve zamanaşımını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi sözleşmeyi (4722 sayılı Kanun m.10 sınırının 01.01.2002 öncesi evliliklere ilişkin olması nedeniyle) geçerli kabul etmiş ve taşınmazın ortaklık malı olduğunu tespit etmiş; ancak eşler arasında mülkiyet aktarımına dair resmî bir sözleşme bulunmadığı ve mal rejiminin tasfiyesinden doğan hakkın kişisel nitelikte bir alacak hakkı olup aynî (mülkiyet) talep edilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi de aynı gerekçeyle, tasfiye davasında kural olarak eşlerden birine ait malvarlığında diğer eşin ayni hak talep edemeyeceğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. TMK m.203 ile ilişkisi bakımından, taraflar kanunun çizdiği sınırlar içinde mal ortaklığı rejimini seçip sözleşmeyle kararlaştırmakta serbest olsa da, seçilen rejimin tasfiyesinin tanıdığı hak kişisel alacak hakkıyla sınırlı kaldığından, mal rejimi sözleşmesi tek başına eşe taşınmaz üzerinde doğrudan aynî hak (tapu tescili) sağlamaz; mülkiyet aktarımı için ayrıca resmî sözleşme gerekir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 257, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından genel mal ortaklığı alanında uygulanır.

edinilmiş mallara katılma rejiminde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!