Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 270 Bilirkişilik görevini kabulle yükümlü olanlar
HMK 270, resmî bilirkişiler ve listelerde yer alanlar ile konuyu bilmeden mesleğini icra edemeyecek veya o konuda resmen yetkili kılınmış kişiler bilirkişiliği kabule zorunludur; ancak tanıklıktan çekinme sebepleriyle çekinebilirler.
Resmi Metin
Bilirkişilik görevini kabulle yükümlü olanlar
Madde 270- (1) Aşağıda sayılmış olan kişi ya da kuruluşlar, bilirkişilik görevini kabulle yükümlüdürler:
- a) Resmî bilirkişiler ile 268 inci maddede belirtilmiş bulunan listelerde yer almış olanlar.
- b) Bilgisine başvurulacak konuyu bilmeksizin, meslek veya zanaatlarını icra etmesine olanak bulunmayanlar.
- c) Bilgisine başvurulacak konu hakkında, meslek veya sanat icrasına resmen yetkili kılınmış olanlar.
(2) Bu kişiler, ancak tanıklıktan çekinme sebeplerine veya mahkemece kabul edilebilir diğer bir sebebe dayanarak, bilirkişilikten çekinebilirler.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, hangi kişi ve kuruluşların bilirkişilik görevini kabul etmekle yükümlü olduğunu ve bu yükümlülerin görevden hangi sebeplerle çekinebileceğini düzenler. İlk fıkra, kabul yükümlülüğü altındaki kimseleri üç grupta toplar: resmî bilirkişiler ile 268 inci maddede belirtilen listelerde yer almış olanlar; bilgisine başvurulacak konuyu bilmeden meslek veya zanaatlarını icra etmesine olanak bulunmayanlar; ve o konuda meslek ya da sanat icrasına resmen yetkili kılınmış olanlar. İkinci fıkra ise bu kişilerin çekinme imkânını sınırlı sebeplere bağlar.
Düzenlemeye göre, sayılan kişiler için bilirkişilik görevi kural olarak zorunludur; istedikleri zaman serbestçe reddedemezler. Çekinme ancak iki durumda mümkündür: tanıklıktan çekinme sebeplerinin bulunması veya mahkemece kabul edilebilir başka bir sebebin varlığı. Böylece görevden çekinme talebinin yerinde olup olmadığını değerlendirme ve kabul edip etmeme yetkisi mahkemeye aittir; kabul edilebilir bir sebep gösterilmedikçe görevin yerine getirilmesi gerekir.
Gerekçe
Bu maddede, bilirkişilik görevini kabulle yükümlü olanlar hüküm altına alınmıştır. Kural, hiç kimsenin bilirkişilik görevini kabulle yükümlü tutulamamasıdır. Ancak, bu kurala, çok spesifik bilgiyi yahut özel bir uzmanlığı gerektiren alanlarda bilirkişi temininde karşılaşılabilecek güçlüğü aşmak amacıyla, bazı istisnalar konulmuştur. Bu istisnalar, anılan hukuki düzenlemede, şu şekilde sıralanmıştır:
– Resmi bilirkişiler ile bilirkişi listesinde yer alanlar,
– Bilgisine başvurulacak hususu bilmeksizin meslek veya zanaatlarını icra etmesine olanak bulunmayanlar,
– Bilgisine başvurulacak husus hakkında meslek veya sanat icrasına resmen yetkili kılınmış olanlar (Örneğin; doktorlar, ebeler, mühendisler, muhasebeciler, mali müşavirler, mimarlar gibi.). Bu hüküm kapsamında, hukuk fakültesi öğretim elemanlarının düşünülmesi mümkün değildir. Çünkü bu Tasarı ile her türlü hukuki sorun açısından bilirkişiye başvurulması açık ve kesin dille yasaklanmıştır. Benimsenen sistem, hukuki sorunların en yetkin bilirkişisinin, hakimin kendisi olduğu esası üzerine bina edilmiştir. Bu durum karşısında hukuki sorunlarda bilirkişiye başvurulamayacağına göre, hukuk fakültesi öğretim elemanlarının bilirkişi olarak görevlendirilmesinin ve görev yapmaya zorlanmasının bu bağlamda düşünülmesi zaten mümkün olamayacaktır.
Maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada sayılmış bulunan kişilerin bilirkişilik görevini kabul yükümlülüğünden, ancak tanıklıktan çekinme sebeplerine yahut mahkemece muteber olarak değerlendirilebilecek diğer bir nedene dayanarak çekinme iradesini açıklamak suretiyle kurtulabilecekleri hüküm altına alınmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 274 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde 272 nci maddeye yapılan atıf, teselsül nedeniyle 274 olarak, (b) bendinde geçen “hususu” ibaresi, hükme açıklık sağlanması amacıyla “konuyu” olarak ve (c) bendinde geçen “husus” ibaresi “konu” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 276 ncı madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.