HMK Madde 229 - Yemin etmemenin sonuçları

Bu madde, yemine başvuran ispat usulünde davete uymamanın veya yeminden kaçınmanın doğuracağı sonuçları iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkra, yemin için davet edilen kimseyi esas alır: bu kişi tayin edilen gün ve saatte mahkemede geçerli bir özrü olmaksızın bizzat hazır bulunmaz, yahut hazır bulunup da yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsa, yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılır. İkinci fıkra ise kendisine yemin iade olunan kimseyi düzenler; bu kişi yemin etmekten kaçınırsa, yemin konusu vakıa ispat edilememiş sayılır.

Usul bakımından sonuç, kişinin davetteki konumuna göre ayrışır. Kendisine yemin teklif edilip davet olunan tarafın belirlenen oturuma geçerli bir özür bulunmaksızın bizzat katılmaması, gelip yemini iade etmemesi veya yemin etmekten kaçınması; ilgili vakıaların ikrar edilmiş sayılması biçiminde aleyhe sonuç doğurur. Yemin kendisine iade edilmiş tarafın yeminden kaçınması hâlinde ise hüküm farklıdır: burada ikrar değil, o vakıanın ispat edilememiş sayılması söz konusu olur. Maddedeki “geçerli özür” ölçütü, hazır bulunmamanın sonuca bağlanmasında belirleyici olup, özrün geçerliliği mahkemece değerlendirilir.