Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 341 İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar
HMK 341, ilk derece mahkemelerinin nihai kararları ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin belirli kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; miktarı veya değeri üç bin lirayı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar ise kesindir.
Resmi Metin
İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar
Madde 341- (1) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:
- a) Nihai kararlar.
- b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.
(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.
(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.
(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.
(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Norm Durumu ve Değişiklikler
Bu madde yürürlüktedir; ancak aşağıdaki fıkra/ibare(ler) Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir:
- AYM iptali 2. fıkra, 1. cümle (kamulaştırma bedelinin tespiti davaları yönünden) AYM E.2021/34 K.2022/21 AYM'nin 24/2/2022 tarihli E.2021/34 K.2022/21 sayılı kararıyla, ikinci fıkranın birinci cümlesi "kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalar yönünden" iptal edilmiştir. İptal hükmü 15 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Karar metinleri için AYM Norm Kararları Bilgi Bankası ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, ilk derece mahkemesi kararlarından hangilerine karşı istinaf yoluna başvurulabileceğini ve hangi kararların kesin olduğunu düzenlemektedir. Fıkralarda sırasıyla; istinafa tabi kararlar, parasal kesinlik sınırı, bu sınırın alacağın bir kısmının dava edilmesi hâlinde nasıl hesaplanacağı ve bölge adliye mahkemesinin görev alanına ilişkin bir kural yer almaktadır.
Birinci fıkraya göre, ilk derece mahkemelerinin nihai kararları ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin sayılan kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. İkinci fıkra, miktar veya değeri maddede belirtilen parasal sınırı (üç bin Türk Lirası) geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğunu; ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı miktara bakılmaksızın istinafa başvurulabileceğini öngörür. Üçüncü ve dördüncü fıkralar, alacağın bir kısmının veya tamamının dava edilmesi hâllerinde kesinlik sınırının nasıl belirleneceğini düzenler. Maddede yer alan parasal sınır, ilgili mevzuatla zaman içinde güncellenebilen bir değer olup başvuru imkânı değerlendirilirken madde metni esas alınır.
Gerekçe
Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
1086 sayılı Kanuna 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla eklenen 426/A maddesi gerekçesi ile birlikte aynen benimsenmiştir. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz hakkındaki kararlara karşı da hükümde belirtilen hallerde istinaf yolu açılmıştır. Özellikle uygulamada geçici hukuki korumaların gittikçe önem kazanması, ilk derece mahkemelerince bu konularda verilen farklı kararların önüne geçilmesi, gerek maddi, gerekse hukuki yanlışlıkların düzeltilebilmesi amacıyla böyle bir hükme yer verilmiştir. Bu yapılırken tüm geçici hukuki koruma kararları değil, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz bakımından istinaf denetimi kabul edilmiş, bunların dışında kalan delil tespiti, defter tutulması ve mühürleme işlemi yapılması gibi geçici hukuki korumalar için bu imkan tanınmamıştır. Bununla birlikte özel kanunlarında ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz anlamında bir geçici hukuki koruma düzenlenmişse, bunlara ilişkin kararlar hakkında da ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin kanun yolu hükümleri uygulanmalıdır.
Belirtilen geçici hukuki koruma taleplerinin kabulü halinde itiraz imkanı bulunduğundan önce bu yola başvurulması, itiraz üzerine verilecek kararlar hakkında istinaf yolunun açılması kabul edilmişken, talebin reddi halinde itiraz imkanı söz konusu olmayacağından doğrudan istinafa başvurulması kabul edilmiştir.
Geçici hukuki koruma kararına karşı itiraz, bu kararlar duruşmalı olarak verilmişse duruşmada, duruşmasız verilmişse kanunda belirtilen süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Her iki halde de itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.