TMK Madde 206 Eşin istemiyle mal ayrılığı: Karar

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 206, olağanüstü mal rejimi olarak adlandırılan ve mevcut mal rejiminin hâkim kararıyla mal ayrılığına dönüştürülmesini sağlayan istem yoluna ilişkin esasları üç fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Resmi Metin

Karar

Madde 206- (1) Haklı bir sebep varsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine, mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir.

(2) Özellikle aşağıdaki hâllerde haklı bir sebebin varlığı kabul edilir:

  1. 1. Diğer eşe ait malvarlığının borca batık veya ortaklıktaki payının haczedilmiş olması,
  2. 2. Diğer eşin, istemde bulunanın veya ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmüş olması,
  3. 3. Diğer eşin, ortaklığın malları üzerinde bir tasarruf işleminin yapılması için gereken rızasını haklı bir sebep olmadan esirgemesi,
  4. 4. Diğer eşin, istemde bulunan eşe malvarlığı, geliri, borçları veya ortaklık malları hakkında bilgi vermekten kaçınması,
  5. 5. Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması.

(3) Eşlerden biri ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise, onun yasal temsilcisi de bu sebebe dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, olağanüstü mal rejimi olarak adlandırılan ve mevcut mal rejiminin hâkim kararıyla mal ayrılığına dönüştürülmesini sağlayan istem yoluna ilişkin esasları üç fıkra hâlinde düzenlemektedir. Birinci fıkra dönüşümün genel koşulunu, ikinci fıkra haklı sebep örneklerini, üçüncü fıkra ise yasal temsilcinin istem yetkisini belirler.

Birinci fıkraya göre haklı bir sebep bulunması hâlinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir. Maddenin gerekçesinde düzenlemenin İsviçre Medeni Kanununun 185 inci maddesine uygun olarak kaleme alındığı belirtilmiştir.

İkinci fıkra haklı sebep oluşturan beş hâli örnek niteliğinde saymıştır: diğer eşin malvarlığının borca batık olması veya ortaklıktaki payının haczedilmesi, ortaklığın menfaatlerinin tehlikeye düşürülmesi, gerekli rızanın haklı sebep olmaksızın esirgenmesi, malvarlığı ve borçlar hakkında bilgi vermekten kaçınılması ve diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olmasıdır.

Üçüncü fıkrada eşlerden birinin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması hâlinde yasal temsilcisinin de bu sebebe dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteyebileceği öngörülmüştür. Gerekçede temsilcinin bu yetkisinin yalnızca temsil ettiği eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması koşuluna bağlı olduğu vurgulanmıştır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 185 inci maddesine uygun olarak kaleme alınmıştır.

Birinci fıkrada eşlerden birinin istemi üzerine, haklı sebep varsa hakim kararıyla mal ayrılığı rejimine dönüşüm düzenlenmiştir.

İkinci fıkrada kaynak Kanunda olduğu gibi haklı sebeplere örnek niteliğindeki olaylara yer verilmiştir.

Maddenin son fıkrasında eşlerden birinin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunması halinde, yasal temsilcisinin de “ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olma” haklı sebebine dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteme yetkisine sahip olduğu öngörülmüştür. Buna göre yasal temsilcisinin mal ayrılığına dönüşüm isteminde bulunması sadece, temsil ettiği eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olması koşuluna bağlıdır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/3039 K. 2005/6149 Bozma
Mal Rejimi Kusur Fiili Ayrılık

Eşlerin yalnızca fiilen ayrı yaşıyor olması, TMK m.206 anlamında olağanüstü mal rejimine (mal ayrılığına) geçiş için tek başına haklı sebep oluşturmaz; özellikle ayrılığa kendi kusuruyla yol açan eş bu durumu diğer eşin katılma alacağını ortadan kaldırmak için ileri süremez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: 1.1.2002 öncesi evlenip yasal mal rejimine (edinilmiş mallara katılma) tabi olan davacı kocanın, eşlerin fiilen ayrı yaşamasını gerekçe göstererek TMK m.206 uyarınca mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçilmesini istemesi. Değerlendirme: Tek başına eşlerin ayrı yaşaması haklı sebep değildir; ortaklığın menfaatlerinin tehlikeye düştüğü kanıtlanamamış, ayrılığa kendi kusuruyla yol açan eşin katılma alacağını bertaraf etmesine olanak tanınamaz. Sonuç: Davanın reddi gerekirken kabulü bozmayı gerektirmiş, hüküm BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/14270 K. 2015/23196 Bozma
Mal Rejimi Usul

TMK m.206 uyarınca edinilmiş mala tedbir talebinde, davalının adresi, talep sonucu ve tapu kaydı dava dosyasında mevcutsa dava dilekçesinin zorunlu unsur eksikliğinden söz edilemez ve dava usulden reddedilemez; işin esası incelenmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.206 gereğince edinilmiş mala tedbir talebinde bulunan davacının dava dilekçesinde davalı adresinin yanlış bildirildiği gerekçesiyle davanın HMK m.119 ve 115 uyarınca usulden reddinin yerinde olup olmadığı. Değerlendirme: Adres, talep sonucu ve tapu kaydı dosyada mevcut olduğundan zorunlu unsur eksikliğinden söz edilemez; işin esasının incelenmesi gerekirdi. Sonuç: Hükmün bozulmasına karar verildi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/9383 K. 2007/1228 Bozma
Mal Rejimi Tazminat Usul

Eşler arasında mal rejimi sözleşmesi varsa veya dönüştürme davası (TMK m.206) ya da m.203 yoluyla başka rejime geçilip katılma alacağı evlilik sırasında doğmuşsa, bu alacak BK m.125 uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde katılma alacağının hangi zamanaşımına tabi olduğu; TMK m.178'deki bir yıllık süre mi yoksa BK m.125 uyarınca on yıl mı uygulanacağıdır. Değerlendirme: TMK'da katılma alacağı için zamanaşımı düzenlenmediğinden, TMK m.5 yollamasıyla BK m.125'teki on yıllık genel süre uygulanır; süre mal rejiminin sona erdiği tarihte (m.225) başlar; yerel mahkemenin m.178'e dayanarak red kararı isabetsizdir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/406 K. 2019/1295 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 206, mal rejiminin sona erme hallerini gösteren çerçeve norm olarak m.225 ile birlikte anılmış; kararda mal rejiminin boşanma ile sona erdiği sonucuna varılırken bu maddeye atıf yapılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanma sonrası açılan katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi, evlilik içinde edinilip boşanma davası devam ederken üçüncü kişiye devredilen taşınmazın devir tarihindeki değerinin 1/2'si oranında davacı lehine 105.000,00 TL katılma alacağına hükmetmiştir. Davalı, taşınmazın gerçek malikinin başka biri olduğunu ve artık değer hesabının yanlış yapıldığını ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, resmi senetle davalı adına edinilen taşınmazın tanık beyanıyla başkasına ait olduğunun ispatlanamayacağını, taşınmazın evlilik birliği içinde edinildiğini belirleyerek ilk derece kararını usul ve yasaya uygun bulmuş ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 206, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından karar alanında uygulanır.

eşler arası mal rejimi uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!