HMK Madde 120 - Harç ve gider avansının ödenmesi

Dava, Genel Kredi ve Kefalet Sözleşmesine dayanan menfi tespit istemine ilişkin olup, kefaletin kısıtlı davacıyı bağlamadığı yönündeki esas uyuşmazlık burada yalnızca olgusal arka plandır. HMK'nın 120. maddesi bakımından mesele, davacının yargılama harçlarını dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olmasıdır. Somut olayda dava Adana 2. Tüketici Mahkemesi'nde harç yatırılmaksızın açılmış, görevsizlik kararıyla Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş, ancak yargılama sırasında da başvuru harcı ile nispi karar harcı tamamlattırılmamış ve yargılama harç tahsil edilmeksizin bitirilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, karar ve ilam harcı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe davaya devam edilmesinin HMK m.120 uyarınca olanaklı olmadığını, mahkemenin davacıya eksik harcı tamamlaması için süre vermesi gerektiğini, harç tahsil edilmeksizin hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte davacı vekilinin karar tarihinden sonra 31/01/2020'de 54,40 TL başvuru ve 1.213,73 TL peşin harcı ikmal ederek eksikliği gidermesi nedeniyle, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılarak ilk derece kararı kaldırılmış, davacının istinaf talebi vekalet ücreti yönünden kabul edilmiştir.

Uyuşmazlık, tapulu taşınmaza elatmanın önlenmesi ve kal (yıkım) ile karşı davada temliken tescil istemine ilişkin olup; HMK m.120 yönünden mesele, yargılama sırasında belirlenen değerin dava dilekçesindeki değeri aşması halinde eksik harcın tamamlatılması zorunluluğudur. Somut olayda davacı-karşı davalı, Pozantı ilçesi A1 Mahallesi 350 ada 4 parseldeki taşınmazına, komşu 5 parsel sahibi davalı-karşı davacı tarafından taş duvar yapılmak suretiyle haksız müdahalede bulunulduğunu ileri sürmüş; davacı dava değerini 10.000 TL göstermiştir. Ne var ki bilirkişi raporunda müdahale edilen kısmın arsa değeri 22.161,00 TL, kal'i istenen duvar, ağaç ve demir kapının değeri 13.182,95 TL olmak üzere harca esas değer 35.343,95 TL olarak hesaplanmıştır. İlk derece mahkemesi bu değer üzerinden eksik harcı tamamlatmadan, peşin alınan harçla yetinerek elatmanın önlenmesi talebini kabul, karşı davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi, harcın tamamlanmasının mahkemece kendiliğinden gözetileceğini belirterek bu eksikliği usule aykırı bulmuş ve davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunu esasa girilmeksizin HMK m.353/1-a-4 uyarınca kabul ederek kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.