HMK Geçici Madde 1 | İncekaş Hukuk

Resmi Metin

Geçici Madde 1- (1) Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz.

(2) Bu Kanunun, senetle ispat, istinaf ve temyiz ile temyizde duruşma yapılmasına ilişkin parasal sınırlarla ilgili hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan dava ve işlerde uygulanmaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, Kanunun yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkan zaman bakımından uygulama sorununu çözen bir geçiş hükmüdür; hangi düzenlemelerin daha önce açılmış davalara taşınmayacağını belirler. Birinci fıkra, yargı yolu ve göreve ilişkin hükümlerin Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış davalarda uygulanmayacağını öngörür. İkinci fıkra ise senetle ispat, istinaf ve temyiz ile temyizde duruşma yapılmasına ilişkin parasal sınırlarla ilgili hükümlerin, yine yürürlükten önce açılmış dava ve işlerde uygulanmayacağını düzenler.

Hüküm, davanın açıldığı tarihi ölçüt alarak yeni Kanunun bu konulardaki düzenlemelerini geçmişe yürütmeyen, intikal niteliğinde bir kuraldır. Buna göre Kanunun yürürlüğünden önce açılmış olan davalarda anılan hususlarda eski hükümlerin uygulanmasına devam edilir; yeni Kanunun getirdiği değişiklikler bu derdest dava ve işlere sirayet etmez. Düzenleme yalnız sayılan konularla (yargı yolu, görev, senetle ispat, istinaf-temyiz ve temyizde duruşmaya ilişkin parasal sınırlar) sınırlıdır ve yürürlükten önce açılmış dava ve işler bakımından bir geçiş dönemi rejimi getirir; süresiz ve genel nitelikte bir kural olarak okunamaz.

Gerekçe

Maddede yer alan düzenlemeyle, bu Kanunun zaman bakımından uygulanmasını öngören hükmü, parasal sınırlar bakımından somutlaştırılmıştır.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının geçici 2 nci maddesi aşağıdaki gerekçeleri ihtiva eden önerge doğrultusunda değiştirilmiş ve teselsül ettirilerek geçici 1 inci madde olarak kabul edilmiştir.

“Yargılama usulüne ilişkin hükümlerin derhal yürürlüğe girmesi ve uygulanması esastır. Bu kural, yeni düzenlemeler yürürlüğe girdiği sırada derdest bulunan davalar hakkında da uygulanacaktır. Ancak, kural bu olmakla birlikte kanun koyucu derhal yürürlüğe girme esasına istisnalar da getirebilir. Bu çerçevede, göreve ilişkin hükümlerin derhal yürürlüğe girmesi, uygulamada birçok dava hakkında görevsizlik kararı verilmesini gerektireceğinden, görevle ilgili hükümlerin uygulanması bakımından istisna getirilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür. Göreve ilişkin hükümlerin kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte derhal uygulanması, davanın esasına girmiş ve dosyayı belli bir aşamaya getirmiş mahkemenin görevsizlik kararı verme zorunluluğunu gerektirecek ve bu durum yargılamanın gereksiz yere uzamasına sebebiyet verecektir. Uygulamada yaşanabilecek bu tür gereksiz zaman kayıplarının önüne geçilebilmesi bakımından, Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılan davaların o tarihte görevli olan mahkemelerce bakılmasına devam edilmesi yönünde bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemenin usul ekonomisi bakımından işin niteliğine daha uygun olduğu değerlendirilmiştir.