Kıymet takdirine itiraz, icra takibi veya ortaklığın giderilmesi sürecinde satışa çıkarılacak malların bilirkişi tarafından belirlenen değerinin hatalı olduğu iddiasıyla yapılan hukuki başvurudur. Bu başvuru, İcra ve İflas Kanunu’nun 128/a maddesi kapsamında “şikayet” usulüne tabi olup, ilgililerin ekonomik çıkarlarını koruma altına alan önemli bir hukuki güvencedir.

Kıymet takdiri; borçlunun üzerine haciz konulan taşınır veya taşınmaz malların satış öncesinde değerinin tespit edilmesi işlemidir. Belirlenen bedel, satışın hangi fiyattan başlayacağını doğrudan etkiler. Gerçek piyasa değerinin altında bir tespit borçluyu, üstünde bir tespit ise alacaklıyı mağdur eder.

Kıymet takdirine itirazın son derece önemli olmasının başlıca nedenleri:

• Süresinde yapılmayan itiraz kesin olarak reddedilir.
• İtiraz hakkı kullanılmazsa, ihalenin feshi aşamasında bu husus ileri sürülemez.
• Masraflar süresinde yatırılmazsa başka işleme gerek kalmaksızın şikayet düşer.
• Kesinleşen kıymet takdiri 2 yıl boyunca geçerliliğini korur.

Kıymet takdirine itiraz, uygulandığı hukuki sürece göre farklı mahkemelerde yürütülür. İcra takibinde İcra Hukuk Mahkemesi görevliyken, ortaklığın giderilmesi davasında Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Bu iki sürecin karıştırılması ciddi hak kayıplarına yol açabileceğinden, aşağıda her biri ayrı başlıklar altında ele alınacaktır.

Kriter	İcra Takibinde	Ortaklığın Giderilmesinde
Görevli Mahkeme	İcra Hukuk Mahkemesi	Sulh Hukuk Mahkemesi
Kıymet Takdirini Yapan	İcra Müdürlüğü	Satış Memurluğu
İtiraz Süresi	7 gün	7 gün
Karar Niteliği	Kesin	Kesin
İlgililer	Borçlu, alacaklı, ipotekli alacaklı	Tüm paydaşlar

---

İcra takibinde kıymet takdirine itiraz, borçlunun haczedilen taşınır veya taşınmaz mallarının satış aşamasında belirlenen değerine karşı İcra Hukuk Mahkemesine yapılan şikayet başvurusudur. İİK 128 ve 128/a maddeleri bu sürecin temel hukuki dayanağını oluşturur. Alacaklı, borçlu ve ipotekli alacaklılar gibi tüm ilgililer bu itiraz hakkından yararlanabilir.

---

Kıymet Takdiri Nasıl Yapılır?

Kıymet takdiri, haczedilen malın taşınır veya taşınmaz olmasına göre farklı usullerle gerçekleştirilir. Taşınır mallarda değer tespiti haciz sırasında icra memuru tarafından yapılırken, taşınmazlarda bu işlem zorunlu olarak alanında uzman bilirkişilere yaptırılır.

Taşınır mallarda kıymet takdiri:

• Haciz esnasında icra memuru tutanak düzenler.
• Tutanakta; tarafların kimlik bilgileri, alacak tutarı, haciz tarihi ve saati, malların cinsi ve biçilen değer yer alır.
• Teknik bilgi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurulabilir.

Taşınmaz mallarda kıymet takdiri:

• İcra dairesi, alanında uzman bilirkişilere kıymet takdiri yaptırır.
• Bilirkişi raporu; taşınmazın türü, konumu, imar durumu, emsal değerler ve çevresel faktörleri içerir.
• Hazırlanan rapor borçluya, haciz koydurmuş alacaklılara ve ipotekli alacaklılara tebliğ edilir.

---

Kıymet Takdirine İtiraz Süresi

Kıymet takdirine itiraz süresi, bilirkişi raporunun taraflara tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, sürenin kaçırılması halinde itiraz hakkı kesin olarak ortadan kalkar. Tebligat yapılmamışsa 7 günlük süre başlamaz; bu nedenle usulüne uygun tebligat büyük önem taşır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararlarına göre, kıymet takdirine süresinde itiraz etmeyenler bu hususu ihalenin feshi sebebi olarak da ileri süremezler. Dolayısıyla itiraz süresinin takibi, ileride doğabilecek hak kayıplarını önlemek açısından kritiktir.

---

Kıymet Takdirine İtiraz Nereye Yapılır?

Kıymet takdirine itiraz, raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki İcra Hukuk Mahkemesine yapılır. Yetkisiz mahkemeye başvurulması halinde, mahkeme evrak üzerinden inceleme yaparak 10 gün içinde yetkisizlik kararı verir.

İstinabe yoluyla yapılan kıymet takdirinde: Taşınmazın bulunduğu yer ile icra takibinin yürütüldüğü yer farklıysa, kıymet takdiri istinabe yoluyla yapılır. Bu durumda itiraz yetkisi, kıymet takdirini yaptıran (istinabe edilen) icra dairesinin bağlı olduğu İcra Hukuk Mahkemesine aittir.

---

Kıymet Takdirine İtiraz Nasıl Yapılır?

Kıymet takdirine itiraz, şikayet dilekçesi ile İcra Hukuk Mahkemesine başvurularak yapılır. Dilekçenin usulüne uygun hazırlanması için Adana icra avukatı desteği almanız önerilir. Dilekçede; şikayet eden (davacı), karşı taraf (davalı), icra dosya numarası, tebliğ tarihi ve itiraz gerekçeleri açıkça belirtilmelidir.

Dilekçede bulunması gereken unsurlar:

• Mahkeme adı (İcra Hukuk Mahkemesi)
• Davacı ve davalı bilgileri
• İcra dosya numarası
• Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi
• İtiraz sebepleri (emsal değerler, çevresel faktörler, eksik inceleme vb.)
• Hukuki deliller ve talepler

Masraf yatırma zorunluluğu: Şikayet tarihinden itibaren 7 gün içinde bilirkişi ücreti, keşif gideri, harç ve tebligat masraflarının mahkeme veznesine yatırılması zorunludur. Bu masraflar yatırılmazsa, başka bir işleme gerek kalmaksızın şikayet kesin olarak reddedilir (İİK m. 128/a).

---

Kıymet Takdirine İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıda, uygulamada kullanılabilecek kapsamlı bir kıymet takdirine itiraz dilekçesi örneği sunulmuştur. Dilekçe, somut olaya göre uyarlanmalı ve itiraz gerekçeleri dosya özelinde detaylandırılmalıdır.

---

Kıymet Takdirine İtiraz Davası Süreci

İtiraz dilekçesinin mahkemeye sunulması ve masrafların yatırılmasının ardından mahkeme tensip zaptı düzenleyerek duruşma günü belirler. Dilekçe tüm taraflara tebliğ edilir ve yargılama süreci başlar.

Dava süreci şu aşamalardan oluşur:

1. Dilekçenin kabulü ve tensip zaptı
2. Taraflara tebligat
3. Duruşma günü belirlenmesi
4. Keşif yapılması ve bilirkişi incelemesi
5. Bilirkişi raporunun sunulması
6. Rapora itiraz varsa değerlendirilmesi
7. Mahkeme kararı

Mahkeme, mevcut kıymet takdiri raporunu yeterli ve denetime elverişli bulmazsa yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırır. Taraflar, mahkemece alınan bu yeni rapora da yargılama süreci içinde itiraz edebilir.

Borçlunun itirazı üzerine mahkemece daha düşük bedel belirlenmesi halinde, icra müdürlüğünce belirlenen (daha yüksek) bedel esas alınır. (Yargıtay 12. HD 2019/4451 E.) Bu itiraz eden borçlunun halihazırda elinde tuttuğu yüksek belirlenen fiyat hakkını kendi eylemiyle daha da düşürmemesi için resen uygulanan bir kuraldır.

Adım	İşlem	Süre
1	Kıymet takdiri raporunun tebliği	–
2	İtiraz dilekçesi hazırlama	1-3 gün
3	Mahkemeye başvuru	7 gün içinde
4	Masrafların yatırılması	Başvurudan itibaren 7 gün
5	Tensip ve duruşma günü	2-4 hafta
6	Keşif ve bilirkişi incelemesi	1-2 ay
7	Mahkeme kararı	2-5 ay (toplam)

---

Kıymet Takdirine İtiraz Davasında Davalı Kimdir?

Kıymet takdirine itiraz davasında davalı sıfatı, itiraz edenin konumuna göre belirlenir. Şikayet eden borçlu ise davalı olarak icra dosyasındaki alacaklı gösterilir. Şikayet eden alacaklı ise davalı borçlu olur.

Dilekçede “Davacı (Şikayet Eden)” ve “Davalı (Şikayet Edilen/Karşı Taraf)” şeklinde taraf sıfatlarının doğru belirlenmesi, usul yönünden önem taşır. Yanlış taraf gösterilmesi davanın reddine yol açar.

---

2026 Kıymet Takdirine İtiraz Harç ve Yargılama Giderleri

Kıymet takdirine itiraz başvurusunda çeşitli harç ve masrafların ödenmesi gerekmektedir. 2026 yılında icra mahkemesi başvuru harcı 335,20 TL’dir. Bunun yanında 2.500-TL gider avansı, 10.000-TL keşif masrafları, 10.000-TL ise üçlü bilirkişi masrafı alınır. Kıymet takdirine itiraz davasında toplamda ortalama 25.000-TL masraf ortaya çıkar.

Ödenmesi gereken başlıca masraflar:

• Başvuru harcı
• Bilirkişi ücreti
• Keşif gideri (taşınmazlar için)
• Tebligat giderleri
• Posta masrafları

Bu masraflar şikayet tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkeme veznesine yatırılmalıdır. Aksi halde İİK 128/a gereği şikayet başka bir işleme gerek kalmaksızın reddedilir. Güncel harç miktarları için 2026 Yılı Dava Açma Ücretleri ve Mahkeme Masrafları adlı yazımızı okumanızı öneririm.

Masraf Kalemi	Tahmini Tutar (2026)
Başvuru Harcı	335,20 TL
Bilirkişi Ücreti	6.000 – 10.000 TL
Keşif Gideri	8.000 – 12.000 TL
Tebligat Masrafı	400 – 600 TL
Toplam (Tahmini)	15.000 – 23.000 TL

---

Kıymet Takdiri Davasında Vekalet Ücretleri

Kıymet takdirine itiraz davalarında vekalet ücreti konusu tartışmalıdır. Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, bu davalarda taraflara yüklenebilecek bir kusur bulunmadığından kural olarak vekalet ücretine hükmedilmez. İtiraz eden taraf sadece yargılama giderlerine katlanır.

Ancak bu konuda açık bir kanuni düzenleme bulunmaması nedeniyle, istisnai olarak kazanan taraf lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmeden mahkeme kararları da mevcuttur. Avukatla temsil durumunda, vekalet ücreti konusunun dava öncesinde değerlendirilmesi faydalı olacaktır.

---

Kıymet Takdirine İtiraz Satışı Durdurur mu?

Kıymet takdirine itiraz, satış işlemini otomatik olarak durdurmaz. Ancak uygulamada icra müdürlükleri, sağlıklı bir satış süreci yürütebilmek için kıymet takdirinin kesinleşmesini bekleme eğilimindedir.

Satışın durması için:

• Mahkemeden ayrıca tedbir kararı alınması gerekebilir.
• İcra müdürlüğünün takdir yetkisine bağlıdır.
• Kıymet takdirinin kesinleşmesi satış için ön koşuldur.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, icra mahkemesi kararının temyiz edilmesinin satıştan başka icra işlemlerini durdurmayacağını belirtmiştir. Dolayısıyla itiraz sürecinde satışın durması garanti değildir; bu husus dava sürecinin içeriğine ve icra müdürlüğünün değerlendirmesine göre farklılık gösterebilir.

---

Kesinleşen Kıymet Takdirinin Geçerlilik Süresi (2 Yıl Kuralı)

İİK 128/a maddesi uyarınca, kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. Bu sürenin başlangıç tarihi, kıymet takdirinin fiilen yapıldığı keşif tarihidir. (İcra haciz satış ve ortaklığın giderilmesi davası sonrası satış süreçlerinde bu kural aynıdır, yani kıymet takdiri 2 yıl geçerlidir, sonrasına sarkan satış varsa yeniden kıymet takdiri yapılır.)

Kıymet takdiri şu hallerde kesinleşir:

• Süresinde (7 gün) itiraz edilmemesi
• İtiraz edilmesine rağmen masrafların yatırılmaması
• Şikayetin esastan reddedilmesi

2 yıl kuralının istisnaları:

• Doğal afetler (deprem, sel vb.)
• İmar durumunda çok önemli değişiklikler
• Benzer olağanüstü haller

Bu istisnai durumlarda 2 yıllık süre dolmadan da yeniden kıymet takdiri talep edilebilir.

---

Kıymet Takdirinden Sonra Satış İsteme Süresi

İİK 106 ve 110. maddeleri gereğince, kıymet takdirinin kesinleşmesinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde satış talebinde bulunması gerekir. Bu süre içinde satış istenmezse haciz düşer ve icra takibi sona erer.

Dikkat edilmesi gereken hususlar:

• 1 yıllık süre hak düşürücüdür.
• Süre, kıymet takdirinin kesinleşmesiyle başlar.
• Satış talebinde bulunulmaması alacaklının hakkını kaybetmesine neden olur.
• Haciz düşerse yeniden haciz işlemi yapılması gerekir.

Bu nedenle alacaklıların kıymet takdiri kesinleştikten sonra yasal süreleri dikkatle takip etmesi büyük önem taşımaktadır.

---

İcra takibindeki kıymet takdirine itiraz süreci yukarıda açıklanan usul ve esaslara tabidir. Ancak ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında satış memurluğunca yaptırılan kıymet takdirine itiraz, farklı bir mahkemede ve kısmen farklı kurallarla yürütülmekte olup bu süreç aşağıdaki bölümde ele alınacaktır.

---

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasında kıymet takdirine itiraz, icra takibindeki süreçten tamamen farklı usul ve kurallara tabidir. Bu davalarda mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verdiğinde, satış işlemleri satış memurluğu tarafından yürütülür ve kıymet takdiri de bu memurlukça yaptırılır. İtirazlar ise İcra Hukuk Mahkemesine değil, ortaklığın giderilmesine karar veren Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır.

---

Satış Memurluğunca Yapılan Kıymet Takdiri

Ortaklığın giderilmesi davasında satış sureti ile karar verilmesi halinde, taşınmazın satış işlemlerini yürütmek üzere satış memurluğu görevlendirilir. Satış memurluğu, ihaleye çıkarılacak taşınmazın kıymet takdirini bilirkişiler aracılığıyla yaptırır ve satışa esas değeri belirler.

Satış memurluğunun kıymet takdiri sürecindeki görevleri:

• Taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapılmasını sağlamak.
• Alanında uzman bilirkişilere değer tespiti yaptırmak.
• Hazırlanan raporu taraflara tebliğ etmek.
• İtiraz sürecinin tamamlanmasının ardından satış ilanını hazırlamak.

Bu süreç, icra müdürlüğünce yapılan kıymet takdirinden bağımsız olup tamamen Sulh Hukuk Mahkemesinin denetimi altında yürütülür.

---

Görevli Mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi

Satış memurluğunca yaptırılan kıymet takdirine itirazda görevli mahkeme, ortaklığın giderilmesine satış sureti ile karar vermiş olan Sulh Hukuk Mahkemesidir. Bu durum, icra takibindeki kıymet takdirine itirazın İcra Hukuk Mahkemesinde görülmesinden temel farklılığı oluşturur.

Sık yapılan hata: Paydaşların satış memurluğu kıymet takdirine itirazı yanlışlıkla İcra Hukuk Mahkemesine yapması, görevsizlik kararı verilmesine ve zaman kaybına yol açar. Bu nedenle hangi mahkemenin görevli olduğunun doğru belirlenmesi kritik öneme sahiptir.

---

İtiraz Süreci ve Usul

Satış memurluğunca düzenlenen kıymet takdiri raporu tüm paydaşlara tebliğ edilir. Rapordaki değerin düşük veya yüksek olduğunu düşünen paydaşlar, yasal süre içinde Sulh Hukuk Mahkemesine itiraz edebilir.

İtiraz dilekçesinde bulunması gereken unsurlar:

• Ortaklığın giderilmesi davası dosya numarası.
• Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi.
• İtiraz sebepleri (emsal değerler, eksik inceleme, çevresel faktörler vb.).
• Yeniden bilirkişi incelemesi talebi.

Mahkeme, itirazı yerinde görürse yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırarak taşınmazın gerçek değerini tespit eder.

---

Satış Memurluğu Kıymet Takdirine İtiraz Süresi

Satış memurluğunca yapılan kıymet takdirine itiraz süresi, raporun tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre, icra takibindeki kıymet takdirine itiraz süresiyle paralellik gösterir ve hak düşürücü niteliktedir.

Dikkat edilmesi gereken hususlar:

• Süre, her paydaş için ayrı ayrı tebliğ tarihinden itibaren başlar.
• Süresinde itiraz edilmezse kıymet takdiri kesinleşir.
• Kesinleşen değer üzerinden satış ilanı hazırlanır ve ihale süreci başlar.

Ortaklığın giderilmesi davasında kıymet takdirine itiraz, paydaşların miras veya müşterek mülkiyetten kaynaklanan haklarını doğrudan etkilediğinden, sürelerin dikkatle takip edilmesi gereklidir.

---

Gerek icra takibinde gerekse ortaklığın giderilmesi davasında kıymet takdirine itiraz süreçlerinin hukuki çerçevesi, Yargıtay içtihatlarıyla şekillenmiştir. Aşağıdaki bölümde bu konudaki emsal niteliğindeki Yargıtay kararları incelenecektir.

---

Kıymet takdirine itiraz sürecine dair önemli gördüğümüz başlıca Yargıtay Kararları aşağıdaki gibidir.

---

Kıymet Takdiri Raporunun Tebliğ Edilmemiş Olmasının Taşınmaz Satış Talebine Engel Teşkil Etmeyeceği

Çeke dayalı icra takibinde alacaklının taşınmaz satış talebi, icra müdürlüğünce kıymet takdirinin ilgililere tebliğ edilmediği ve ek satış avansı yatırılması gerektiği gerekçesiyle reddedilmiş, alacaklı vekilinin şikayeti de ilk derece mahkemesince reddedilmiştir. Yargıtay, “kıymet takdiri işlemi satışa hazırlık işlemi olup, kıymet takdir raporunun tebliğ edilmemiş olması, kıymet takdirine itiraz edilmesi, satış talebinde bulunulmasına ve dolayısıyla satış kararı verilmesine engel teşkil etmez” şeklinde hukuki değerlendirme yaparak, satış avansının yatırılmış olması karşısında icra müdürlüğünün satış talebini reddetmesinin yasaya aykırı olduğunu tespit etmiştir. Kararda, kıymet takdiri tebliği ile satış talebi değerlendirmesinin paralel yürütülebileceği ilkesi benimsenmiş ve mahkemenin “satış avansının da yatırıldığı nazara alınarak, satış talebinin reddi kararının yasaya aykırı olması nedeniyle şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm tesisi isabetsiz” bulunarak bozulmuştur. (🧾 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2016/6547 E., 2016/25795 K., 20.12.2016; İİK m.363, m.366, HUMK m.428.)

---

Ortaklığın Giderilmesi Davasındaki Kıymet Takdiri Üzerinden Satış Memuru Tarafından Yeniden Kıymet Takdiri Yapılmadan Satış Yapılmasının İhalenin Feshi Nedeni Olması

Ortaklığın giderilmesi ilamına dayalı taşınmaz satışında, şikayetçiler icra müdürlüğünce yeni bir kıymet takdiri yapılmadan satışın gerçekleştirildiğini ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiş, ilk derece mahkemesi talebi reddetmiştir. Yargıtay, “HUMK’nun 571. maddesi gereğince ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilen hallerde, taşınmaz ihalelerinin İİK hükümlerine göre yapılması, İİK’nun 128/2. maddesine göre de taşınmazın kıymetinin bilirkişi aracılığı ile ve satış memurunca belirlenmesi, satış sırasında da belirlenen ve kesinleşen bu kıymetin esas alınması gerekir” şeklinde değerlendirme yaparak, satış memuru tarafından yeniden kıymet takdir edilmeden, Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası ile ilgili yasal koşulların araştırılmasına ait keşif sırasında saptanan kıymet üzerinden taşınmazın satışa çıkarılmasının yasaya aykırı olduğunu tespit etmiştir. Kararda, “anılan konu tek başına ihalenin feshi nedeni olup, bu husustaki şikayet süreye bağlı olmadığı gibi, mahkemece de resen gözönünde tutulmalıdır” denilerek, ortaklığın giderilmesi davasındaki kıymetin satış aşaması için yeterli olmadığı ve bu usulsüzlüğün resen gözetilmesi gereken emredici bir kural olduğu vurgulanmıştır. (🧾 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2010/8963 E., 2010/21761 K., 30.09.2010; HUMK m. 571, İİK m. 128/2, m. 366, HUMK m. 428)

---

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Satış Memurluğunca Yapılan İşlemlere Karşı Şikayetlerin İcra Mahkemesi Yerine Satış Memurunu Tayin Eden Sulh Hukuk Mahkemesince İnceleneceği

Ortaklığın giderilmesi davasına bakan sulh hukuk mahkemesince satış memuru tayin edilmesi halinde, satış memurluğunca yapılan işlemlere karşı yöneltilecek şikayetlerin icra mahkemesince değil, ortaklığın giderilmesine karar vermiş olan sulh hukuk mahkemesi tarafından incelenmesi gerekmektedir. Bu ilke, satış memurunu tayin eden mahkemenin, satış işlemlerinin denetiminde de yetkili olduğu ve görev yönünden icra mahkemesinin bu tür şikayetlerde yetkisiz olduğu esasına dayanmaktadır. Karar, ortaklığın giderilmesi ilamlarının infazında satış memurluğu işlemlerine karşı başvurulacak merciin belirlenmesi açısından yol gösterici niteliktedir. (🧾 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2016/24486 E., 2017/15046 K., 04.12.2017)

---

Borçlunun Kendisi Dışındaki Paydaşlara Yapılmayan veya Usulsüz Yapılan Tebligatları İhalenin Feshi Sebebi Olarak İleri Süremeyeceği

Şikayetçi borçlu, paydaşı bulunduğu taşınmazlara ilişkin ihalede diğer paydaşlara satış ilanı tebligatı gönderilmediğini ve bir kısım pay sahiplerine yapılan kıymet takdiri raporu ile satış ilanı tebligatlarının usulsüz olduğunu ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiş, ilk derece mahkemesi talebi kabul ederek ihalenin feshine karar vermiştir. Yargıtay, “tebligat, sadece muhatabını ilgilendiren bir işlem olup; satış ilanının ve kıymet takdiri raporunun tebliğ edilmemiş olması veya usulsüz tebliğ edildiği hususu ancak kendisine tebligat yapılmadığını iddia eden ilgilisi tarafından bizzat ileri sürülebilir” şeklinde değerlendirme yaparak, borçlunun kendisinden başka diğer ilgililere tebligat yapılmadığı ya da usulsüz tebliğ edildiği hususunu fesih sebebi olarak ileri süremeyeceğini tespit etmiştir. Kararda ayrıca, “İİK’nun 128. maddesi uyarınca, borçlu dışındaki taşınmaz paydaşlarına kıymet takdirine ilişkin raporun tebliğ zorunluluğu da bulunmamaktadır” denilerek, kıymet takdiri raporunun yalnızca borçluya, haciz koydurmuş alacaklılara ve ipotekli alacaklılara tebliğ edileceği, diğer paydaşlara tebliğ zorunluluğunun olmadığı vurgulanmış ve başkaca fesih sebebi bulunmadığından ihalenin feshi talebinin reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. (🧾 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2016/20438 E., 2017/1330 K., 07.02.2017; İİK m.127, m.128, m.366, HUMK m.428)

---

Kıymet Takdirine İtiraz Davasında Kusuru Bulunmayan Davalılar Aleyhine Vekalet Ücreti ve Yargılama Gideri Takdir Edilemeyeceği

Ortaklığın giderilmesi davasında taraflar lehine vekalet ücreti takdir edilmiş ve yargılama giderlerinin taraflardan payları oranında alınmasına karar verilmiştir. Yargıtay, kıymet takdirine itiraz davası açılmasında herhangi bir kusuru bulunmayan davalılar aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığını belirterek, kıymet takdirine itiraz davasının niteliği gereği, bu davayı açmayan ve davada kusuru olmayan paydaşların yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı ilkesini benimsemiştir. Bu karar, ortaklığın giderilmesi davalarına bağlı olarak açılan kıymet takdirine itiraz davalarında yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin hangi tarafa yükletileceği konusunda, kusur ilkesinin esas alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. (🧾 Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 2020/722 E., 2020/2481 K.)

---

Adana’da Kıymet Takdirine İtiraz Süreci

Adana, Türkiye’nin en büyük ekonomik merkezlerinden biri olarak yoğun ticari faaliyet ve gayrimenkul hareketliliğine sahiptir. Bu durum, icra takiplerinde kıymet takdirine itiraz davalarının da bölgede sıkça görülmesine neden olmaktadır. Adana’da kıymet takdirine itiraz başvuruları, Adana İcra Hukuk Mahkemelerine yapılmakta olup şehirdeki icra dairelerinin iş yoğunluğu süreç takibini önemli kılmaktadır.

Adana’da kıymet takdirine itirazda dikkat edilmesi gereken yerel faktörler:

• Tarım arazileri: Çukurova bölgesinin verimli tarım arazileri, kıymet takdirinde özel değerlendirme gerektirir. Sulama imkânı, ürün verimi ve arazi sınıfı gibi faktörler değeri doğrudan etkiler.
• Sanayi tesisleri: Adana Organize Sanayi Bölgesi ve Hacı Sabancı OSB çevresindeki taşınmazlarda, sanayi kullanımına uygunluk ve altyapı olanakları kıymeti belirleyen önemli unsurlardır.
• Konut piyasası: Seyhan, Çukurova ve Yüreğir gibi merkezi ilçelerdeki konut değerleri, çevre ilçelere göre önemli farklılıklar gösterir. Bilirkişi raporlarında bu bölgesel farkların doğru yansıtılması gerekir.
• Emsal değerler: Adana Tapu Müdürlüğü kayıtları ve yerel emlak piyasası verileri, itiraz dilekçesinde sunulacak emsal değerlerin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Adana’daki kıymet takdirine itiraz davalarında, yerel piyasa dinamiklerini bilen ve Adana İcra Hukuk Mahkemelerindeki uygulamalara hâkim bir icra avukatı ile çalışmak, sürecin etkin yönetimi açısından önemli avantaj sağlar. Özellikle tarım arazileri ve sanayi tesislerinin kıymet takdirinde, bölgesel uzmanlık gerektiren teknik detaylar bulunmaktadır.

Tehiri icra, hakkında ilamlı icra takibi başlatılan borçlunun, takip dayanağı mahkeme kararına karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurması üzerine belirli bir teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasını sağlayan hukuki koruma mekanizmasıdır. İcranın geri bırakılması olarak da adlandırılan bu müessese, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenmiştir. Tehiri icra sayesinde borçlu, üst derece mahkemesinin incelemesi sonuçlanana kadar malvarlığının haczedilmesi veya satılması riskinden korunur.

İşte tehiri icra kurumu, tam da bu riskleri bertaraf etmek amacıyla borçluya tanınmış kritik bir hukuki imkândır. Talebin kabul edilmesi halinde icra dosyası kanun yolu incelemesi sonuçlanıncaya kadar tamamen durur ve alacaklı bu süre zarfında herhangi bir haciz veya tahsilat işlemi yapamaz. Ancak bu korumadan yararlanabilmek için borçlunun belirli prosedürel adımları eksiksiz tamamlaması zorunludur. Peki, tehiri icra kararı alabilmek için gerekli şartlar nelerdir?

---

İcranın geri bırakılması kararı verilebilmesi, kanunda öngörülen belirli şartların birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Bu şartlardan herhangi birinin eksikliği, tehiri icra talebinin reddiyle sonuçlanır. Borçlunun bu koruma mekanizmasından yararlanabilmesi için aşağıdaki koşulları eksiksiz sağlaması gerekmektedir.

---

İlama Dayalı İcra Takibi Başlatılmış Olmalıdır

Tehiri icra yalnızca ilamlı icra takiplerinde söz konusu olabilir. Burada “ilam” ifadesiyle kastedilen, mahkemece verilen hükümler veya kanunen ilam niteliğinde sayılan bir belgedir. Dolayısıyla aşağıdaki durumlar için icranın geri bırakılması talep edilemez:

• Mahkemece verilen ara kararlar (ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti vb.)
• İlam niteliğindeki belgeler (İİK m.38: mahkeme huzurunda yapılan sulhler, noter senetleri, icra kefaletnameleri)
• İlamsız icra takipleri

Bu ayrımın önemi büyüktür; zira ilam niteliğindeki belgeler her ne kadar ilamlı icra yoluyla takibe konulabilse de ortada bir mahkeme kararı bulunmadığından tehiri icra kurumundan yararlanılamaz.

---

İlam Kesinleşmeden İcraya Konulabilir Nitelikte Olmalıdır

Tehiri icra, henüz kesinleşmemiş ancak icraya konulabilen ilamlar için geçerlidir. Şayet ilam zaten kesinleşmişse veya kesinleşmeden icraya konulamayacak türden bir karar ise bu şart sağlanmış olmaz.

Kesinleşmeden icra edilemeyen ilam örnekleri:

• Taşınmaza ilişkin ayni haklara dair kararlar
• Kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararlar (nafaka hariç)
• Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi

Bu tür ilamlar zaten kesinleşmeden takibe konulamayacağından, tehiri icra müessesesine başvurmaya gerek kalmaz.

---

Kanun Yoluna (İstinaf veya Temyiz) Başvurulmuş Olmalıdır

Borçlunun takibi durdurabilmesi için yerel mahkeme kararına karşı yasal süresi içinde istinaf veya temyiz yoluna gitmiş olması ve bu dilekçesinde açıkça “tehiri icra taleplidir” şerhine yer vermesi şarttır. Başvuru yapıldıktan sonra ilgili mahkemeden alınacak ve yasa yoluna başvurulduğunu resmi olarak kanıtlayan “derkenar” belgesi icra dosyasına sunulur. UYAP sistemi üzerinden derkenar talebi yapılabilir ve doğrudan icra dosyasına gönderilmesi sağlanabilir.

---

Teminat Yatırılmış Olmalıdır

Tehiri icra talebinde bulunabilmek için borçlunun icra dosyasına teminat yatırması zorunludur. Teminat miktarı, icra dosyasındaki güncel kapak hesabına (asıl alacak, faiz, harç ve masraflar) yaklaşık 90 günlük muhtemel faiz eklenerek belirlenen tutardır.

Kabul edilen teminat türleri:

• Nakit para
• Kesin ve süresiz banka teminat mektubu
• Taşınır veya taşınmaz rehni
• Esham ve tahvilat (icra mahkemesi onayıyla)

Teminat aranmayan istisnai haller:

• Borçlunun yeterli malı haczedilmişse
• Borçlu Devlet ise veya adli yardımdan yararlanıyorsa

Teminat mektubunun fiziki olarak icra dairesine teslim edilmesi ve icra mahkemesince uygun bulunması gerektiği unutulmamalıdır. İcra dairesi sunulan teminat mektubunun uygun olup olmadığını İcra Mahkemesi’ne sorar ve onay alırsa mehil vesikası düzenler.

---

Hukuki Engel Bulunmamalıdır

Bazı ilam türleri için kanun koyucu, icranın geri bırakılmasını açıkça yasaklamıştır. Bu durumda diğer tüm şartlar sağlansa dahi tehiri icra kararı verilemez.

En önemli örnek nafaka ilamlarıdır. İİK m.36/3 uyarınca nafaka hükümlerine karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, hükmün icrasını durdurmaz. Üst mahkeme dahi nafaka ilamının icrasının durdurulmasına karar veremez. Bu düzenleme, nafaka alacaklısının (genellikle çocuk veya eş) korunması amacıyla getirilmiştir. Nafaka ve boşanma süreçlerinde hukuki destek için Adana aile hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Benzer şekilde, ilk derece mahkemesi kararı hakkında istinaf yolu kapalıysa (kesin kararlar) geri bırakma kararı alınması hukuken mümkün değildir.

Tüm bu şartları sağlayan borçlu, icranın geri bırakılması sürecini başlatabilir. O halde, tehiri icra nasıl yapılır ve hangi adımlar izlenir?

---

Şartları sağladınız, peki şimdi ne yapacaksınız? Tehiri icra süreci ilk bakışta karmaşık görünebilir ancak doğru sıralamayı takip ettiğinizde aslında oldukça sistematik bir yol haritası izler. Süreç dört temel aşamadan oluşur ve her aşamanın eksiksiz tamamlanması bir sonrakine geçiş için zorunludur. Adana icra avukatı olarak bu süreci müvekkillerimiz adına titizlikle yönetiyoruz.

Not: 2021 yılındaki 7343 sayılı Kanun değişikliği ile yetki Bölge Adliye Mahkemelerinden alınarak İcra Mahkemelerine verilmiştir.

---

Derkenar Yazısı Alınması ve İcra Dosyasına Sunulması

İlk adım, aleyhinize sonuçlanan kararı istinaf veya temyiz ettiğinizi belgelemektir. Bunun için kararı veren mahkemeden derkenar yazısı almanız gerekir. Derkenar, ilgili ilam için kanun yoluna başvurulduğunu resmi olarak gösteren belgedir.

Günümüzde bu işlem UYAP üzerinden oldukça pratik şekilde yapılabilir. Sisteme giriş yaparak derkenar talebinde bulunabilir ve belgenin doğrudan icra dosyasına gönderilmesini talep edebilirsiniz. Bu sayede ayrıca fiziki olarak icra müdürlüğüne gitmenize gerek kalmaz.

---

Kapak Hesabı ve Teminatın Depo Edilmesi

Derkenar yazısı icra dosyasına ulaştıktan sonra sıra teminat yatırmaya gelir. Bunun için öncelikle icra müdürlüğünden 90 günlük (3 aylık) muhtemel faiz dahil güncel borç tutarını gösteren kapak hesabı çıkartılmasını talep etmelisiniz. Kapak hesabı, dosya borcunun güncel durumunu (asıl alacak + işlemiş faiz + masraflar) gösterir.

Yatırmanız gereken teminat miktarı şu şekilde hesaplanır: Kapak hesabı tutarı + Üç aylık (90 günlük) faiz

Teminatı nakit olarak yatırabilir veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunabilirsiniz. Teminat mektubu tercih ederseniz, mektubun fiziki olarak icra dairesine teslim edilmesi ve icra mahkemesince uygun bulunması gerektiğini unutmayın.

---

Mehil Vesikası (Süre Belgesi) Alınması

Teminatı yatırdıktan sonra icra müdürlüğünden mehil vesikası talep edersiniz. Bu belge, size icra mahkemesinden tehiri icra kararı getirmeniz için tanınan süreyi gösterir. Uygulamada bu süre 90 gün olarak verilmektedir.

Mehil vesikasının önemi şudur: Bu belgeyi aldığınız andan itibaren, verilen süre boyunca alacaklı herhangi bir haciz işlemi yapamaz. Yani fiilen bir koruma kalkanı elde etmiş olursunuz. Ancak bu süre içinde icra mahkemesinden tehiri icra kararı almanız şarttır.

---

İcra Mahkemesine Başvuru ve Kararın İcra Dairesine Sunulması

Son aşamada, takibin yapıldığı yer icra hukuk mahkemesine “Değişik İş” dosyası üzerinden başvurarak tehiri icra kararı talep edersiniz. Başvuru dilekçenize şu belgeleri eklemeniz gerekir:

• İstinaf/temyiz başvurusuna dair derkenar yazısı
• Mehil vesikası
• Teminat yatırıldığına dair dekont veya teminat mektubu sureti

Başvuruyu UYAP üzerinden veya Hukuk Tevzi Bürosu aracılığıyla yapabilirsiniz. UYAP’ta izlenecek yol: Hukuk Mahkemesi Dava Açılış → İcra Mahkemesi → Değişik İş → İlamlı Takip (İcranın Geri Bırakılması – İİK m.36) şeklindedir. Mahkeme talebinizi kabul ederse, kararı icra dosyasına sunmanız veya mahkemeden doğrudan gönderilmesini talep etmeniz yeterlidir. Bu aşamadan sonra dosyanız üst mahkeme kararı kesinleşene kadar durur.

---

Tehiri icra sürecinde iki farklı süre kavramıyla karşılaşırsınız. Birincisi, icra müdürlüğünün mehil vesikasıyla size tanıdığı süre; ikincisi ise tehiri icra kararının geçerli olacağı toplam süredir. Bu süreleri doğru anlamak, sürecinizi sağlıklı yönetmeniz açısından kritik öneme sahiptir.

Mehil vesikası süresi uygulamada 90 gün (3 ay) olarak verilir. Kanunda “uygun bir süre” ifadesi kullanıldığından, icra müdürünün bu konuda takdir yetkisi bulunur. Bu süreyle ilgili dikkat etmeniz gerekenler:

• 90 gün içinde icra hukuk mahkemesinden tehiri icra kararı almanız zorunludur.
• Süreyi kaçırırsanız mehil vesikası geçerliliğini yitirir ve alacaklı haciz işlemlerine devam edebilir.
• Zorunlu hallerde icra müdüründen ek mehil vesikası talep edebilirsiniz ancak bu istisnai bir durumdur.

İcra mahkemesinden tehiri icra kararı aldıktan sonra ise süreç farklı bir boyut kazanır. Bu aşamadan itibaren icra takibi, üst derece mahkemesinin kararı kesinleşene kadar durur. Artık belirli bir gün sayısıyla sınırlı değilsiniz; dosyanız kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar askıda kalır. Bu süre, mahkemelerin iş yoğunluğuna bağlı olarak aylardan yıllara kadar uzayabilir. Peki ya tüm bu çabalara rağmen tehiri icra talebiniz reddedilirse ne yapabilirsiniz?

Adana’da Tehiri İcra Süreci ve Yetkili Mahkemeler

Adana, Türkiye’nin en yoğun icra takibi yapılan illerinden biri olması nedeniyle tehiri icra başvurularında bazı pratik bilgilere sahip olmak sürecinizi hızlandırır. Adana’daki icra dosyanız için tehiri icra kararı almak istiyorsanız, başvurunuzu Adana İcra Hukuk Mahkemeleri‘ne yapmanız gerekmektedir.

Adana’da tehiri icra süreci şu merciler üzerinden yürütülür:

• Adana Genel İcra Daireleri (Eski İsimleriyle 1-15. İcra Daireleri): Mehil vesikası talebi ve teminat yatırma işlemleri
• Adana İcra Hukuk Mahkemeleri: Tehiri icra kararı başvurusu
• Adana Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf): İlk derece mahkeme kararlarına karşı istinaf başvurusu
• Adana Adliyesi Hukuk Tevzi Bürosu: Fiziki başvuru işlemleri

Adana İcra Hukuk Mahkemeleri, iş yoğunluğuna bağlı olarak tehiri icra taleplerini genellikle 1-3 hafta içinde karara bağlamaktadır. Ancak dosyanızın eksiksiz hazırlanması ve tüm belgelerin usulüne uygun sunulması bu süreyi önemli ölçüde kısaltır.

Adana’da icra takibi ve tehiri icra süreçlerinde yerel mahkemelerin uygulamalarına hâkim bir Adana icra avukatı ile çalışmak, sürecin hızlı ve hatasız ilerlemesini sağlar.

Adana’da dikkat edilmesi gereken pratik hususlar:

• Teminat mektubunu Adana’daki icra dairesine fiziki olarak teslim etmeniz gerekmektedir.
• UYAP üzerinden yapılan derkenar talepleri doğrudan Adana icra dosyasına düşmektedir.
• Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nin istinaf inceleme süreleri, dosya türüne göre 3-8 ay arasında değişmektedir.
• Adana’daki icra dairelerinde kapak hesabı çıkartılması genellikle aynı gün içinde tamamlanır.

---

İcra müdürlüğü veya icra mahkemesi talebinizi herhangi bir sebeple reddederse, eliniz kolunuz bağlı kalmak zorunda değilsiniz. Kanun koyucu bu durumda borçluya çeşitli hukuki imkânlar tanımıştır.

---

Memur Muamelesine İtiraz Yolu

İcra müdürü mehil vesikası talebinizi reddederse, bu karara karşı tebliğinden itibaren 7 gün içinde memur muamelesini şikâyet yoluna başvurabilirsiniz. Şikâyet, icra hukuk mahkemesine yapılır. Ancak dikkat etmeniz gereken önemli bir husus var: Bu itiraz sonucunda verilen karar kesindir, yani üst mahkemeye taşıyamazsınız. Şikâyet kabul edilirse icra durdurulur; reddedilirse karar kesinleşir ve takip devam eder.

---

Borcun Ödenmesi ve Haciz Riski

Tehiri icra talebiniz kesin olarak reddedildiyse, icra takibi kaldığı yerden devam eder. Bu durumda karşınıza çıkacak tablo şudur:

• İcra dairesine borcu ödemeniz beklenir.
• Ödemezseniz mallarınız haczedilir.
• Haczedilen mallar satılarak alacaklının alacağı tahsil edilir.

Bu aşamada borcunuzu ödemeniz, haklarınızdan vazgeçtiğiniz anlamına gelmez. Üst mahkemeden lehinize karar çıkarsa ödediğiniz parayı geri alma imkânınız bulunur.

---

İstirdat Davası Açma Hakkı

Borcunuzu icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldıysanız ve aslında borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız, istirdat davası açabilirsiniz. Bu dava ile ödediğiniz paranın iadesini talep edersiniz. Ancak ortada bir mahkeme ilamı bulunduğundan, istirdat davasının başarıya ulaşması istinaf veya temyiz incelemesinin lehinize sonuçlanmasına bağlıdır.

---

Menfi Tespit Davası Açma Hakkı

Henüz ödeme yapmadıysanız ve borcun zaten mevcut olmadığını (itfa, zamanaşımı vb.) iddia ediyorsanız, alacaklıya karşı menfi tespit davası açabilirsiniz. Bu dava ile “aslında borçlu olmadığınızın” tespitini istersiniz. Menfi tespit davası, icra takibini kendiliğinden durdurmaz ancak mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alabilirseniz takibin durdurulmasını sağlayabilirsiniz.

Tehiri icra talebinin reddi ciddi sonuçlar doğursa da görüldüğü üzere hukuki mücadele yolları mevcuttur. Şimdi gelin, her şeyin yolunda gittiği senaryoyu yani tehiri icra talebiniz kabul edilirse süreç nasıl işler ve ne gibi sonuçlarla karşılaşırsınız? konusunu birlikte inceleyelim.

---

İcra mahkemesi tehiri icra talebinizi kabul ettiğinde, icra dosyası üzerindeki tüm işlemler durur. Bu karar, borçlu olarak size önemli bir nefes alma alanı sağlar. Ancak süreç burada bitmez; üst mahkeme kararına kadar bazı hukuki sonuçlarla karşı karşıya kalırsınız.

---

İcra Takibinin Durması

Tehiri icra kararı icra dosyasına sunulduğu anda takip tamamen durur. Bu durmanın pratik sonuçları şunlardır:

• Alacaklı haciz işlemi yapamaz.
• Mevcut hacizli mallar satılamaz.
• Maaş veya banka hesabı üzerindeki hacizler uygulanamaz.
• Dosya, üst mahkeme kararı kesinleşene kadar askıda kalır.

Kısacası, tehiri icra kararıyla birlikte icra dosyası “dondurulmuş” gibi bir hale gelir ve siz bu süreçte malvarlığınız üzerinde serbestçe tasarruf edebilirsiniz.

---

Teminatın Akıbeti

Tehiri icra için yatırdığınız teminat, süreç boyunca icra dosyasında depo olarak bekler. Teminatın nihai akıbeti, üst mahkeme kararına göre şekillenir:

• Lehinize karar çıkarsa: Teminat size iade edilir.
• Aleyhinize karar çıkarsa: Teminat doğrudan alacaklıya ödenir.

Bu nedenle teminatı “kaybedilmiş para” olarak değil, geçici bir güvence olarak değerlendirmelisiniz.

---

Üst Mahkeme Kararının Sonuçları

Tehiri icra kararı, kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar geçerlidir. Üst mahkeme kararına göre iki farklı senaryo ortaya çıkar:

İstinaf/temyiz başvurunuz reddedilirse:

• Alacaklının talebi üzerine ilamın icrasına derhal devam edilir.
• Başkaca bir işleme gerek kalmaksızın teminat alacaklıya ödenir.
• Haciz ve satış işlemleri yeniden başlatılabilir.

İstinaf/temyiz başvurunuz kabul edilirse:

• İcra takibi iptal edilir veya yeniden yargılama için dosya geri gönderilir.
• Yatırdığınız teminat tarafınıza iade edilir.
• Daha önce yapılmış hacizler kaldırılır.

Bu sonucun en büyük pratik faydası, borçluya kazandırdığı psikolojik ve ekonomik “zaman”dır. Karar sayesinde alacaklı, nihai hüküm verilmeden önce cebri icra baskısıyla sizi köşeye sıkıştıramaz ve özellikle şirketler için ticari itibarın sarsılmasının önüne geçilir. Haksız bir ödeme yapıp sonrasında bu parayı geri almak için yıllarca sürecek bir istirdat davasıyla uğraşma zahmetini de ortadan kaldırdığı için bu süreç hayati bir öneme sahiptir.

Tehiri icra sürecinin tüm aşamalarını ve olası sonuçlarını öğrendiniz. Şimdi sıra bu süreci başlatmak için ihtiyaç duyacağınız icranın geri bırakılması dilekçe örneklerine geldi.

---

Tehiri icra sürecinde iki kritik dilekçeye ihtiyaç duyarsınız: Birincisi icra müdürlüğüne sunacağınız mehil vesikası talep dilekçesi, ikincisi ise icra hukuk mahkemesine vereceğiniz tehiri icra talep dilekçesidir. Aşağıda her iki dilekçenin güncel ve uygulamaya uygun örneklerini bulabilirsiniz.

---

Mehil Vesikası Talep Dilekçesi

Bu dilekçe, teminat yatırdıktan sonra icra müdürlüğünden süre belgesi almak için kullanılır.

---

Mahkemeden İcraya Gönderilmek Üzere Derkenar (İstinaf Edildiği Şerhi) Talebi

Bu dilekçeyle ise, mahkeme kararı istinaf edildiği için icra takibinin durması (mehil vesikası alınabilmesi) amacıyla, kararın istinaf edildiğine dair şerhin icra dosyasına bildirilmesini istiyoruz.

---

İcra Müdürlüğünden Kapak Hesabı Talebi

Bu dilekçeyle ise, istinaf edilen kararın icrasını durdurmak (tehiri icra) için mahkemeye sunulmak üzere, yatırılması gereken teminat miktarının 3 aylık faizle birlikte hesaplanmasını istiyoruz.

---

Teminat Mektubunun Kabulü İçin İcra Mahkemesi’ne Sorgu Yazısı

İcra dairesindeki dosyaya teminat mektubu sunulduktan sonra, icra dairesi müdürü mektubun uygun olup olmadığını İcra Mahkemesi hakimine sorarak teyit etmelidir. Bunun için aşağıdaki şekilde bir yazı icra dairesinden icra mahkemesine gönderilir.

---

İcra Mehil Vesikası (Kararı) Örneği

Teminat yatıran borçluya, mahkemeden tehiri icra kararı getirmesi için 90 gün süre verildiğini belgeleyen resmi bir icra müdürlüğü belgesidir.

İcra Hukuk Mahkemesine Başvuru Dilekçesi

Bu dilekçe, mehil vesikası aldıktan sonra icra hukuk mahkemesine tehiri icra kararı almak için sunulur.

---

Tehiri İcra Kararı Örneği İcra Mahkemesi

İstinaf edilen mahkeme kararı için teminat yatıran borçlunun, istinaf incelemesi sonuçlanana kadar icra takibinin durdurulmasını sağlayan mahkeme kararıdır.

---

Tehiri İcra Kararının İcra Dairesine Sunulması ve Durdurma Talebi

İcra Hukuk Mahkemesinden alınan tehiri icra kararını icra müdürlüğüne sunarak, icra takibinin fiilen durdurulmasını sağlıyoruz.

---

Bu dilekçe örneklerini kendi dosyanıza uyarlayarak kullanabilirsiniz. Dilekçelerdeki boşlukları dosya bilgilerinizle doldurmanız yeterlidir.

---

Tehiri icranın düzenlendiği İcra İflas Kanunu Madde 36’nın tam güncel metni aşağıdaki gibidir:

İcranın geri bırakılması için verilecek süre:

Madde 36 – İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmi bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilat veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk halinde uzatılabilir.

Borçlu, Devlet veya adli yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme zorunluluğu yoktur.

Ücreti ilgililer tarafından verilirse bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayca icranın geri bırakılması hakkındaki karar icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir.

Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez.

Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi halinde teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir. Yargıtay’ca hükmün bozulması halinde borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası esası inceleyecek mahkemece kesin olarak karar verilir.

Bölge adliye mahkemesince başvurunun kesin olarak esastan reddine karar verilmesi veya Yargıtay’ca hükmün onanması halinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Mal ve haklar ise, malın türüne göre icra dairesince paraya çevrilir. Ücreti ilgililer tarafından verilirse icra mahkemesince icranın geri bırakılması hakkındaki karar, hükmü veren mahkemeye ve icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir. Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam eder. İlam alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı vardır.

---

Tehiri icra ile ilgili önemli gördüğüm güncel yerel ve yüksek mahkeme kararlarını inceleyerek devam edelim:

Tehiri İcra Teminatının Nemalandırılması Zorunluluğu: AYM Kararı Sonrası İcra Müdürlüğü Reddi Hukuka Aykırı

Borçlu taraf, ilamlı icra takibine karşı tehiri icra kararı alarak 27.000 TL nakdi teminatı icra dosyasına depo etmiş ve bu bedelin nemalandırılmasını talep etmiştir. İcra Müdürlüğü, mevzuatta açık düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Şikâyet üzerine dosyayı inceleyen mahkeme, İİK m. 36’da nemalandırmaya ilişkin düzenleme olmamakla birlikte engelleyici hüküm de bulunmadığını tespit etmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin Harçlar Kanunu m. 36/1’i iptal eden 05/04/2023 tarihli kararı değerlendirilmiştir. Sonuç: Şikâyetin kısmen kabulüyle İcra Müdürlüğü kararı iptal edilmiş, teminatın vadeli hesapta nemalandırılmasına hükmedilmiştir. Gerekçe özeti: “Nemalandırma işlemi hem alacaklı hem de borçlunun menfaatine olup İcra Müdürlüğünce nemalandırma yapılmaması için geçerli bir sebep bulunmamaktadır.” (🧾 Künye: Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi, E. 2024/1232, K. 2025/96, T. 06/02/2025, Kesin)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 36, İİK m. 134/9, İİK m. 88, Harçlar Kanunu m. 36/1 (AYM tarafından iptal), İİK m. 18/3, HMK m. 320/1

---

Tehiri İcra Kararı Sunulduktan Sonra Takibin Devamı Niteliğinde Muhtıra Gönderilemez: Taşınır Teslimi Takibinde İcra İşleminin İptali

Borçlu aleyhine ayıplı aracın misli ile değiştirilmesine ilişkin tüketici mahkemesi ilamına dayalı taşınır teslimi takibi başlatılmıştır. Borçlu, ilamı tehiri icra talepli temyiz ederek mehil belgesi almış ve Yargıtay’dan icranın geri bırakılması kararı alarak icra dosyasına sunmuştur. Buna rağmen icra müdürlüğü, alacaklının talebiyle borçluya aracı teslim etmesi yönünde muhtıra göndermiştir. Yerel mahkeme şikâyeti reddetmiş, dosya temyiz incelemesine taşınmıştır. İİK m. 24/2 hükmü değerlendirilmiştir. Sonuç: Yerel mahkeme kararı bozulmuş, muhtıranın iptali gerektiğine hükmedilmiştir. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “İcranın geri bırakılması kararı ile takip duracağından, borçluya takibin devamı niteliğindeki muhtıra gönderilmesi mümkün değildir.” (🧾 Künye: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2018/4990, K. 2019/1083, T. 24/01/2019, Karar Düzeltme Yolu Açık)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 24/2, İİK m. 366, HUMK m. 428

---

Nafaka Alacaklarında Tehiri İcra Prosedürü Uygulanamaz: Mehil Vesikası Verilemeyeceğine İlişkin Emsal Karar

Tedbir nafakasına ilişkin ara kararına dayalı ilamsız takipte borçlunun itirazı üzerine itirazın kaldırılması kararı verilmiştir. Borçlu bu kararı tehiri icra talepli temyiz ederek mehil vesikası talep etmiş, alacaklı ise mehil vesikası verilmesi işleminin iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi şikâyeti reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise İİK m. 36/4 hükmünü değerlendirmiştir. BAM gerekçesinde nafaka alacaklarında tehiri icra uygulanamayacağını isabetli şekilde tespit etmesine rağmen hüküm kısmında bu kabule aykırı sonuca varmıştır. Sonuç: Gerekçe ile hüküm arasındaki çelişkinin giderilmesi için BAM kararı bozulmuştur. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Nafaka alacaklarında icranın geri bırakılması için süre verilmeyeceği, nafaka kararının hiçbir şekilde tehiri icra talepli olarak temyiz edilemeyeceği” kabul edilmiştir. (🧾 Künye: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2017/10449, K. 2017/15408, T. 16/11/2017)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 36/4, İİK m. 364/2, HMK m. 371/1-ç

---

Tehiri İcra Teminatı Yatırılmasına Rağmen Haciz Girişiminde Bulunan Avukata Disiplin Cezası Verilmedi: Fiili Zarar Yokluğu Esas Alındı

Borçlular, icra takibinde tehiri icra prosedürünü işleterek mehil vesikası almış ve alacağı karşılayan 92.000 TL bedelli teminat mektubunu dosyaya sunmuştur. Buna rağmen alacaklı vekili avukat, borçluların taşınmazları, banka hesapları, iş yeri ve evlerinde haciz işlemi başlatmak istemiş; ancak borçluların fiili engellemesi nedeniyle haciz gerçekleştirilememiştir. Şikâyet üzerine avukat hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmış, ceza mahkemesi beraat kararı vermiştir. Baro Disiplin Kurulu da disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar vermiş, itiraz TBB’ye taşınmıştır. Sonuç: İtiraz reddedilerek disiplin cezası verilmemesine ilişkin karar onanmıştır. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Maddi herhangi bir zararın oluşmadığı ve söz konusu haciz talebinin yasaya aykırı olması halinde dahi icra mahkemesine dava açılmak suretiyle iptalinin mümkün olduğu” değerlendirilmiştir. (🧾 Künye: Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu, E. 2021/98, K. 2021/141, T. 04/03/2021)

Uygulanan Maddeler: Avukatlık Kanunu m. 34, m. 134, m. 136/1, m. 157/7; TBB Meslek Kuralları m. 3, m. 4; CMK m. 223/2-a

Müvekkilden Alınan Nakdi Teminatı Üzerinde Tutup Şahsen Teminat Mektubu Veren Avukata Disiplin Cezası: Meslek Güveninin Sarsılması

Avukat, müvekkilinden tehiri icra prosedürü için aldığı nakdi teminatı mahkemeye yatırmak yerine, kendi adına şahsen teminat mektubu sunmuştur. Nakdi teminatı ise ileride doğacak vekâlet ücretini garanti altına almak amacıyla üzerinde tutmuştur. Ayrıca avukatın uyuşmazlığın tarafları arasındaki muvazaalı işlere karıştığı da tespit edilmiştir. TBB Meslek Kuralları çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Sonuç: Avukatın eylemi disiplin suçu olarak kabul edilmiştir. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Vekil edeninden aldığı nakdi teminat yerine mahkemeye şahsen teminat mektubu vermesi, kamunun avukatlık mesleğine inancını ve güvenini sarsacak nitelikte bir davranıştır.” (🧾 Künye: Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu, E. 2002/114, K. 2002/253, T. 20/09/2002)

Uygulanan Maddeler: Avukatlık Kanunu m. 34, m. 134; TBB Meslek Kuralları m. 3, m. 4

---

---

Tehiri icra, aleyhine mahkeme kararı verilen borçlunun en önemli savunma araçlarından biridir. Bu rehberde sürecin tüm aşamalarını detaylıca ele aldık. Yazımızı kapatmadan önce kritik noktaları bir kez daha hatırlatalım:

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Sürelere dikkat edin: Mehil vesikası süresi (genellikle 90 gün) içinde icra mahkemesinden karar almanız şarttır. Bu süreyi kaçırırsanız tüm süreç başa döner.
• Teminatı eksiksiz yatırın: Kapak hesabı + 3 aylık faiz tutarını tam olarak yatırmazsanız mehil vesikası alamazsınız.
• Belgeleri eksiksiz hazırlayın: Derkenar yazısı, teminat dekontu ve mehil vesikası olmadan icra mahkemesine başvuramazsınız.
• Nafaka ilamları istisnadır: Nafaka kararlarında tehiri icra mümkün değildir, bu konuda farklı bir strateji belirlemeniz gerekir.
• Hacizler kalkmaz: Tehiri icra kararı yeni işlemleri durdurur ancak mevcut hacizler yerinde kalır.
• Faiz işlemeye devam eder: Takip dursa bile borç üzerindeki faiz işlemeye devam ettiğinden, sürecin uzaması aleyhinize olabilir.

---

Yönetmelik, icra takibinde haciz kaldırılmış olmasına rağmen yedieminde (lisanslı depolarda) kalmaya devam eden malların nasıl tasfiye edileceğini düzenliyor. Mevcut sistemde bu mallar belirsiz bir hukuki boşlukta kalıyor, ne satılabiliyor ne de sahibine iade edilebiliyordu. Yeni düzenleme, borçludan başlayıp Kızılay’a bedelsiz devirle sonlanan kademeli bir tasfiye zinciri kurarak bu sorunu ortadan kaldırıyor.

En önemli yenilik ise icra dairelerine tanınan resen tasfiye yetkisi. Artık alacaklı veya borçlunun talebi beklenmeyecek; icra daireleri kendiliğinden harekete geçerek bu malları tespit edecek ve tasfiye sürecini başlatacak. Bakanlık gerekli görürse bu işlemleri yürütmek üzere özel icra daireleri de görevlendirebilecek. Tüm süreç UYAP üzerinden dijital ortamda yürütülecek ve tasfiye konusu mallar en az bir ay önceden kamuoyuna duyurulacak.

---

Vergi ve Harç Alınmayacak

Yönetmelik, tasfiye kapsamındaki devir ve tescil işlemlerini her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutuyor. Daha da önemlisi, malın üzerindeki vergi borcu, trafik cezası, gecikme faizi veya prim gibi yükümlülükler yeni malike geçmiyor; mülkiyet tüm bu borçlardan ari olarak devrediliyor. Bu borçlar borçlunun şahsi sorumluluğunda kalmaya devam ediyor. Böylece ister yediemin, ister MKE, ister Kızılay olsun; malı devralan taraf temiz bir mülkiyet edinmiş oluyor.

---

Yedieminlik Ücreti Kime Ait?

Yönetmelik, yedieminlik ücretinin Bakanlık bütçesinden veya dosyadaki avanstan karşılanmayacağını açıkça belirtiyor. Peki kim ödeyecek? Borçlu malını teslim almak isterse yedieminlik ücretini kendisi ödemek zorunda. Mal elektronik satışla satılırsa ücret satış bedelinden karşılanacak. Yediemin malın mülkiyetini devralmak isterse birikmiş yedieminlik ücreti ödemesi gereken bedelden mahsup edilecek, yani alacağı düşülecek. MKE veya Kızılay’a devir halinde ise yedieminlik ücreti ödenmeden tasfiye tamamlanıyor; bu durumda yedieminin alacağı dosyada kalıyor ancak Bakanlık bu tutarı karşılamıyor.

---

Masraflar Nasıl Karşılanacak?

Tasfiye sürecinde ortaya çıkan masraflar (tebligat, kıymet takdiri, nakliye vb.) öncelikle dosyada mevcut avanstan karşılanacak. Avans yetersizse veya hiç yoksa Bakanlık bütçesi devreye girecek; icra dairesinin masraf talebi Cumhuriyet başsavcılığı tarafından derhal yerine getirilecek. Ancak bu masraflar sonsuza kadar Hazine’de kalmıyor: tasfiye sonucunda dosyaya para girerse önce avanstan karşılanan, ardından Bakanlık bütçesinden karşılanan masraflar bu tutardan tahsil ediliyor. Dosyaya yatırılan para yine de masrafları karşılayamazsa kalan bakiye 6183 sayılı Kanun uyarınca borçludan kamu alacağı olarak takip edilecek.

---

Yönetmelik Bugünden İtibaren Yürürlükte

Yönetmelik, 27 Aralık 2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Herhangi bir geçiş süresi veya ertelenmiş yürürlük tarihi öngörülmedi; dolayısıyla icra daireleri bu tarihten itibaren tasfiye işlemlerini başlatma yetkisine sahip. Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütecek.

---

Eski Dosyalar da Bu Kurallara Tabi

Yönetmelik sadece yeni dosyaları değil, geçmişte biriken dosyaları da kapsıyor. İcra ve İflas Kanunu’nun mülga geçici 20. maddesi uyarınca daha önce tasfiye işlemlerine başlanmış ancak herhangi bir nedenle tamamlanamamış mallar da artık bu yönetmelik hükümlerine göre tasfiye edilecek. Bu düzenleme, yıllardır depolarda bekleyen ve hukuki belirsizlik içinde kalan binlerce aracın ve eşyanın nihayet bir sonuca bağlanması anlamına geliyor.

Yönetmeliğin Adana’daki Yansımaları

Adana, Türkiye’nin en büyük ticaret ve sanayi merkezlerinden biri olarak yoğun icra takibi trafiğine sahip illerden. Şehirdeki icra dairelerinde haczi kalkmış ancak yıllardır lisanslı yediemin depolarında bekleyen çok sayıda araç ve ticari eşya bulunuyor. Yeni yönetmelikle birlikte Adana icra daireleri de bu malları resen tespit ederek tasfiye sürecini başlatacak. Bu durum, Adana’daki borçlular için tebligatlara karşı dikkatli olma zorunluluğu doğuruyor; 10 günlük süreyi kaçıran borçlular mallarını geri alma hakkını yitirebilir. Öte yandan Adana’daki yedieminler için de yeni bir fırsat penceresi açılıyor: depolarda bekleyen malları kıymetinin yüzde kırkı bedelle devralma imkânı artık yasal zemine oturmuş durumda. İster borçlu ister alacaklı ister yediemin olun, Adana’da bu süreci doğru yönetmek için deneyimli bir Adana icra ve iflas avukatı ile çalışmanız, haklarınızı korumanın en etkili yolu olacaktır.

---

Bu yönetmelik, Türkiye’nin icra sistemindeki önemli bir boşluğu dolduruyor. Artık haczi kalkmış mallar depolarda belirsiz süre beklemeyecek; borçluya malını geri alma fırsatı tanınacak, bu gerçekleşmezse mal satış veya devir yoluyla ekonomiye kazandırılacak. Sürecin tamamı UYAP üzerinden şeffaf biçimde yürütülecek ve devir işlemlerinde vergi veya harç alınmayacak. Borçluysanız tebligat aldığınızda 10 günlük süreyi kaçırmamaya dikkat edin; yedieminseniz malın mülkiyetini devralma seçeneğinin artık yasal bir zemine oturduğunu bilin. Yönetmelik 27 Aralık 2025 itibarıyla yürürlükte ve geçmişte tasfiye edilememiş dosyalar da bu kurallara tabi. İcra depolarında biriken mallar meselesi, uzun yıllar sonra nihayet kalıcı bir çözüme kavuşmuş görünüyor.

---

Kaynak: Bu yazıda yer alan bilgiler, 27 Aralık 2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İcra ve İflas Kanununun 88/a Maddesi Uyarınca Muhafazasına Gerek Kalmayan Malların Tasfiyesi Hakkında Yönetmelik” metninden derlenmiştir.

🔗 Resmi Gazete – Yönetmelik Tam Metni

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK’nın 257. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Bu şartlar, alacağın vadesinin gelip gelmediğine göre farklılık göstermektedir. 2026 yılı itibarıyla Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda bu şartları açıklayalım:

2.1. Vadesi Gelmiş Alacaklar İçin İhtiyati Haciz Şartları

İİK madde 257/1’e göre vadesi gelmiş alacaklar için ihtiyati haciz şartları şunlardır:

1. Para Alacağı Olması: İhtiyati haciz, sadece para alacakları için mümkündür. Yani mal teslimi veya bir işi yapma gibi para dışındaki yükümlülükler ihtiyati haciz kapsamına girmez. 4949 sayılı Kanunla “para borcu” vurgusu yapılarak bu husus kesinleştirilmiştir. Yabancı para alacakları da Türk parasına çevrilerek ihtiyati haciz konusu olabilir.
2. Rehinle Temin Edilmemiş Alacak: Talep edilen alacağın rehinle teminat altına alınmamış olması şarttır. Rehinle teminat altına alınmış alacaklar için alacaklı öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurmalıdır. İstisna: Rehnin alacağı karşılamadığı kesin ise açık miktar için ihtiyati haciz istenebilir.
3. Alacağın Muaccel (Vadesinin Gelmiş) Olması: Alacağın talep edilebilir duruma gelmesi, yani vadesinin dolmuş olması gerekir. Vadesi gelen alacak için ayrıca borçlunun temerrüde düşürülmesi şartı aranmamaktadır. Cari hesaplarda hesabın kat edilmesiyle muacceliyet sağlanır.
4. Alacağın Yaklaşık İspatı: Alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi yeterlidir. Bu ispat yöntemi, kesin ispat yerine mahkemede kanaat uyandıracak delillerin sunulmasıyla gerçekleşir.
5. Teminat Gösterme Yükümlülüğü: İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıkması durumunda doğabilecek zararları karşılamak üzere mahkemenin belirlediği oranda teminat göstermekle yükümlüdür. Uygulamada genellikle alacağın %10-15’i oranında teminat belirlenir. İstisna: Alacak ilama dayanıyorsa teminat aranmaz.

2.2. Vadesi Gelmemiş Alacaklar İçin İhtiyati Haciz

İcra ve İflas Kanunu, istisnai olarak vadesi henüz gelmemiş olan alacaklar bakımından da ihtiyati hacze olanak tanımaktadır. Bu istisnai haller, İİK madde 257/2’de özel olarak sayılmıştır. Vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi için aşağıdaki durumlardan birinin bulunması gerekmektedir:

1. Borçlunun Muayyen Yerleşim Yeri Olmaması: Borçlunun sabit bir yerleşim adresinin bulunmaması veya sık sık adres değiştirmesi, borçtan kurtulma maksadını ortaya koyar.
2. Mal Kaçırma veya Gizleme: Borçlunun borçtan kurtulmak amacıyla mal varlığını gizlemeye çalışması ya da kaçırmaya hazırlanması halinde ihtiyati haciz kararı verilebilir. Örneğin, borçlunun değerli mallarını piyasa fiyatının çok altında satması veya mülkiyetini devretmesi bu kapsamda değerlendirilir.
3. Borçlunun Kaçma Hazırlığı veya Kaçması: Borçlunun borcunu ödemekten kaçınmak için ülke dışına çıkmaya hazırlanması veya kaçması durumlarında, alacaklının talebi üzerine ihtiyati haciz uygulanabilir.
4. Hileli İşlemler: Borçlunun, alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemler yapması veya üçüncü kişilerle danışıklı işlemler gerçekleştirmesi durumlarında ihtiyati haciz kararı verilebilir. Örneğin, borçlunun mallarını yakın akrabalarına devretmesi bu tür işlemler arasındadır.

Bu durumlarda vadesi gelmemiş borç, sadece hakkında ihtiyati haciz kararı verilen borçlu yönünden muacceliyet kazanır.

2.3. Özel Durumlar ve İstisnalar

Kanun, belirli özel durumlarda genel kurallardan farklı istisnai ihtiyati haciz uygulamalarına da izin verir. İhtiyati hacizde bu özel durumlar şunlardır:

• Kambiyo Senedine Bağlı Alacaklar: Rehinle temin edilmiş olsa dahi kambiyo senedine (bono, poliçe, çek) bağlı alacaklarda ihtiyati haciz kararı alınması mümkündür. Kambiyo senedinin vadesinin gelmesi yeterlidir; ayrıca protesto edilmesi gerekmez.
• Kefiller ve Rehin Durumu: Borcun teminatı olarak ipotek veya rehin verilmiş olması halinde, rehnin borcun tamamını karşılayamadığı durumlarda açık kalan kısım için kefiller hakkında da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Ancak kefilin borcu için ayrı bir rehin verildiği durumlarda ihtiyati haciz mümkün olmayabilir.
• Fatura ile İspatlanan Alacaklar: Tek başına fatura genellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli kabul edilmez. Ancak faturaya ek olarak, irsaliyeli belgeler, hesap mutabakatları, sözleşmeler veya borçlunun açık kabulünü içeren belgeler varsa ihtiyati haciz kararı verilebilir.
• İptal Davaları (İİK m.281): Tasarrufun iptali davalarında, alacağın muaccel olup olmadığına veya rehinle teminat altına alınıp alınmadığına bakılmaksızın mahkeme ihtiyati haciz kararı verebilir.
• Ticari İşletme Rehni: Ticari işletme rehninde, malların borçlunun elinde kalması nedeniyle alacaklı, ayrıca malların ihtiyaten haczini isteyebilir.
• İlama Dayalı İhtiyati Haciz: Kesinleşmemiş ilamlar için de ihtiyati haciz istenebilir. 3890 sayılı yasayla “kesinleşmiş” ibaresi kaldırılmıştır.

Göreceğiniz üzere, ihtiyati haczin hukuki koşulları alacağın vadesi, rehin durumu, borçlunun tutumu gibi faktörlere bağlıdır ve bu şartların ayrıntılı olarak incelenmesi, ihtiyati haciz talebinin başarılı sonuçlanması açısından büyük önem taşır. Bu süreçte hata yapılmaması ve kanuni şartların doğru uygulanabilmesi için mutlaka uzman bir Adana icra avukatının desteğinin alınması tavsiye edilir.

---

İhtiyati haciz kararı, alacağını tahsil edememe riski bulunan alacaklı tarafından, ilgili mahkemeye başvurularak talep edilen özel bir koruma tedbiridir. Alacaklının mahkemeye başvurarak talep ettiği kararın yargılaması dava olarak nitelendirilemez. İİK madde 258/2’de “Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir” hükmü yer alır. Bu hüküm, ihtiyati haciz yargılamasını hukuk yargılamalarından ayırmaktadır. İhtiyati haciz yargılaması basit yargılama usulüne tabidir. Dosya üzerinden inceleme yapabilir, borçlu dinlenmeden karar verilebilir.

Mahkeme, sunulan belgeler ve yapılan inceleme sonucunda alacağın varlığına ve gecikmesinde tehlike olduğuna kanaat getirirse, ihtiyati haciz kararı verir. Karar verilmeden önce, çoğunlukla alacaklının teminat göstermesi de zorunludur. Alacaklı, ihtiyati haciz talebiyle birlikte borcun miktarını, dayanağını ve tehlikenin nedenini açıkça ortaya koymalıdır.

3.1. İhtiyati Hacizde Görevli ve Yetkili Mahkeme

İhtiyati haciz kararını vermeye görevli mahkeme, taraflar arasındaki ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Genel olarak, para alacağına ilişkin ihtiyati haciz taleplerinde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Ancak tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunması halinde görevli mahkeme, Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır. Eğer esasa ilişkin asıl dava açılmışsa davaya bakan bu mahkeme (İş, Aile, Sulh, Tüketici Mahkemeleri dahil) görevli olacaktır.

Yetkili mahkeme ise İcra ve İflas Kanunu’nun 258. maddesindeki atıfla İİK’nın 50. maddesi hükümlerine göre belirlenir. Buna göre:

• Alacak davası açılmamışsa yetkili mahkeme, genel yetkili mahkeme yani borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir.
• Dava açılmışsa ihtiyati haciz, davaya bakan mahkemeden talep edilir.
• Sözleşmeden kaynaklanan borçlarda sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesi de yetkilidir.
• Haksız fiil varsa haksız fiilin işlendiği yer mahkemesi
• Kambiyo senedinden kaynaklanan alacaklarda ise borçlunun ödeme yeri mahkemesi yetkilidir.

Önemli Yargıtay İçtihadı: HGK 15.1.2014 tarihli kararı: “İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yer icra dairesi, sırf o yer mahkemesinde ihtiyati haciz kararı verilmesi nedeniyle yetkili hale gelmez”

Öte yandan tahkim yargılaması esnasında da hakem heyetince ihtiyati haciz kararı verilebilir, ancak bu kararın uygulanabilmesi için yetkili icra mahkemesine başvurmak gerekir. Hakem heyetleri, üçüncü kişileri bağlayıcı nitelikte ihtiyati haciz kararı veremez.

3.2. İhtiyati Haciz Dilekçesi, İspat ve Gerekli Belgeler

İhtiyati haciz dilekçesinde bulunması gereken unsurlar oldukça tekniktir ve her detayın doğru şekilde hazırlanması gerekir. Özellikle Adana’da ticari faaliyetlerde bulunan işletmeler için yerel mahkeme uygulamalarını bilen bir Adana icra avukatı ile çalışmak, dilekçenin kabul edilme oranını önemli ölçüde artırır.

3.3. İhtiyati Hacizde Teminat

İhtiyati haciz kararı verilirken alacaklıdan, ileride borçlu veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararın karşılanması için teminat istenir. Bu teminat, İİK madde 259 gereği bir zorunluluktur. Mahkemeler, uygulamada genellikle alacak miktarının %10 ile %15’i oranında teminat belirlemektedir. Ancak bu oran, somut olaya ve hâkimin takdirine göre değişebilir. Bu teminat, mahkeme veznesine yatırılan nakit teminat, banka teminat mektubu, taşınmaz rehni veya mahkemece kabul edilebilecek diğer değerlerden biri olabilir.

Teminat Aranmayan Haller:

• Alacağın bir ilama (mahkeme kararına) dayanması halinde teminat istenmez.
• Alacağın ilam niteliğinde belgeye dayanması durumunda (örneğin; noter senedi, icra dairesinde kabul edilen kefaletname, mahkeme içi sulh gibi) teminata gerek olup olmadığını mahkeme takdir eder.
• Kamu kurumları (bazı durumlarda)

Teminat mahkeme veznesine yatırılır. Karar teminat yatırılmadan infaz edilemez. İhtiyati haciz kararı nedeniyle teminat yatıran alacaklı, icra takibinin itirazsız kesinleşmesi veya borçlunun bu duruma rıza göstermesi durumunda yatırdığı teminatı mahkemeden geri talep edebilir. Ancak ihtiyati haciz haksız çıkarsa ve borçlu veya üçüncü kişi bu nedenle zarara uğramışsa, zarar tazminatı öncelikle bu teminattan karşılanır.

---

İhtiyati haciz kararının alınması tek başına yeterli olmayıp, bu kararın kanunda öngörülen süre içinde ve usulüne uygun şekilde infaz edilmesi gerekir. Aksi takdirde alınan karar hükümsüz kalacaktır.

4.1. 10 Günlük İcra Süresi

İİK madde 261/1’e göre: “Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur. Aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.”

Alacaklı, mahkeme kararının verilmesinden itibaren 10 gün içinde kararın uygulanmasını ilgili icra dairesinden istemek zorundadır. Bu süre içinde başvurulmaması halinde, ihtiyati haciz kararı kendiliğinden ortadan kalkar ve geçerliliğini kaybeder. Dolayısıyla bu sürenin kaçırılması durumunda, alacaklının yeniden ihtiyati haciz kararı almak için mahkemeye başvurması gerekecektir.

4.2. İhtiyati Haciz Kararının Uygulanması

İhtiyati haciz kararı, mahkeme kararının alacaklı tarafından ilgili icra dairesine sunulması ile uygulanır. İcra dairesi, mahkeme kararında belirtilen miktarı aşmamak kaydıyla, borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarını, banka hesaplarını, üçüncü kişiler nezdindeki alacaklarını ve haklarını ihtiyaten haczeder.

İcra müdürü, haciz işlemini genel haciz usulüne uygun şekilde gerçekleştirir ve işlem sonrasında ayrıntılı bir ihtiyati haciz tutanağı düzenler. Bu tutanakta haczedilen malların türü, miktarı, niteliği ve değeri açıkça belirtilir. İhtiyati haciz işlemi sırasında hazır bulunmayan taraflara ise tutanağın bir sureti, haciz tarihinden itibaren üç gün içinde icra dairesi tarafından tebliğ edilir.

İhtiyati haczin uygulanması sırasında borçlunun taşınır mallarına fiilen el konulabilir ve bu mallar muhafaza edilmek üzere yediemine teslim edilebilir. Borçlunun taşınmaz malları üzerine ise tapu siciline ihtiyati haciz şerhi işlenir; böylece malların üçüncü kişilere devri durumunda haciz şerhinin hukuki sonuçları geçerli olur.

İhtiyati haciz kararları, İİK’nun 79-99. maddelerindeki genel haciz hükümlerine göre icra edilir (İİK m. 261/2).

4.3. İhtiyati Hacizli Malların Durumu

İhtiyati haciz, kesin hacizden farklı olarak alacaklıya satış yetkisi vermez. Malların hukuki durumu özel kurallara tabidir. Malların borçlunun veya üçüncü kişinin elinden alınmasına veya malların kullanımının engellenmesine her zaman yol açmaz. Hacizli malların fiilen borçlunun veya üçüncü kişinin kullanımında kalması mümkün olabilir; ancak bu mallar üzerindeki hukuki tasarruflar (satış, bağış, trampa vb.) alacaklının haklarını etkilemeyecek şekilde sınırlandırılır.

Haczedilen taşınmaz mallar bakımından haciz, tapu siciline işlenir ve borçlunun üçüncü kişilerle yaptığı hukuki işlemler, haciz kaydı dikkate alınarak değerlendirilir. İhtiyati haciz konulan malların satışı, ancak ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesinden sonra mümkündür. İhtiyati haczin kesin hacze dönüşmediği süre boyunca hacizli malların paraya çevrilmesi veya satılması talep edilemez.

Borçlu veya üçüncü kişi, ihtiyati haczin kalkmasını veya malların kendisine teslim edilmesini isterse, mahkeme veya icra dairesine borcun tamamı tutarında teminat (nakit, banka teminat mektubu, taşınmaz rehni veya tahvil vb.) göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını sağlayabilir. Bu durumda ihtiyati hacizli mallar üzerindeki haciz şerhi kaldırılır; fakat gösterilen teminat ihtiyaten hacizli kalmaya devam eder.

---

İhtiyati haciz kararına karşı borçlu ve menfaati ihlal edilen üçüncü kişilerin itiraz hakkı bulunmaktadır. Ayrıca borçlu, teminat göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep edebilir. Bu müesseseler İİK’nun 265 ve 266. maddelerinde düzenlenmiştir.

5.1. İhtiyati Hacze İtiraz Süresi ve Şartları

İtiraz Süresi: İİK madde 265/1’e göre itiraz süresi 7 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

5.2. İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Usulü

İhtiyati haciz kararına itiraz etmek isteyen borçlu veya üçüncü kişiler, kararı veren mahkemeye yazılı olarak başvurmalıdır. Başvuru dilekçesinde itiraz edilen hususlar açıkça belirtilmeli ve iddialar belgelerle desteklenmelidir. Mahkeme, itirazı aldıktan sonra tarafları duruşmaya çağırarak itirazı inceler. Ancak ihtiyati haciz kararına karşı itiraz incelemesinde tarafların duruşmaya çağrılması zorunlu ve emredici bir usuldür. Tarafların mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi durumunda dahi mahkeme, dosya üzerinden itirazı karara bağlamak zorundadır.

İnceleme Kapsamı: Mahkeme gösterilen sebeplere hasren inceleme yapar. Kamu düzenine aykırılıkları re’sen inceler. Yeni delil kabul edilmez.

Mahkeme, itiraz üzerine yaptığı inceleme sonucunda:

• İtirazı haklı görürse ihtiyati haciz kararını değiştirebilir veya tamamen kaldırabilir.
• İtirazı yerinde görmezse itirazı reddeder ve ihtiyati haciz kararı aynen devam eder.

İhtiyati haciz kararına yapılan itiraz üzerine mahkemece verilen karara karşı istinaf yolu açıktır. İstinaf başvurusu üzerine verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı ise kesindir ve temyiz yolu kapalıdır. Ayrıca istinaf başvurusu, ihtiyati haciz kararının uygulanmasını durdurmaz.

5.3. İhtiyati Haczin Teminat Karşılığı Kaldırılması

İhtiyati haciz kararının kaldırılması için kanunun tanıdığı bir diğer yol, borçlunun veya ilgilinin teminat göstermesidir. Bu yöntem, İcra ve İflas Kanunu’nun 266. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, borçlu veya menfaati ihlal edilen üçüncü kişi aşağıdaki teminat türlerinden birini göstermek suretiyle ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir:

• Nakit para teminatı
• Taşınmaz rehni (ipotek)
• Hisse senedi, tahvil vb. kıymetli evrak
• Banka tarafından verilen muteber bir teminat mektubu
• Mahkemece kabul edilecek diğer rehinler

İİK madde 266: “Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir.”

Gösterilecek teminatın tutarı, ihtiyati hacze konu borcun miktarını karşılayacak düzeyde olmalıdır. Bu teminatın gösterilmesi durumunda, ihtiyati haciz mahkeme kararıyla kaldırılır ve haczedilmiş mallar üzerindeki haciz şerhleri silinir. Ancak gösterilen teminat, ihtiyati haczin yerini alır ve borç ödenene kadar ihtiyati haczin teminatı olarak muhafaza edilir. Yani mallar üzerindeki haciz kalkmış olsa da alacaklının alacağına ilişkin güvence varlığını sürdürür.

İhtiyati haciz kararı verilip henüz icra takibine başlanmamışsa, teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talebi ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye yapılmalıdır. İcra takibine başlanmış olması durumunda ise bu yetki, artık icra mahkemesine geçer.

---

İhtiyati haciz geçici bir tedbir olduğundan, alacaklının belirli süreler içinde dava açması veya icra takibi başlatması gerekir. Bu işlemlere “tamamlayıcı merasim” denir ve İİK madde 264’te düzenlenmiştir. Tamamlayıcı merasim yapılmazsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

6.1. 7 Günlük Dava Açma veya Takip Süresi

İhtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulandığı tarihten itibaren 7 gün içinde, ya icra dairesinde takip talebinde bulunmak (haciz veya iflas yolu ile) ya da dava açmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve süresi içinde alacaklı harekete geçmezse, ihtiyati haciz kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra alacaklı, alacağını hukuken takip edebilmek için belli süreler içinde icra takibi veya dava açmalıdır. Bu süre kanun tarafından kesin olarak belirlenmiş olup 7 gündür ve bu süre hak düşürücü niteliktedir:

İİK madde 264/1: “Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan evvel ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı; haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde bulunmaya veya dava açmaya mecburdur.”

6.2. Ödeme Emrine İtiraz Halinde Yapılacak İşlemler

İhtiyati hacizden sonra başlatılan icra takibinde, borçlu kendisine gönderilen ödeme emrine süresinde itiraz ederse bu durum hemen alacaklıya tebliğ edilir. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde aşağıdaki işlemlerden birini gerçekleştirmek zorundadır:

• İcra Mahkemesinden itirazın kaldırılması isteminde bulunmak veya
• Genel Mahkemede (örneğin Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemesinde) itirazın iptali davası açmak.

İcra mahkemesi tarafından itirazın kaldırılması istemi reddedilirse, bu kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren yine 7 gün içinde alacaklının Genel Mahkemelerde alacak davası açması gerekir. Aksi halde ihtiyati haciz hükümsüz kalacaktır.

6.3. Açılmış Bir Davada Esas Hakkında Verilen Karardan Sonra 1 Aylık Süre

İhtiyati haciz kararı, zaten açılmış bir dava sırasında veya ihtiyati haciz sonrası dava açılmış durumda ise; davanın sonuçlanması ve mahkemenin esas hakkındaki kararının taraflara tebliğ edilmesinden itibaren alacaklı 1 ay içinde ilamlı icra takibine başlamalıdır. Bu süre geçirilirse, ihtiyati haciz yine hükümsüz hale gelecektir.

6.4. İhtiyati Haczin Kesin Hacze Dönüşmesi

Borçlu, başlatılan icra takibine süresinde itiraz etmez ise takip kesinleşir ve ihtiyati haciz otomatik olarak kesin hacze dönüşür.

Borçlu ödeme emrine itiraz ederse, alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazın kaldırılmasını (icra mahkemesinden) veya itirazın iptalini (genel mahkemeden) istemek zorundadır. İtiraz kaldırılır veya iptal edilirse ihtiyati haciz kesin hacze dönüşür.

Genel mahkemede açılan alacak davasının kabul edilmesi halinde, ihtiyati haciz kararı davanın sonucunun kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde alacaklı tarafından ilamlı icra takibine konu edilerek kesin hacze dönüştürülmelidir.

Özellikle kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılan icra takiplerinde ise, borçlunun ödeme emrine itirazı icrayı durdurmadığından, ödeme emrinin tebliğinden sonraki 10 günlük ödeme süresinin bitiminde ihtiyati haciz doğrudan (kendiliğinden) kesin hacze dönüşür.

6.5. İhtiyati Haczin Hükümsüz Kalması Halleri

Kanunun açık düzenlemesi uyarınca, aşağıdaki haller gerçekleşirse ihtiyati haciz kendiliğinden hükümsüz kalır ve tarafların talebi üzerine bu durum ilgili yerlere bildirilir:

• Alacaklının yukarıda belirtilen süreleri kaçırması veya herhangi bir işlem yapmaması,
• Alacaklının açtığı dava veya takip talebinden vazgeçmesi,
• Alacaklının takip talebinin kanuni sürelerin dolmasıyla düşmesi,
• Dava dosyasının işlemden kaldırılması ve bu tarihten itibaren 1 ay içinde dava yenileme talebinde bulunulmaması,
• Alacaklının açmış olduğu davanın reddedilerek haksız çıkması ve bu kararın kesinleşmesi.

Bu hallerde ihtiyati haciz uygulamasının doğurduğu bütün sonuçlar ortadan kalkar, haczedilen mallar üzerindeki haciz şerhleri kaldırılır ve durum ilgililere bildirilir.

---

İhtiyati haciz kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yolları, kararın türüne ve verilme şekline göre değişmektedir. İİK madde 258/3 uyarınca, ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge Adliye Mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.

Borçlu dinlenerek verilen ihtiyati haciz kararlarına karşı ise 7251 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası doğrudan istinaf yolu açılmıştır. İİK madde 265/5’e göre, borçlunun ihtiyati hacze itirazı üzerine verilen kararlara karşı da istinaf yoluna başvurulabilir ve yine BAM kararları kesindir. Önemle belirtmek gerekir ki, istinaf başvurusu ihtiyati haciz kararının icrasını durdurmaz.

İhtiyati haciz kararlarında temyiz yolu kapalıdır; kararların kesinleşmesi Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararla gerçekleşir. Bu nedenle, istinaf aşamasında ileri sürülen gerekçelerin eksiksiz ve detaylı sunulması büyük önem taşır.

---

Haksız bir ihtiyati hacizden zarar gören borçlu ve üçüncü kişiler, İİK madde 259/1 uyarınca ihtiyati haciz koyduran alacaklıya karşı tazminat davası açabilirler. Bu davada alacaklının kusursuz sorumluluğu söz konusu olup, tazminata mahkûm edilebilmesi için kusurlu olması gerekmez. Davada tazminata hükmedebilmenin şartları: borçlunun malları için alınan ihtiyati haciz kararının yerine getirilmiş olması, ihtiyati haciz koyduran alacaklının haksız çıkmış olması, borçlu ya da üçüncü kişinin haksız ihtiyati hacizden dolayı zarar görmüş olması ve zarar ile haksız ihtiyati haciz arasında uygun nedensellik bağının bulunmasıdır.

Tazminat öncelikle alacaklının ihtiyati haciz için yatırdığı teminattan karşılanır, teminatı aşan zarar için genel hükümlere göre takip yapılır.

Tazminat davası genel mahkemelerde görülür ve yetkili mahkeme genel hükümlere göre belirlenir, ancak İİK 259/4 uyarınca ihtiyati haczi koyan mahkemede de dava açılabilir. Dava, iki yıllık kısa zamanaşımı ve on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. İki yıllık süre, ihtiyati haczin kaldırılması veya hükümsüz kalması tarihinden itibaren başlar. Önemle belirtmek gerekir ki, HMK madde 392/2 uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati haciz kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmaması halinde teminat iade edilir.

---

9.1. İhtiyati Hacizde Yaklaşık İspat Yeterlidir, Alacağın Kesin İspatı Aranmaz

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için 2004 sayılı İİK’nın 258/1. maddesi uyarınca mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması”nın yeterli olduğunu, bunun “alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi” anlamına gelmediğini belirtmiştir. Karar, “ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır” ifadesiyle, ihtiyati hacizde amaç maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek olmadığından, somut olayda sunulan sözleşme ve ihtarname gibi belgelerle yaklaşık ispatın sağlandığı durumlarda ihtiyati haciz talebinin kabulü gerektiğine hükmetmiştir. (🧾 Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2016/18235, K. 2018/731)

9.2. İhtiyati Haciz Talebinin Gerekçesiz Reddedilmesi Hukuka Aykırıdır

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebini herhangi bir gerekçe belirtmeksizin ve ihtiyati tedbir ile ihtiyati haciz kavramlarını karıştırarak reddettiğini, bu durumun Anayasa’nın 141. maddesi, HMK’nın 297. ve İİK’nın 260. maddesinde yer alan gerekçeli karar yazma yükümlülüğüne aykırı olduğunu vurgulamıştır. Kararda, esasa ilişkin kararların gerekçesiz şekilde üst mahkemeye gönderilemeyeceği gibi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının da aynı şekilde gerekçeli olarak yazılması ve taraflara tebliğ edilmesi gerektiği belirtilmiş, bu nedenle dosyanın gerekçeli karar yazılması için mahkemesine geri çevrilmesine hükmedilmiştir (🧾 İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2021/279 E., 2021/280 K.).

9.3. Mal Satışından Doğan Alacakta Sözleşme, Fatura ve Teslim Tutanağı İhtiyati Haciz İçin Yeterli Delildir

Yargıtay, mal satışından kaynaklanan 390.010 TL alacak için yapılan ihtiyati haciz talebinde, ilk derece mahkemesinin “alacağın varlığının ispatında yeterli olmadığından ve alacağın varlığı, yargılamayı gerektirdiğinden” talebi reddetmesini hukuka aykırı bulmuştur. Yüksek Mahkeme, “dosyaya sunulan sözleşme, fatura, teslim tutanağı gibi deliller borcun varlığı konusunda yaklaşık ispat için yeterlidir” ve “İ.İ.K.’nun 257/I maddesi uyarınca alacağın muaccel olması halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir” diyerek, ihtarnamenin borçluya tebliğ edilmesiyle muacceliyet şartının da sağlandığını, mahkemenin “yaklaşık ispat kuralı gözetilerek sunulan belgelere göre ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar vermesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi”nin doğru olmadığına hükmetmiştir. (🧾 Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2017/5365, K. 2018/497)

9.4. Bankanın Hesap Kat İhtarnamesiyle Muaccel Hale Gelen Bireysel Kredi Alacağı İçin İhtiyati Haciz Kararı Verilmelidir

Yüksek Mahkeme’nin ilgili dairesi, bireysel kredi sözleşmesinden kaynaklanan ve hesabın kat edilmesiyle muaccel hale gelen 47.342,45 TL banka alacağı için yapılan ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararı bozmuştur. Yüksek Mahkeme, İİK’nın 257/1. maddesi uyarınca “rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir” olduğunu, “ihtiyati haciz kararı icra takip işlemi olmayıp, yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan ihtiyati tedbir benzeri ancak daha etkili bir tedbir işlemi” olduğunu ve “verilen ihtiyati haciz kararı ile kesin bir alacak tutarı hüküm altına alınmış olmaz” diyerek, banka alacağının hesap kat edilmesiyle muaccel hale geldiği ve ihtarnamenin tebliğ edildiği durumda “ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunun kabulü ile hesap kat ihtarnamesinde belirtilen 47.342,45 TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle talebin reddinde isabet görülmemiştir” şeklinde hükmetmiştir. (🧾 Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2015/11933, K. 2016/1553)

9.5. İhtiyati Hacizde Sözleşme ve İhtarname ile Yaklaşık İspat Sağlanır, Kesin İspat Şartı Yoktur

Yargıtay 19. HD, 2004 sayılı İİK’nın 258/1. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterli olduğunu, bundan “alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir” anlamının çıkarılması gerektiğini belirtmiştir. Kararda “ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir” denilerek, “ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır” tespiti yapılmıştır. Somut olayda “ihtiyati haciz talep eden vekilince sunulan sözleşme ve ihtarname de gözetilerek” yaklaşık ispat kuralının sağlandığı, bu nedenle ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken “yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde talebin reddi doğru görülmemiştir” denilerek karar bozulmuştur. (🧾 Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2016/18235, K. 2018/731)

9.6. İhtiyati Haciz Teminatının İadesi Asıl Dava Açıldıktan Sonra Davaya Bakan Mahkemenin Yetkisindedir

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, ihtiyati haciz teminatının iadesi talebinde yetkili mahkemeyi belirlerken, “Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliği’nin 217. maddesinde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz için teminatın iadesi istenmesi durumunda mahkemece karar verileceği belirtilmiş” olduğuna işaret etmiştir. Mahkeme, “asıl dava açılmadan öncesi için D.iş esası üzerinden ihtiyati hacze karar veren mahkeme” olduğu konusunda tereddüt bulunmadığını, ancak “dava açıldıktan sonra ise teminatın iadesine teminatı alan mahkemece karar verileceği hususunda uygulamada görüş birliği bulunduğu”nu ve “teminatın iadesi talebi yönünden asıl dava açıldıktan sonra teminatın iadesine asıl davaya bakan mahkemece karar verileceği hususunda Yönetmeliğin 217. maddesinde açıkça bir düzenleme bulunmadığı”nı tespit ederek, teminatın iadesi talebi yönünden karar verilmek üzere dosyanın asıl davaya bakan Ankara Asliye 8. Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. (🧾 Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, E. 2022/93, K. 2022/130)

9.7. İhtiyati Haciz Kararı Kaldırıldıktan Sonra Teminat İadesi İçin Bir Aylık Tazminat Davası Süresi Beklenmeli

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi, ihtiyati haciz kararının itirazın kabulü ile kaldırılması üzerine yapılan teminat iadesi talebini değerlendirirken, HMK ve İİK’da “ihtiyati haciz kararı nedeni ile alınan teminatın iadesi konusunda özel bir düzenleme yer almamaktadır” tespitini yapmıştır. Mahkeme, HMK’nın 392/2. maddesindeki “asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir” hükmünün ihtiyati haciz için de uygulanacağını, “teminatın doğrudan aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçluya iade edilemeyeceği, HMK’nın 392/2. maddesi gereğince bir aylık süre içerisinde tazminat davası açması halinde davaya bakan mahkeme tarafından teminatın borçluya verilip verilmeyeceği konusunda karar verilebileceği” gerekçesiyle, ayrıca “icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı, İİK. 67. ve 72. maddesi uyarınca davalar için söz konusu olup ihtiyati haciz talebinin reddi ve kabulüne kararları nedeniyle icra inkar ve kötü niyet tazminat kararı verilmesi mümkün” olmadığını belirterek istinaf başvurusunu reddetmiştir. (🧾 Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/1208, K. 2021/1251)

9.7. Kısmen Rehinle Teminat Altına Alınan Alacakta Rehinsiz Kısım İçin İhtiyati Haciz İstenebilir

Hukuk Dairesi, toplam 1.418.487,72 TL nakit ve 10.080,00 TL gayri nakit alacağın 801.000 TL’lik kısmının rehinle temin edildiği ve bu kısım için icra takibi yapıldığı olayda, alacaklının “801.000,00 TL dışında kalan 622.522,72 TL alacağı bakımından” yaptığı ihtiyati haciz talebinin, mahkemece “yasal koşullar oluşmadığı ve rehinli takip yapıldığı gerekçesiyle” reddedilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Yüksek Mahkeme, “rehinle temin edilen dışında kalan alacak tutarı bakımından ortada rehinle temin edilmiş bir alacağın varlığı söz konusu olmadığından mahkemenin İİK 257. madde şartları oluşmadığı gerekçesinde isabet bulunmamaktadır” diyerek, alacağın sadece rehinle teminat altına alınan kısmı için değil, teminatsız kalan kısmı için de ihtiyati haciz istenebileceğine hükmetmiştir. (🧾 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/2077, K. 2016/2270, T. 02.03.2016)

9.8. İpoteğin Asıl Borç İçin Tesis Edilmesi, Kefil Hakkında İhtiyati Hacze Engel Değildir

Yargıtay, kredi sözleşmesine dayalı alacakta, müteselsil kefilin taşınmazının ipotek edilmesi durumunda, mahkemenin ipoteğin kefilin kefaleti için mi yoksa asıl borçlunun borcunun temini için mi verildiğini araştırmak zorunda olduğunu vurgulamıştır. Kararda, “ipoteğin asıl borçlunun borcunu teminen tesis edildiğinin anlaşılması halinde müteselsil kefil hakkında ihtiyati haciz kararı verilebileceği” belirtilmiş ve mahkemenin bu hususu dikkate almadan eksik inceleme ile karar vermesi sebebiyle hükmün bozulması gerektiği ifade edilmiştir (🧾 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.03.2016, E. 2016/1973, K. 2016/2296).

9.9. Asıl Borçlu İçin İhtiyati Haciz Kararı Verilmişse Müteselsil Kefiller İçin de Verilmelidir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bankanın hesabı kat ettikten sonra “asıl borçluya ve kefillere alacağının ödenmesini isteyen 14.11.2013 tarihli ihtarnameleri gönderdiği, ihtarda borcun ödenmesi için asıl borçluya 24 saat süre verildiği” olayda, “müteselsil kefillere başvurulabilmesinin koşulu asıl borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması” olduğunu belirtmiştir. Kararda, “ihtarnamenin asıl borçluya tebliğine ilişkin bir belgeye dosya içerisinde rastlanmadığı halde, mahkemece, tebliğ şerhli ihtarnamelere göre borcun muaccel hale geldiği ve ödenmediği gerekçesiyle asıl borçlu yönünden talebin kabulüne karar verildiğine göre, müteselsil kefiller bakımından yazılı şekilde ihtiyati haciz talebinin reddi doğru olmamış” denilerek, mahkemenin asıl borçlu için ihtiyati haciz kararı verirken aynı koşullarda müteselsil kefiller için reddetmesinin çelişkili olduğuna hükmedilmiştir. (🧾 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/2214, K. 2016/2481, T. 07.03.2016)

9.10. Fatura, Sevk İrsaliyesi ve Teyit Formları İhtiyati Hacizde Alacağın Varlığına Kanaat Oluşturur

Y11. HD, “alacaklının, fatura sevk irsaliyesi ve teyit formlarına dayanarak ihtiyati haciz isteminde bulunması karşısında, alacağın varlığına kanaat oluşturacak belgeleri ibraz ettiği anlaşılmakla ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru olmamış” diyerek, ticari ilişkide düzenlenen fatura, sevk irsaliyesi ve teyit formlarının ihtiyati haciz için gerekli yaklaşık ispatı sağladığına ve bu belgelerle alacağın varlığı hakkında kanaat oluştuğuna hükmetmiştir. (🧾 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/3714, K. 2016/4278, T. 18.04.2016)

---

10.1. İhtiyati Haciz Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

İhtiyati haciz kararı, mahkemenin yoğunluğuna bağlı olarak başvurudan itibaren genellikle 1-7 gün içinde alınabilir; acil durumlarda aynı gün karar verilebilir. Kararın alınmasından sonra alacaklının 7 gün içinde icra dairesine başvurması ve icra dairesinin de birkaç gün içinde haciz işlemini uygulaması gerekir. İhtiyati haczin uygulanmasından itibaren 7 gün içinde dava açılması veya icra takibi başlatılması zorunlu olup, bu süreçlerin tamamı en hızlı şekilde 2-3 hafta içinde tamamlanabilir. Ancak borçlunun itirazı, mahkemelerin iş yükü ve malların tespiti gibi faktörler süreci uzatabilir.

10.2. İhtiyati Hacizli Mal Satılabilir mi?

İhtiyati hacizli mal, ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden kural olarak satılamaz. Ancak ihtiyaten haczedilen malların bozulma veya değer kaybetme tehlikesi varsa, icra müdürünün kararıyla bu mallar satışa çıkarılabilir. Borçlu, ihtiyati hacizli malı üçüncü kişilere devredebilir, fakat üçüncü kişi malı haciz şerhi ile birlikte devralır. Bu nedenle, ihtiyati hacizli malların satışı ancak kesin hacze dönüştükten sonra genel icra prosedürüne göre mümkündür.

10.3. İhtiyati Haciz Teminatı Ne Zaman İade Edilir?

İhtiyati haciz teminatı, ihtiyati haciz kararının kaldırılması veya hükümsüz kalması halinde, bu durumun kesinleşmesi ve borçlu ya da üçüncü kişilerin haciz nedeniyle zarara uğramadığının anlaşılmasından sonra iade edilir. Ayrıca ihtiyati haciz sonrası açılan esas dava veya icra takibinin kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmamışsa, alacaklı yatırdığı teminatı mahkemeden talep ederek geri alabilir. Teminatın iadesi, ihtiyati hacze karar veren mahkeme tarafından yapılır. Tazminat davası açılması halinde ise teminatın iadesine ilişkin karar, bu tazminat davasına bakan mahkeme tarafından verilir.

10.4. İhtiyati Haciz Kararı Hangi Mallara Uygulanabilir?

İhtiyati haciz kararı, borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına, banka hesaplarına ve üçüncü kişiler nezdindeki her türlü alacak ve haklarına uygulanabilir. Borçlunun üzerine kayıtlı gayrimenkuller tapu siciline şerh verilerek, taşınırlar ise fiilen el konularak haczedilebilir. Ayrıca borçlunun üçüncü kişilerden olan her türlü para alacağı, kira geliri gibi hak ve alacakları da ihtiyati hacze tabidir. İhtiyati haciz, rehinle teminat altına alınmamış ve para ile ifade edilen bütün malvarlığı değerlerine yöneltilebilir.

---

İhtiyati Haciz Konusunda Profesyonel Hukuki Destek

İhtiyati haciz süreçleri, alacaklıların haklarını korumak için kritik öneme sahip olup, uzman bir Adana icra avukatı ile yürütülmesi gereken hassas prosedürlerdir. Adana’da faaliyet gösteren işletmeler ve bireyler için yerel mahkeme uygulamalarını bilen deneyimli bir hukuk bürosu fark yaratır.

📞 Hemen İletişime Geçin: 0 534 910 97 43 – 0322 245 00 44
📍 Adres: Ziya Algan İş Merkezi Kat:5 D:41, Seyhan/Adana

Hayır, dosya alacağına haciz konulmuşsa haricen tahsil yapılamaz. Yargıtay içtihatları ve icra hukuku uygulaması bu konuda hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıktır. Alacaklının dosya alacağı üzerindeki tasarruf yetkisi, haciz konulan miktar kadar sınırlanır. Bu sınırlama, alacak hakkını sona erdirmeye yönelik tüm işlemleri kapsar. Borçlu ile yapılan özel anlaşmalar da geçersizdir. İcra dosyası dışında tahsilat yapılamaz.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2022/8458 E., 2023/1183 K. sayılı ilke kararında bu husus şöyle ifade edilmiştir: “Dosya alacaklısının alacağı üzerine haciz konulmuş olması halinde, üzerine haciz konulan dosyada alacaklının tasarruf yetkisi sınırlanmış olduğundan; alacaklı yahut vekilince üzerine haciz konulan dosyaya haricen tahsil, feragat ve vazgeçme taleplerinde bulunulamayacaktır.”

2.1. Somut Örnekle Açıklayalım

2.2. Haricen Tahsil Bildirimi Ret Edilir

Geçersizlik ve Ret: İcra müdürlükleri, dosya alacağına haciz varken yapılan haricen tahsil bildirimlerini reddeder. Tahsil harcı yatırılsa bile sonuç değişmez. Çünkü haciz devam etmektedir, haciz alacaklısının hakları korunmalıdır.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararı: “Dosya alacaklısının feragatinden önce icra müdürlüğünce dosya alacağı üzerine haciz konulmasına karar verildiğinden, daha sonra yapılan feragat haciz alacaklısının haklarını etkilemeyeceğinden, onun yönünden hüküm ifade etmez.”

2.3. Haciz Konulma Anı, Hacizden Önce ve Sonra Yapılan Haricen Tahsillerin Etkisi

Yargıtay’ın ifadesiyle haciz talebinin kabulünün tutanağa yazıldığı tarih dosya alacağının haciz tarihidir. Haciz müzekkeresinin gönderilip gönderilmemesi veya gereğinin yerine getirilip getirilmemesi geçerliliğini etkilemez. Bu tarihten sonra artık haricen tahsil geçerli olmaz. Ancak bu tarihten önce yapılan haricen tahsil bildirimi geçerlidir. Dolayısı ile bu dosya alacağına haciz tarih belirleyici bir unsurdur.

2.4. Dosya Alacağında Haciz Varken Yapılabilecek İşlemler Nelerdir?

Dosya alacağına haciz konulması, alacaklının tasarruf yetkisini sınırlasa da tamamen ortadan kaldırmaz. Borçlu-Alacaklının tüm yetkileri elinden alınmış olmaz zira yargı kararlarında tasarrufun sınırlandırılmasından bahsedilmiş olup, tasarruf yetkisinin kaldırılmasından söz edilmemiştir. Bu nedenle alacaklı, (alacağına konulan haciz devam ettiği sürece) alacağına haciz konulan tutarın tahsilini sona erdiren işlemler yapamaz, lakin bunun dışında diğer takip işlemlerini yapabilir. Yapılabilecek takip işlemleri:

• Satış Talepleri ve Kıymet Takdiri: Satış talebinde veya kıymet takdiri talebinde bulunulması (ancak tahsilat yapılamaz)
• Haciz Talepleri: Haciz işlemlerine devam edilmesi
• Mahcuzların Borçluya Teslimi: Yediemindeki mallar, haciz baki kalmak kaydıyla borçluya teslim edilebilir.
• Yediemin Değişikliği: Yediemin değişikliği istenebilir.

Özetle: Haciz, dosya alacaklısının haricen tahsil ve benzeri sona erdirici işlemler yapmasını engeller; fakat takip işlemlerinin sürdürülmesine, satış talebinin geri alınmasına veya mahcuzların borçluya teslimine engel teşkil etmez.

2.5. Dosya Alacağı Hacizliyken 106-110 ve 120/2 Süre Aşımı Sebebiyle Haciz Kaldırılır Mı?

Borçlunun bir icra dosyasındaki alacağı üzerine haciz konulduğunda, bu tür alacaklar İcra ve İflas Kanunu’nun 106. maddesinin 2. fıkrası gereği menkul hükmündedir ve bu nedenle haciz işlemlerinde İİK’nın 106 ve 110. maddeleri uygulanır. Ancak, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, dosya alacağı üzerinde haciz varsa ve haciz konulan dosyada fiilen para girişi yoksa, sadece 106-110 süreleri geçmekle haczin kendiliğinden düşmesi söz konusu değildir. Dosyaya fiilen para girdiği andan itibaren, alacaklı ancak kendi dosyasına paranın gönderilmesini talep edebilir; para girişi olmadan süreler işlemeye başlamaz.

Ayrıca, bu tür hak ve alacakların paraya çevrilmesi için alacaklının 6 ay içinde icra müdürlüğünden İİK m. 120/2’ye göre yetki talep etmesi gerekir. Eğer bu süre içinde yetki talebi yapılmazsa, ancak o zaman İİK m. 110 gereğince haciz düşer. Kısacası, dosya alacağı hacizliyken 106-110 süreleri yalnızca yetki talebi yapılmazsa ve koşulları oluşursa haczin kaldırılmasına sebep olur; aksi halde haciz devam eder ve sırf pasif kalmakla veya süre aşımıyla otomatik olarak haciz kalkmaz.

Dosya alacağına haciz konulması ve sonrasındaki tüm hukuki işlemlerde, hem mevzuattaki güncel değişiklikleri hem de yerel uygulama farklılıklarını dikkate almak gerekir. Bu noktada bir Adana uzman icra avukatı ile çalışmak, hak kaybı yaşanmadan sürecin profesyonelce yürütülmesini sağlar.

---

3.1. “Hacizden Haberim Yoktu” Savunması

Yargıtay kararları açıktır: Hacizden haberdar olup olmamak sonucu değiştirmez. Alacaklı, alacağı üzerinde haciz olup olmadığını araştırmalıdır.

3.2. “Borçlu ile Anlaştık, Arabulucuya Gittik”

Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nin incelediği bir olayda, arabuluculuk anlaşması yapılmış olmasına rağmen, dosya alacağına haciz bulunduğu için işlem geçersiz sayılmıştır.

3.3. “Senedi İade Ettim, Borç Bitti”

Haciz varken senedin iadesi veya borçluya teslimi, haciz alacaklısının haklarını etkilemez.

---

4.1. Dosya Alacağına Haciz Konulması Durumunda Üçüncü Kişi Borçluya Bildirim Zorunluluğu Bulunmaz

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi, alacaklının borçlusuyla haricen anlaşarak tahsilat yaptığını bildirmesi üzerine, dosya alacağına daha önce haciz konulması nedeniyle icra müdürlüğünce verilen ret kararını incelemiş ve kararında şu tespitlerde bulunmuştur: “Borçlunun 3. kişiden alacaklı konumunda olduğu icra dosyalarına ise ancak İİK’nın 78. maddesi kapsamında gönderilecek haciz yazısı ile mümkündür. Borçlunun 3. kişiden alacaklı konumunda olup, İİK’nın 89. madde usulü ile haciz konulamaz.” Mahkeme, İİK’nun 89. maddesi uyarınca haciz ihbarnamesi gönderilmediği için “üçüncü kişiye haciz yazısı ihbarnamesi gönderilmesinin alacağın borçluya gönderilmesini önleyen muhafaza tedbiri olduğu” yönündeki Yargıtay içtihadının somut olayda uygulanamayacağını belirterek, “hacizin şikayetçiye veya borçlu Mehmet Şerif Baybaşin’e tebliğ ile bildirilmesi de gerekmemektedir” sonucuna varmıştır. (🧾 Diyarbakır BAM 6. HD, 11.03.2020 T., 2020/71 E., 2020/268 K. – Yargıtay 12. HD, 18.03.2021 T., 2020/7502 E., 2021/3140 K.)

4.2. Dosya Alacağına Hacizde Para Girişi Olmadan Haciz Düşme Süresi İşlemez

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, dosya alacağına haciz konulması durumunda haciz düşme süresinin başlangıcı konusunda önemli bir ilke kararı vermiştir. Kararda “Dosya alacağına haciz konulması durumunda, alacaklı ancak fiili olarak o dosyaya para girdiği tarihten itibaren kendisinin alacaklı olduğu dosyaya paranın gönderilmesini isteyebilir” tespiti yapılarak, “Dosyaya para girmediği sürece haciz düşme süresi işlemeye başlamaz” hükmüne varılmıştır. Mahkeme ayrıca “İİK 120/2. maddeye göre yetki isteme talebi herhangi bir süreye bağlı değildir” ve “Dosya alacağına hacizlerde haczedilen dosyada para yoksa İİK 106-110 maddeleri kıyas yoluyla uygulanıp haczin düştüğüne karar verilemez” şeklinde içtihat oluşturarak, dosya alacağına konulan hacizlerin, dosyaya fiili para girişi olmadığı sürece süresiz olarak devam edeceğini ve haciz düşme hükümlerinin uygulanamayacağını karara bağlamıştır. (🧾 Yargıtay 12. HD, 2022/574 E., 2022/7298 K.)

4.3. İİK 120/2 Yetki Belgesi Alan Haciz Alacaklısının İradesi Dışında Dosya Kapatılamaz

Adana Bölge Adliye Mahkemesi, borçlunun alacaklı olduğu dosyaya haciz konulduktan sonra eski alacaklının haricen tahsil beyanıyla dosyanın kapatılması talebini incelemiş ve kararında “borçlunun alacaklı olduğu dosyadaki hak ve alacaklarına haciz konulup, alacaklının, İcra Dairesi’nden aldığı tahsil yetki belgesini sunması üzerine, borçlunun alacaklı olduğu dosyada tahsil hakkı ve yetkisi ile bu alacak üzerindeki tasarruf hakkı ortadan kalkmış ve haciz koyduran alacaklıya geçmiştir” tespitinde bulunmuştur. Mahkeme, İİK’nun 120/2 maddesi çerçevesinde yetki belgesi alan haciz alacaklısının haklarını vurgulayarak “takibi devam ettirme yetkisi de bulunan haciz koyduran alacaklının iradesi dışında, eski alacaklının harici tahsil beyanı nazara alınarak dosyanın infazen işlemden kaldırılması ve hacizlerin fekkine karar verilmesi mümkün değildir” sonucuna varmış ve Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 2013/21141 E., 2014/13149 K. sayılı kararına atıf yaparak bu içtihadı desteklemiştir. (🧾 Adana BAM 10. HD, 18.06.2020 T., 2019/847 E., 2020/857 K.)

4.4. Dosya Alacağına Haciz Sonrası Borçluya Bildirim Yapılmasa Bile Haricen Tahsil Geçersizdir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, dosya alacağına haciz konulduktan sonra yapılan haricen tahsil bildiriminin geçerliliği konusunda emsal bir karar vermiştir. Kararda “Alacaklının takip konusu alacağını haricen tahsil ettiğini bildirdiği tarih, dosya alacağına haciz konulduğu tarihten sonra olup” tespiti yapılarak, “alacaklı, dosya alacağına haciz konulduktan sonra, dosya alacağına haciz konulduğu hususu alacaklıya veya borçluya bildirilmemiş ya da İİK’nin 120. uyarınca alınmış bir yetki belgesi icra dosyasına sunulmamış olsa dahi takip konusu alacağı haricen tahsil edemeyeceğinden” hükmüne varılmıştır. Mahkeme, haciz bildiriminin yapılmaması veya yetki belgesinin bulunmamasının haricen tahsili geçerli kılmayacağını vurgulayarak “icra müdürlüğünce, alacaklının haricen tahsil bildirimine dayalı olarak hacizlerin fekki ile icra dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmesi mümkün değildir” sonucuna ulaşmıştır. (🧾 Antalya BAM 12. HD, 2023/190 E., 2023/3176 K. – Yargıtay 12. HD, 2024/1219 E., 2024/6695 K.)

4.5. Borçlu Tarafından Haricen Ödeme Yapılsa Dahi Dosya Alacağına Konulan Hacizler Tasarruf Yetkisini Sınırlar ve Kaldırılmaz

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin kararına göre, borçlu kendi aleyhine başlatılan takipte borcunu haricen alacaklı vekiline ödemiş ve borcunun kalmadığını ileri sürerek dosyada yer alan hacizlerin kaldırılmasını talep etse de, dosya alacağına daha önce farklı dosyalardan konulan hacizlerin devam ettiği ve bu haciz miktarları kadar dosya taraflarının tasarruf yetkisinin kısıtlandığı sabittir. Bu nedenle, borçlunun hacizlerin kaldırılması talebinin icra müdürlüğünce reddi usul ve yasaya uygun bulunmuş, şikayetin de mahkemece reddinde hukuka aykırılık görülmemiştir. (🧾 Konya BAM 7. HD 2021/1762 E., 2021/1717 K. – Yargıtay 12. HD 2022/1051 E., 2022/7569 K.)

4.6. Teminat Mektubu Yalnızca Verildiği İş İçin Haczedilebilir Başka Borç İçin Haczi Mümkün Değildir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bir icra dosyası için verilen teminat mektubuna başka bir icra dosyasından haciz konulmasını değerlendirmiş ve kararında “Teminat mektuplarının kıymetli evrak niteliği bulunmamaktadır. Banka ile muhatap arasında garanti sözleşmesi niteliğinde olan teminat mektubunda lehtar, âkit durumda değildir” tespitinde bulunmuştur. Mahkeme, “teminat mektubu ile doğmuş ve doğacak bir hak bulunmadığından, lehtarın borcu için teminat mektubunun haczedilmesine yasal imkan yoktur” ilkesini ortaya koyarak, “Teminat mektubu hangi iş için verilmiş ise ancak onun için haczedilip paraya çevrilebilir” hükmüne varmıştır. Somut olayda, 2012/109 esas sayılı dosya için verilen teminat mektubuna 2012/108 esas sayılı başka bir dosyadan haciz konulması üzerine Yargıtay, “teminat mektubunun hangi iş için verilmiş ise o iş için haczedilebileceği, başka bir iş nedeni ile haczinin mümkün olmadığı” gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını bozmuştur. (🧾 Yargıtay 12. HD, 21.05.2018 T., 2018/2273 E., 2018/4885 K.)

4.7. Dosya Alacağına Hacizde 6 Ay İçinde İİK 120/2 Yetkisi Talep Edilmezse Haciz Düşer

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, dosya alacağına konulan hacizlerde tahsil yetkisi alınması gerekliliğini vurguladığı kararında “Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları İİK.nun 106. maddesinin 2. fıkrası uyarınca menkul hükmündedir” ve “borçlunun hak ve alacağının taşınır satışı gibi satışı söz konusu olmaz” tespitlerini yapmıştır. Mahkeme, “borçlunun üçüncü kişideki hak ve alacaklarının haczi halinde, alacaklı, icra müdürlüğünden tahsil yetkisi alarak haczedilen hak ve alacağın tahsilini sağlamalıdır” belirlemesiyle, “borçlunun üçüncü kişilerdeki hak ve alacağının haczinde, satış talebinden anlaşılması gereken, İİK.nun 120/2. maddesi uyarınca yetki talebinde bulunmaktır” ilkesini ortaya koymuştur. Kararda özellikle “alacaklı, hak ve alacağın haczinden itibaren İİK.nun 106. maddesinde öngörülen 6 aylık sürede icra müdürlüğüne başvurarak İİK.nun 120/2. maddesine göre kendisine yetki verilmesini talep etmelidir. Aksi halde İİK.nun 110. maddesi uyarınca haciz düşecektir” uyarısı yapılmış ve somut olayda 6 aylık süre içinde yetki talep edilmediği için hacizin düştüğüne hükmedilmiştir. (🧾 Yargıtay 12. HD, 2015/12762 E., 2015/25154 K.)

4.8. Uygulama Birliği Olmayan Karar: İİK 120 Yetki Belgesi Olmadan Konulan Haciz Dosya Alacaklısının Feragat Hakkını Engellemez

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi, dosya alacağına birden fazla haciz konulmasına rağmen alacaklının feragat hakkının devam edip etmediğini değerlendirmiş ve kararında “Borçluya ait olan tahsilatı talep etme yetkisi ve gerektiği takdirde dava veya takip yoluna başvurma hakkının kullanılması alacaklılara devredilmektedir” tespitini yaparak, “dosya alacağı üzerine farklı icra dosyalarından haciz konulmuş ise de, söz konusu dosya alacaklılarının alacaklı oldukları İcra Dairesi’nden aldığı tahsil yetki belgesini sunarak şikayete konu takip dosyasında işlemler yapmasından sonra, borçlunun alacaklı olduğu dosyadaki tahsil hakkı ve yetkisi ile bu alacak üzerindeki tasarruf hakkı ortadan kalkacak ve haciz koyduran alacaklıya geçecektir” ilkesini ortaya koymuştur. Mahkeme, somut olayda “Şikayete konu dosyaya haciz koyan alacaklılar tarafından İİK’nın 120. maddesi kapsamında düzenlenerek sunulmuş bir tahsil yetki belgesi bulunmadığına göre dosyadaki alacağa ilişkin tahsil hakkı ve yetkisi de dosya alacaklısı davalıya ait olup feragat harcı da yatırılmış olduğuna göre davalı alacaklının feragat beyanı dikkate alınarak işlem yapılması gerekir” sonucuna vararak, yetki belgesi olmadan konulan hacizlerin feragat hakkını engellemeyeceğine hükmetmiştir. (🧾 Sakarya BAM 8. HD, 20.01.2022 T., 2021/1633 E., 2022/112 K.)

4.9. Uygulama Birliği Olmayan Karar: İİK 120/2 Yetki Belgesi Alındıktan Sonra Eski Alacaklının Haricen Tahsil Beyanı Geçersizdir

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, dosya alacağına haciz konulup İİK 120/2 maddesi uyarınca yetki belgesi alındıktan sonra eski alacaklının haricen tahsil beyanının geçerliliğini değerlendirmiş ve kararında “borçlunun alacaklı olduğu dosyadaki hak ve alacaklarına haciz konulup, alacaklının, İcra Dairesi’nden aldığı tahsil yetki belgesini sunarak takip dosyasında işlemler yapması üzerine, borçlunun alacaklı olduğu dosyada tahsil hakkı ve yetkisi ile bu alacak üzerindeki tasarruf hakkı ortadan kalkmış ve haciz koyduran alacaklıya geçmiştir” tespitinde bulunmuştur. Mahkeme, ilk derece mahkemesinin BK’nun 186. maddesini (alacağın temliki) kıyasen uygulayarak eski alacaklıya yapılan ödemeyi geçerli saymasını hatalı bularak “takibi devam ettirme yetkisi de bulunan haciz koyduran alacaklının iradesi dışında, eski alacaklının harici tahsil beyanı nazara alınarak dosyanın infazen işlemden kaldırılması ve hacizlerin fekkine karar verilmesi isabetsizdir” sonucuna varmış ve İİK 120/2 yetki belgesi alındıktan sonra eski alacaklının artık tahsil yetkisi bulunmadığını karara bağlamıştır. (🧾 Yargıtay 8. HD, 23.06.2014 T., 2013/21141 E., 2014/13149 K.)

---

⚖️ Adana Merkezli Profesyonel Hukuki Destek

Üçüncü kişi borçlular, ödeme yapmadan önce mutlaka dosya durumunu kontrol etmeli ve gerekirse icra avukatı danışmanlığı almalıdır.

📞 Avukat Saim İncekaş’a ulaşmak ve randevu almak için: 0534 910 97 43 – 0322 245 00 44
📧 E-posta: av.saimincekas@gmail.com
📍 Adres: Kayalıbağ Mahallesi Ziya Algan İş Merkezi K:5 D:41 Seyhan/Adana