TMK Madde 527 Olumlu miras sözleşmesi

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 527, olumlu miras sözleşmesinin temel niteliklerini iki fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin bağlayıcılık derecesini sağlığında geçerli bir sözleşme aracılığıyla pekiştirir.

Resmi Metin

Olumlu miras sözleşmesi

Madde 527- (1) Mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilir.

(2) Mirasbırakan, malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; ancak, miras sözleşmesindeki yükümlülüğü ile bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına itiraz edilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, olumlu miras sözleşmesinin temel niteliklerini iki fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin bağlayıcılık derecesini sağlığında geçerli bir sözleşme aracılığıyla pekiştirir. Birinci fıkra mirasbırakanın miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebileceğini hükme bağlar; bu yapı vasiyetnameden farklı olarak iki taraflı bağlayıcı bir tasarruftur. İkinci fıkra mirasbırakanın malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebileceğini ama miras sözleşmesindeki yükümlülükle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflara veya bağışlamalara karşı itiraz hakkını saklı tutar; bu hak tenkis hükümleri çerçevesinde işler. Avukatlık pratiğinde olumlu miras sözleşmesi düzenlenirken sonradan yapılacak bağışlamalar ve ölüme bağlı tasarrufların sözleşme dengesini bozma riski taraflara açıkça anlatılmalı; itiraz mekanizmasının nasıl işleyeceği sözleşme metnine işlenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 474 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde, 1984 tarihli Öntasarının 451 inci maddesinde kabul edildiği gibi, İsviçre Medeni Kanununun 494 üncü maddesindeki aslına uygun olarak ve arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin konu başlığındaki “Miras mukaveleleri” yerine “Miras sözleşmeleri” başlığı kullanılmıştır.

Yürürlükteki maddenin kenar başlığındaki “Mirasçı nasbı ve muayyen bir şeyi vasiyet” ifadesi İsviçre Medeni Kanununun 494 üncü maddesinde de kullanılmıştır. Bunun yerine öğretide ve birçok mahkeme kararlarında kabul edildiği gibi, bu maddenin bir sonraki maddenin aksine olumlu bir miras sözleşmesiyle ilgili olması ve anlamı daha iyi ifade etmesi nedeniyle maddenin kenar başlığında “Olumlu miras sözleşmesi” deyimi kullanılmıştır. Maddenin birinci fıkrasında, mirasçı atama veya belirli mal vasiyeti şeklindeki ölüme bağlı tasarrufların olumlu miras sözleşmesinin konusunu oluşturduğu düzenlenmiştir. Mirasçı atananın veya lehine mal vasiyet edilenin mutlaka sözleşmenin karşı tarafı olması şart değildir; üçüncü kişi lehine de miras sözleşmesi yapılabilir.

Madde İsviçre Medeni Kanununun 494 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki “mirasbırakan malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir” hükmü ayrı bir fıkra yerine üçüncü fıkra ile bileştirilmek suretiyle tek fıkra haline getirilmiş ve böylece madde üç değil iki fıkradan oluşmuştur. Miras sözleşmesi yapan mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruftan tek taraflı dönememesi, onun sözleşme konusu malvarlığı üzerinde tasarruf etmesine engel olmaz. Bağışlamalar ve ölüme bağlı tasarruflar bunun dışında kalmaktadır. Mirasbırakanın sağlığında ivazlı temlik yapabilmesi mümkündür. Vasiyet alacaklısı, bu tasarruflara itirazda bulunamaz, sadece bu takdirde yapılan vasiyetin yerine getirilmesi imkansız olacağından vasiyet hükümsüz olur.

Buna karşılık, mirasbırakanın miras sözleşmesinin konusunu oluşturan ölüme bağlı tasarrufla bağdaşmayacak şekilde sonradan yapılan bağışlama veya ölüme bağlı tasarruflara itiraz edilebilir. Bu takdirde tenkis hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 7.HD içtihatları

Yargıtay 7.HD E. 2024/860 K. 2024/4724 Bozma

Belli bir kişi lehine yapılan mirastan feragatte lehtarın mirasbırakanın yasal mirasçısı olması gerekmez; sözleşme feragat eden yönünden mirastan feragat, lehtar yönünden üçüncü kişi yararına olumlu miras sözleşmesi niteliğindedir ve lehtara davada taraf sıfatı kazandırır.

Detaylı özeti gör

Mirasbırakanın eşi olan davalı, kendisine eşinden miras yoluyla geçecek taşınmaz payının tamamından, kendi kardeşi olan ve murise mirasçı olmayan davacı lehine noterde ivazlı olarak feragat etmiş; üç gün sonra aynı taşınmaz için bu kez payın 1/6'sını kapsayan ikinci bir feragat sözleşmesi düzenlenmiştir. Muris 16.04.2018 tarihinde ölünce, lehine feragat edilen davacı ikinci sözleşmenin iptali ile tapu iptali ve tescil istemiştir. Bölge adliye mahkemesi, davacının murisin yasal mirasçısı olmaması nedeniyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir. Daire, sözleşmenin feragat eden yönünden mirastan feragat, davacı yönünden ise TMK m.527'de düzenlenen üçüncü kişi yararına olumlu miras sözleşmesi niteliği taşıdığını, bu nedenle davacının davada taraf sıfatının bulunduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 527, miras hukuku kapsamında olumlu miras sözleşmesi konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

Bize WhatsApp'tan ulaşın!