TMK Madde 523 Önmirasçının yükümlülükleri: Güvence

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 523, önmirasçıya geçen mirasın yönetim ve tatbik rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve artmirasçının beklenen haklarını gözeten bir denetim çerçevesi kurar.

Resmi Metin

Güvence

Madde 523- (1) Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defteri tutulur.

(2) Mirasbırakan açıkça bağışık tutmadıkça, mirasın önmirasçıya teslimi onun güvence göstermesine bağlıdır. Taşınmazlarda bu güvence, yeterli görüldüğü takdirde mirası geçirme yükümlülüğünün tapu kütüğüne şerh verilmesiyle de sağlanabilir.

(3) Önmirasçı güvence göstermez veya artmirasçının beklenen haklarını tehlikeye düşürürse, mirasın resmen yönetimine karar verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, önmirasçıya geçen mirasın yönetim ve tatbik rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve artmirasçının beklenen haklarını gözeten bir denetim çerçevesi kurar. Birinci fıkra önmirasçıya geçen mirasın sulh hâkimliği eliyle defterinin tutulmasını öngörür; bu defter geçiş anına kadar mirasın bütününü kayıt altına alır. İkinci fıkra mirasın önmirasçıya teslimini bağışıklık öngörülmedikçe teminat şartına bağlar; taşınmazlarda yeterli görüldüğü takdirde mirası geçirme yükümlülüğünün tapu kütüğüne şerh verilmesi de teminat olarak kabul edilir. Üçüncü fıkra önmirasçının teminat göstermemesi veya artmirasçının beklenen haklarını tehlikeye düşürmesi hâlinde mirasın resmen yönetimine karar verileceğini belirtir; resmi yönetim son ihtiyari önlemdir. Avukatlık pratiğinde teminat tartışmalarında taşınmazlarda tapu şerhi yöntemi parasal teminata göre çoğunlukla yeterli sayılır; ancak menkul ve hak değeri yüksek tereke bileşenleri için ek teminat aranabilir.

Gerekçe

Eski Kanunun 470 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, 1984 tarihli Öntasarının 447 inci maddesinde olduğu gibi İsviçre Medeni Kanununun 490 ıncı maddesi göz önünde tutulmak suretiyle üç fıkra halinde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında önmirasçının “güvence vermesi” yerine “güvence göstermesi” deyimi kullanılmıştır. Bununla, güvencenin sadece rehin şeklindeki maddi güvenceler olması gerekmediği, kefalet şeklinde güvencelerin de gösterilebileceği ifade edilmek istenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9448 K. 2022/7285

Bu kararda TMK 523, ilk derece mahkemesinin reddettiği talebe ilişkin madde listesinde anılmakta olup, karar TMK 523 hakkında esasa dair bir ilke içermez; uyuşmazlık usuli (temyiz-istinaf yolu) yönünden çözülmüştür.

Detaylı özeti gör

Davacılar oturma-intifa hakkı tanınmasını, mümkün olmaması hâlinde katkı payı alacağı ile birlikte yaşadıkları konutun ve ev eşyasının kendilerine tahsisini istemiş; ilk derece mahkemesi TMK 523-795-705-763-4-182-950. maddelere ilişkin talebi reddetmiş, kalan talepleri görevsizlik nedeniyle usulden reddetmiş, bu karar Yargıtayca onanıp kesinleşmiş ve süresinde görevli mahkemeye gönderme talebi bulunmadığından 20.01.2021 tarihli ek kararla dava açılmamış sayılmış, davacılar da bu ek kararı temyiz etmiştir. Daire, 20.07.2016'dan (bölge adliye mahkemelerinin göreve başlaması) sonra verilen ek karara karşı temyiz değil istinaf yolunun açık olduğunu ve kesinleşen görevsizlik kararının uyuşmazlığın esasını çözen nihaî bir karar niteliğinde bulunmadığını belirterek, istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesi için ilk derece mahkemesine iadesine oybirliğiyle karar vermiştir. TMK 523 yalnızca ilk derece mahkemesinin reddettiği talebe ilişkin madde listesinde anılmış olup, karar bu hüküm bakımından esasa dair herhangi bir değerlendirme içermemekte; uyuşmazlık tümüyle kanun yolu (temyiz-istinaf ayrımı) yönünden usulî olarak çözülmektedir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 523, miras hukuku kapsamında güvence konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

Bize WhatsApp'tan ulaşın!