Yasal Mal Rejimi Ne Demektir?

Mal rejimleri ikiye ayrılıyor; yasal kanuni rejim, akdi rejim. Eğer eşler, evlenmeden önce veya evlenme sırasında, evlilik sırasında mal rejimine ilişkin bir sözleşme yapmamışlarsa doğrudan doğruya, kanundan ötürü, otomatikman bir rejime tabi oluyorlar. İşte, eşlerin akdi rejimlerden birini seçmemesi halinde kendiliğinden ortaya çıkan rejime, kanuni, yasal rejim deniliyor.

Yasal Mal Rejimi Ne Demektir?

“Şüphesiz ki evlilik bir şirket değildir; ama, evlilikte de, maddi yönler vardır. Evlilikte, eşlerden hiçbiri, diğerine ekonomik bakımdan bağımlı olmak durumunda kalmamalı, o yüzden, katlanmak zorunda olmamalıdır. Evliliğin gerçekten bir sevgi birliği olarak devam etmesi, maddi koşullarda da eşlerin her ikisinin kendilerini güven içinde hissetmelerine bağlıdır.” “Evlilik, iyi günde kötü günde, hatta ezel ebet, ebedi devam etmesi arzu edilen bir kader ortaklığıdır, bir şirket değildir. Dolayısıyla, maden altında çalışan bir işçi de, dışarıda çalışan temizlikçi kadın da kocası çalışmayan, kaza geçirmiş, dolayısıyla felç olmuş çalışmayan kadın da bizce birdir. Dolayısıyla, kadın-erkek yani, kanunun eski tabiriyle karı ve koca, bir hayat ortaklığına girişmektedirler; artık senin emeğin şuydu, benim emeğim buydu, sen oturuyorsun, bak ben yerin dibinde çalışıyorum, bu evi ben alın terimle aldım, senin hiçbir katkın olamadı (şeklindeki düşünceler) kesinlikle söz konusu değildir.

Diğer eş ister çalışsın ister çalışmasın, her ikisi de mal edinmiş olabilir, sadece birisi çalışmış diğeri de bakmış olabilir. Çocuklara bakmış olabilir. Dışarıda çalışan kişiye bu rahatlığı temin ettiği için mal temin etmiş, mal elde etmiş, o halde, diğerinin de bunda katkısı vardır; Paylaşma nedeni, temel felsefesi budur.” 

Yani: “Kanuna göre eşler, evlenmeden önce veya evlilik devam ederken kanunda belirlenen mal rejimlerinden birini evlenme sözleşmesi yapmak suretiyle seçebilirler. Eşler bu konuda bir seçim yapmazlarsa, aralarında kanundan ötürü yasal mal rejimi geçerli olacaktır.”

Özet olarak eğer eşler, nikah akdi sırasında ya da evlenmeden sonra, mal rejimi seçimi konusunda herhangi bir hukuki işlem yapmamışlarsa, o zaman kanun gereği Edinilmiş Mallara Katılma Rejimine tabi olacaklardır. İşte bu sebepledir ki. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ( EMKR) ne; Yasal Mal Rejimi denilmektedir.

Ülkemizde Uygulanan Yasal Mal Rejimi Hangisidir?

Uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu gözden kaçırmayarak ülkemizde de geçerli olan Mal Ayrılığı Rejiminin değiştirilmesini sağlayarak bunun yerine Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi yasal rejim olarak kabul edilmiştir.

“Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asildir. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler.” hükmü konulmuştur. Kanun hükmüne göre: Evlenen kişiler öncelikle Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi’ne tabi olmak durumundadırlar. Ancak aralarında anlaşabilirlerse yine kanunda yazılı Akdi Mal Rejimlerinden birini seçme hakkına sahip bulunmaktadırlar. Adana boşanma avukatlarından Saim İncekaş edinilmiş mal rejiminde özellikle erkek eşin dikkat etmesi gereken hususların yer aldığını belirtiyor.

Yasal mal rejimi olarak kabul edilen; “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi’nin mantığı şudur: Emek karşılığı kazanılan mallar paylaşılacaktır, bu sistem, kadının emeğinin değerlendirilmesini amaçlayan kadının emeğinin sömürülmesini önleme amacına yönelik bir sitemdir. Bu nedenle bağış yoluyla intikal edenler, miras yoluyla intikal edenler bu rejimde paylaşım dışıdır. Bu kesin olarak sistemin özünü oluşturan bir noktadır.”

Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin mantığı şudur: evlilik süresince, çalışmanın karşılığı olarak, edinilen mallar paylaşılacaktır. Kesinlikle bu rejim, çalışmanın karşılığı edinilmiş malların paylaşımıyla ilgilidir.”  özetlemek gerekirse; EMKR eşler arasında ekonomik adaletin sağlanmasını amaçlayan bir sistemdir. Onun içindir ki bu rejimin hedefi; eşlerin zenginleşmesi değil fakat birbirlerinin zararına olarak servet kazanmalarının önlenmesidir.

Bu bakımdan; EMKR: “Her eşin mal rejimi süresince kendi malvarlığı değerleri üzerinde kural olarak serbestçe tasarruf edebileceği, mal rejiminin sona ermesi ile de diğer eşin Artık Değeri’ne katılma alacağına sahip olduğu bir rejimdir”. Görüldüğü üzere: EMKR’nin önemli ve belirleyici özellikleri; bu rejimin ancak evlilik birliği içinde ve eşlerin kişisel mallarının yanında edinilmiş mallarını da kapsayan bir mal rejimi olmasında toplanmaktadır. Bu bakımdan; bu rejimin incelenmesine öncelikle, söz konusu mal rejiminin kapsadığı sürenin belirlenmesiyle başlanması isabetli olacaktır.

Bu makaleyi sosyal medyada paylaşarak sitemize katkıda bulunabilirsiniz.
    Generic placeholder image
    Avukat Saim İncekaş
    Avukat Saim İncekaş Avukatlık Ofisi'nde kurucu avukat.
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

tr Türkçe
X
error: Uyarı: Sağ tıklamak için üye olabilirsiniz !! Üye olabilmek için tarafımızdan referans kodu almanız gerekmektedir.