Anasayfa » Ceza Hukuku Avukatlığı » Suçluluarın İadesi ve Geri Verilmesi – 2018

Suçluluarın İadesi ve Geri Verilmesi – 2018

Suçluluarın İadesi ve Geri Verilmesi – 2018

Ülkeler arasında ulaşım hızının arttığı, sınırların kalktığı bir dünyada faillerin etkin bir şekilde cezalandırılabilmesini, verilen cezaların infazını sağlamak adına birtakım düzenlemeler yapılması kaçınılmazdır. Cezaî konularda uluslararası adlî iş birliğini sağlamak adına 2016 yılında cezai konularla sınırlı bir işbirliği kanunu çıkarılmıştır. Bu kanunda; hem yabancı ülkelerin cezai konularda Türkiye’den taleplerinin hem de Türkiye’nin yabancı ülkelerden taleplerinin nasıl yapılacağına ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bu kapsamda; suçluların Türkiye’den iadesi, Türkiye’nin iade talepleri, soruşturmanın ve kovuşturmanın devri ve devralınması, infazın devri ve devralınması, hükümlülerin Türkiye’ye nakilleri ve Türkiye’den nakillerine ilişkin şartlar düzenlenmiştir.

Suçluların Yabancı Devlete İadesi

Yabancı ülkede işlenen bir suç nedeniyle hakkında adlî merciler tarafından ceza soruşturması veya kovuş­turması başlatılan ya da mahkûmiyet kararı verilen bir yabancı, talep üzerine, soruşturma veya kovuşturma­nın sonuçlandırılabilmesi ya da hükmedilen cezanın infazı amacıyla talep eden devlete iade edilebilir. (Cezai Konularda Uluslararası İşbirliği Kanunu m.10).

Örnek: Belçika’da hırsızlık yaptıktan sonra Türkiye’ye gelen suçlunun, hırsızlık suçundan yargılanma­sını sağlamak veya faile hırsızlık suçundan Belçika’da verilen cezanın infazını tamamlamak adı­na Belçika’ya iadesi mümkündür.

Yabancı Devletin İade İsteminin Kabul Edilemeyeceği Haller

a.  Türkiye’nin dışında, yabancının işlediği fiil suç olmalıdır.

b. Suç belli ağırlıkta olmalıdır.

Talep eden devlet ile Türk hukukuna göre, soruşturma veya kovuşturma aşamasında üst sınırı bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren suçlardan dolayı iade talebi kabul edilebilir. Kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından iade talebinin kabul edilebilmesi için hükmolunan cezanın en az dört ay hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektirmesi gerekir.

c. Talep edilen kişi, Türk vatandaşı olmamalıdır.

Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere, iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olması durumunda iade istemi kabul edilmez.

d. Failin iade halinde kötü muameleye veya işkenceye maruz kalmayacak olması gerekir.

İadesi talep edilen kişinin; ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı, belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasî görüşleri nedeniyle bir soruşturma veya kovuşturmaya maruz bırakılacağına veya cezalandırılacağı­na ya da işkence veya kötü muameleye maruz kalacağına dair kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması halin­de iade istemi kabul edilmez.

e) İade talebine esas teşkil eden fiilin; düşünce suçu, siyasî suç veya siyasî suçla bağlantılı bir suç ni­teliğinde olmaması, sırf askeri suç niteliğinde olmaması gerekir.

f)Suçun, Türkiye Devletinin güvenliğine karşı, Türkiye Devletinin veya bir Türk vatandaşının ya da Türk ka­nunlarına göre kurulmuş bir tüzel kişinin zararına işlenmemiş olması gerekir.

g) Yurtdışında işlenen suç Türkiye’nin yargılama yetkisine girmemelidir.

ğ) Suç zamanaşımı veya affa uğramamış olmalıdır.

h) İadesi talep edilen kişi hakkında, talebe konu fiil nedeniyle daha önce Türkiye’de beraat veya mahkûmiyet kararı verilmemiş olmalıdır.

ı) İade talebine konu suç; ölüm cezası veya insan onuru ile bağdaşmayan bir cezayı gerektirmemelidir.

i)İadesi talep edilen kişinin, talep tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış olması, uzun zamandan beri Türkiye’de bulunuyor olması veya evli bulunması gibi kişisel hâlleri nedeniyle, iadenin kişinin kendisini veya ailesini, fiilin ağırlığı ile orantısız şekilde mağdur edecek olması durumunda iade talebi kabul edilmeyebilir.

Suçlunun Geri Verilmesi Süreci 

Suç işleyip Türkiye’ye gelmiş olan fail, diplomatik yollardan Türkiye’den istenir. İade talebi öncelikle Adalet Bakanlığı tarafından incelenir. Bakanlık lüzum görmesi hâlinde ek bilgi ve belge talebinde bulunabilir. Bakanlık gerekli şartları taşımayan talepleri reddeder. Gerekli şartları taşıyan talepler, Cumhuriyet başsavcılığına gön­derilir. Cumhuriyet başsavcılığı, iade konusunda karar vermesi için ağır ceza mahkemesinden talepte bulu­nur. İade talebi konusunda karar vermeye ağır ceza mahkemesi yetkilidir. Yetkili ağır ceza mahkemesi failin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesidir. Failin bulunduğu yer belli değilse, Ankara ağır ceza mahkemesi yet­kilidir. Ağır ceza mahkemesince kişiye, Ceza Muhakemesi Kanununda belirtilen haklarıyla birlikte rızaya da­yalı iadenin mahiyeti ve hukukî sonuçları anlatılır. Kişiye rızaya dayalı iade usulünü kabul edip-etmediği so­rulur. Mahkeme, kişinin rızaya dayalı iade usulünü kabul etmesi üzerine bu Kanun ve Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşma hükümlerine göre iade talebinin kabul edilebilir olup-olmadığına karar verir. Bu kara­ra karşı itiraz yoluna başvurulabilir. Kararın kesinleşmesi hâlinde iade evrakı Adalet Bakanlığına gönderilir.

Kişinin rızaya dayalı iade usulünü kabul etmemesi hâlinde mahkeme, yukarıda verilen ve bu kanunda yer alan iade engellerini ve Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşma hükümlerini dikkate alarak iade iste­minin kabul edilebilir olup-olmadığına karar verir. Mahkemenin kararına karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk derece mahkemelerinin son kararları hakkında “istinaf” yoluna başvurmak mümkündür. Fa­kat ağır ceza mahkemesinin geri verme konusunda verdiği kabul edilebilirlik kararı hakkında “temyiz” yoluna başvurulabilir.

Kanun yolunun tüketilmesi ve kararın kesinleşmesi üzerine, iade evrakı, karar ile birlikte Adalet Bakanlı­ğına gönderilir.

Ağır ceza mahkemesince iade talebinin kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi hâlinde, Dışişleri ve İçiş­leri Bakanlıklarının görüşü alındıktan sonra Adalet Bakanının teklifi ve Başbakanın onayı üzerine fail, ya­bancı ülkeye iade edilebilir.

Ağır ceza mahkemesinin iade konusunda vermiş olduğu karar bir “kabul edilebilirlik” kararıdır. Son kararı Başbakan verir.

İade hâlinde, kişi ancak iade kararına dayanak teşkil eden suçlardan dolayı yargılanabilir veya kişinin mahkûm olduğu ceza infaz edilebilir. Bu ilkeye geri vermede (iadede) ihtisas ilkesi denir.

Geri vermeye konu fail hakkında, Ceza Muhakemesi Kanununda bulunan koruma tedbirlerine başvurul­ması mümkündür.

Kişinin bulunduğu yer belli değilse, Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir

Rızaya dayalı iade usulü uygulanarak verilen iade kararının yerine getirilmesi, Adalet Bakanlığının onayına bağlıdır.

Yargıtay bu başvuruları üç ay içinde sonuçlandırır.

Adalet Bakanlığı, iade talebinin kabul veya reddedildiğini talep eden devlete ve iadesi talep edilen kişiye bildirir.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İletişim
error: Silence is golden