Bir Sayfa Seçin

SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR? ŞARTLARI NELERDİR?

SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR? ŞARTLARI NELERDİR?


Teşebbüs aslında bir suçun özel görünümüdür.Teşebbüs sayesinde tamamlanmamış suçlar cezalandırılabilmektedir.Kanunumuza göre; ‘Fail, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüs hükümleri uygulanır.Failin cezası kanunda belirtilen miktarda indirilerek verilir’ (TCK m.35)

İşlenmesi istenen suçun, icra hareketlerinin bitirilememesi veya neticenin meydana gelmemesi hakinde teşebbüs hükümleri uygulanır.Teşebbüs aşamasında kalan suça, tamamlanmış suça nazaran daha az veza verilir.Tamamlanmamış suçlardan ceza vermeyi mümkün hale getirdiği için teşebbüs ceza sorumluluğunu genişleten bir kurumdur diyebiliriz.

Küçük bir not: Teşebbüs halinde kalmış suçlar da tamamlanmış suçlar gibi cezalandırabildiği için teşebbüs hükümleri ceza sorumluluğunu genişletmektedir.

TEŞEBBÜSÜN ŞARTLARI NELERDİR?

  1. Teşebbüsün söz konusu olabilmesi için söz konusu suçun ‘kasten işlenebilen bir suç’ olması gerekmektedir.
  2. Fail söz konusu bu kasten işlenebilen suçun icra hareketlerine başlamış olmalıdır.
  3. ‘Elverişli hareketlerle’ suçun icrasına başlanmış olmalıdır.
  4. Failin elinde olmayan nedenlerle ‘netice’ gerçekleşmemiş olmalıdır.

HANGİ SUÇLAR İÇİN TEŞEBBÜS SÖZ KONUSU OLMAZ?

Yukarıdaki şartlarda saydığımız üzere, ancak ‘kasıtlı suçlar’da teşebbüs söz konusu olur.Taksirle işlenen suçlara teşebbüs mümkün değildir.Kasten işlenebilen bazı suç tiplerine de teşebbüs mümkün olmayabilir.

Örnek: Neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlara teşebbüsün mümkün olmadığı öğretide tartışılmaktadır.

Örnek: Davranış suçlarına teşebbüs mümkün değildir.Nedeni ise bu tür suçlarda hareket yapıldığı an netice gerçekleşir, yani bu suçlar şekli bir suçtur.

Örnek: Tehlike suçlarında da teşebbüsün bazı hallerde mümkün olduğu görülmektedir.Şu şekilde somutlaştıralım: Zehirli madde katma suçu bir tehlike suçudur.Fail zehri barajda bulunan içme sularına karıştırırken, karıştıramadan yakalanırsa teşebbüs halinde kalmışbir tehlike suçu söz konusu olur.

Örnek:Olası kastla işlenen suçlara da öğretide teşebbüsün mümkün olmadığı kabul edilmektedir.

Örnek: Garantör ihmali, yani görevin ihmali suçlarında teşebbüsün mümkün olduğu söylenebilir.Ancak bunun yanında ihmalin basit hali olan suçlara teşebbüs mümkün değildir.

TEŞEBBÜS ESNASINDA GÖNÜLLÜ VAZGEÇME SÖZ KONUSU OLABİLİR Mİ?

Gönüllü vazgeçme kurumu ile kasıtlı suç için cezalandırılabilir aşamaya ulaşmış faile son bir şans olarak suçun işlenmesinden gönüllü vazgeçme fırsatı verilmiştir.Failin gönüllü vazgeçmesi durumunda, fail işlemeye teşebbüs ettiği suçla ilgili ceza almaz.

Ancak şu unutulmamalıdır ki fail gönüllü vazgeçme esnasında eğer o ana kadar tamamlanan bir suç işlediyse suçun tamamalanan bu kısmından ceza alması söz konusu olacaktır.

TEŞEBBÜS İLE GÖNÜLLÜ VAZGEÇME ARASINDA İNCE BİR AYRIM BULUNMAKTADIR

TCK m.36 uyarınca ‘Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçerse veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten cezalandırılmaz.Fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturuyorsa, sadece o fiilden sorumlu olur.’ Görüleceği üzere yukarıda bahsettiğimiz hususu kanun koyucu açıkça ortaya koymuştur.Peki teşebbüs ve gönüllü vazgeçme arasındaki ilişkiyi biraz daha aydınlatalım ki siz okuyucaların kafasında herhangi bir soru işareti kalmasın.Şöyle ki;

İcra hareketlerine başlayan bir fail, icra hareketleri tamamlanmadan gönüllü vazgeçebilir.Bunun yanında fail icra hareketlerinin tamamlanmasından sonra da gönüllü vazgeçme kurumu dahilinde neticenin ortaya çıkmasını önleyebilir.Bu durumda gönüllü vazgeçme ile teşebbüs arasındaki sınırı belirlemek gerekir.Fail için ‘suç yolunda sonuna kadar ilerleme imkanına sahipti fakat devam etmek istemedi’ denebiliyorsa gönüllü vazgeçmeden bahsedilir.Bir başka söylemle fail seçim hakkına sahip olmasına rağmeni yapmamayı seçerse vazgeçme gönüllüdür.Failin, suç yolunda sonuna kadar gitme imkanına sahip olmadığı, istese de suçu tamamlayamayacağı söylenebiliyorsa suça teşebbüs söz konusu olur.

Son olarak bu konuda bir örnek vermek gerekirse: Yaptığı hırsızlıktan pişmanlık duyan fail, suç tamamlandıktan sonra çaldıklarını iade ederse ‘etkin pişmanlık’ hükümlerinden faydalanır.Cezası bir miktar indirilir.Eğer icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer ise hırsızlığa teşebbüsten sorumlu olmaz.

TCK’da şu gibi suç tiplerine ‘etkin pişmanlık’ hallerinde ceza verilmez:

-Organ veya doku ticareti,

-Karşılıksız yararlanma,

-Parada sahtecilik,

– Uyuşturucu madde imal ve ticareti,

-Suç işlemek amacıyla örgüt kurma,

-Rüşvet ve yalancı tanıklık.

Avukat Saim İNCEKAŞ Adana Avukatlık ve Hukuk Ofisi

Eki 7, 2017 | Ceza Hukuku | 1 Yorum

Avukat Saim İncekaş

Avukat Saim İncekaş

Adana İncekaş Hukuk Bürosu

Avukat Saim İncekaş. Adana’da ikamet etmektedir. Kurucu sıfatıyla İncekaş Hukuk ve Danışmanlık Bürosunda çalışmalarına devam etmektedir. Ceza Hukuku, Medeni-Boşanma-Aile Hukuku, Bilişim Hukuku avukatlığı ana çalışma dallarıdır. 

Abone ol
Bildir
guest
1 Yorum
Eski
Yeni En çok oylanan
Yazı içi yorum
Tüm yorumları göster

Şanslı Söz

“İnsan; Avukatı, tutacağı herhangi bir işin istikbalini gösteren ışığı, düştüğü herhangi bir felaketin kurtarıcısı, bir hayatı karanlık görmekten doğan ümitsizlik buhranlarının gidericisi; yaralanan yüreğinin dermanı, kırılan izzeti nefsinin tamircisi, tehlikede gördüğü hayatının koruyucusu tanır”.
(Refik İnce, Avukat, İzmir Barosu Dergisi, Y. 1935, S. sh. 19)

Dünya Dilleri

Sitedeki Metinlerin Renk Kodlaması

İddia, davacı beyanı, öne sürülen argüman rengi = kırmızı

Savunma, itiraz, davalı beyanları = bordo

Yüksek mahkeme lafzı, içtihat niteliğindeki bilgi ve tanım içeren beyanlar = turuncu

Yüksek mahkeme tarafından bozulan yerel mahkemenin verdiği karar = kahverengi

Makale yazarının kişisel yorumu = zeytin rengi

Yüksek Mahkemenin somut vakıa tespiti = indigo

BİR YORUM-SORU-CEVAP BIRAKIN!

Sayfanın alt kısmından konu ile alakalı yorum-soru-cevap-düzeltmelerinizi iletiniz.

AvukatBirlik.Com’a katılın!

Kolektif bir mecra olan avukatbirlik.com yeni nesil sosyal medya, makale, forum ve hatta ticaret konularında avukatların kendisini ifade edebileceği ve bir parçası olabileceği dinamik bir alan.

avukatbirlik.com – Tıklayınız