Home » MAKALELER » SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR? ŞARTLARI NELERDİR?

SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR? ŞARTLARI NELERDİR?


SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR? ŞARTLARI NELERDİR?

 Teşebbüs aslında bir suçun özel görünümüdür.Teşebbüs sayesinde tamamlanmamış suçlar cezalandırılabilmektedir.Kanunumuza göre; ‘Fail, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüs hükümleri uygulanır.Failin cezası kanunda belirtilen miktarda indirilerek verilir’ (TCK m.35)

İşlenmesi istenen suçun, icra hareketlerinin bitirilememesi veya neticenin meydana gelmemesi hakinde teşebbüs hükümleri uygulanır.Teşebbüs aşamasında kalan suça, tamamlanmış suça nazaran daha az veza verilir.Tamamlanmamış suçlardan ceza vermeyi mümkün hale getirdiği için teşebbüs ceza sorumluluğunu genişleten bir kurumdur diyebiliriz.

Küçük bir not: Teşebbüs halinde kalmış suçlar da tamamlanmış suçlar gibi cezalandırabildiği için teşebbüs hükümleri ceza sorumluluğunu genişletmektedir.

TEŞEBBÜSÜN ŞARTLARI NELERDİR?

  1. Teşebbüsün söz konusu olabilmesi için söz konusu suçun ‘kasten işlenebilen bir suç’ olması gerekmektedir.
  2. Fail söz konusu bu kasten işlenebilen suçun icra hareketlerine başlamış olmalıdır.
  3. ‘Elverişli hareketlerle’ suçun icrasına başlanmış olmalıdır.
  4. Failin elinde olmayan nedenlerle ‘netice’ gerçekleşmemiş olmalıdır.

HANGİ SUÇLAR İÇİN TEŞEBBÜS SÖZ KONUSU OLMAZ?

Yukarıdaki şartlarda saydığımız üzere, ancak ‘kasıtlı suçlar’da teşebbüs söz konusu olur.Taksirle işlenen suçlara teşebbüs mümkün değildir.Kasten işlenebilen bazı suç tiplerine de teşebbüs mümkün olmayabilir.

Örnek: Neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlara teşebbüsün mümkün olmadığı öğretide tartışılmaktadır.

Örnek: Davranış suçlarına teşebbüs mümkün değildir.Nedeni ise bu tür suçlarda hareket yapıldığı an netice gerçekleşir, yani bu suçlar şekli bir suçtur.

Örnek: Tehlike suçlarında da teşebbüsün bazı hallerde mümkün olduğu görülmektedir.Şu şekilde somutlaştıralım: Zehirli madde katma suçu bir tehlike suçudur.Fail zehri barajda bulunan içme sularına karıştırırken, karıştıramadan yakalanırsa teşebbüs halinde kalmışbir tehlike suçu söz konusu olur.

Örnek:Olası kastla işlenen suçlara da öğretide teşebbüsün mümkün olmadığı kabul edilmektedir.

Örnek: Garantör ihmali, yani görevin ihmali suçlarında teşebbüsün mümkün olduğu söylenebilir.Ancak bunun yanında ihmalin basit hali olan suçlara teşebbüs mümkün değildir.

TEŞEBBÜS ESNASINDA GÖNÜLLÜ VAZGEÇME SÖZ KONUSU OLABİLİR Mİ?

Gönüllü vazgeçme kurumu ile kasıtlı suç için cezalandırılabilir aşamaya ulaşmış faile son bir şans olarak suçun işlenmesinden gönüllü vazgeçme fırsatı verilmiştir.Failin gönüllü vazgeçmesi durumunda, fail işlemeye teşebbüs ettiği suçla ilgili ceza almaz.

Ancak şu unutulmamalıdır ki fail gönüllü vazgeçme esnasında eğer o ana kadar tamamlanan bir suç işlediyse suçun tamamalanan bu kısmından ceza alması söz konusu olacaktır.

TEŞEBBÜS İLE GÖNÜLLÜ VAZGEÇME ARASINDA İNCE BİR AYRIM BULUNMAKTADIR

TCK m.36 uyarınca ‘Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçerse veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten cezalandırılmaz.Fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturuyorsa, sadece o fiilden sorumlu olur.’ Görüleceği üzere yukarıda bahsettiğimiz hususu kanun koyucu açıkça ortaya koymuştur.Peki teşebbüs ve gönüllü vazgeçme arasındaki ilişkiyi biraz daha aydınlatalım ki siz okuyucaların kafasında herhangi bir soru işareti kalmasın.Şöyle ki;

İcra hareketlerine başlayan bir fail, icra hareketleri tamamlanmadan gönüllü vazgeçebilir.Bunun yanında fail icra hareketlerinin tamamlanmasından sonra da gönüllü vazgeçme kurumu dahilinde neticenin ortaya çıkmasını önleyebilir.Bu durumda gönüllü vazgeçme ile teşebbüs arasındaki sınırı belirlemek gerekir.Fail için ‘suç yolunda sonuna kadar ilerleme imkanına sahipti fakat devam etmek istemedi’ denebiliyorsa gönüllü vazgeçmeden bahsedilir.Bir başka söylemle fail seçim hakkına sahip olmasına rağmeni yapmamayı seçerse vazgeçme gönüllüdür.Failin, suç yolunda sonuna kadar gitme imkanına sahip olmadığı, istese de suçu tamamlayamayacağı söylenebiliyorsa suça teşebbüs söz konusu olur.

Son olarak bu konuda bir örnek vermek gerekirse: Yaptığı hırsızlıktan pişmanlık duyan fail, suç tamamlandıktan sonra çaldıklarını iade ederse ‘etkin pişmanlık’ hükümlerinden faydalanır.Cezası bir miktar indirilir.Eğer icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer ise hırsızlığa teşebbüsten sorumlu olmaz.

TCK’da şu gibi suç tiplerine ‘etkin pişmanlık’ hallerinde ceza verilmez:

-Organ veya doku ticareti,

-Karşılıksız yararlanma,

-Parada sahtecilik,

– Uyuşturucu madde imal ve ticareti,

-Suç işlemek amacıyla örgüt kurma,

-Rüşvet ve yalancı tanıklık.

 

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İletişim
error: Silence is golden