ORGAN VE DOKU TİCARETİ SUÇU VE CEZASI

ORGAN VE DOKU TİCARETİ SUÇU VE CEZASI

Ceza Kanunu, kişilerin organ veya doku ticareti yapmasını suç olarak düzenlemiştir. Organ veya doku ticareti suçu sadece bunların ticaretini yaparak değil, ölüden izinsiz organ olmak, organları aşılamak gibi hareketlerle de işlenebilir.

ORGAN VE DOKU TİCARETİ SUÇ NASIL OLUŞUR, UNSURLARI NELERDİR?

Suç, bir kişiden organ veya doku alma, hukuka aykırı biçimde ölüden organ veya doku alma, organ veya dokuyu satın alma, satma , aracılık etme, saklama, nakletme, aşılama, organ veya dokuları temine yönelik çıkar amaçlı ilan verme, reklam verme, yayınlama gibi hareketerle işlenir. Bu hareketlerden birisiyle işlenebildiği için organ ve doku ticareti suçu kendi içinde seçimlik hareketli bir suçtur.

  • ZORUNLULUK HALİNDE ORGANIN SATILMASI İSTİSNASI: Organ veya dokularını çıkar karşılığı satan fail hakkında kanunumuz özel bir zorunluluk hali düzenlemiştir. Bu zorunluluk hali sadece organ ve dokularını satan kişi için geçerlidir. Organ veya dokuları satan kimseye içinde bulunduğu ‘ sosyal ve ekonomik ‘ koşullar dikkate alınarak ceza indirilerek verilebilir. Hakim takdir ederse organ ve dokularını satan kimseye hiç ceza verilmez. (TCK md 92). Cezayı indirip, kaldırmak hakimin takdirindedir.

Örnek: Karısının ameliyat parası için böbreğini satan faile hiç ceza verilmeyebilir.Bu süreçte deneyimli bir avukatla işbirliği yapılması mühimdir.

ORGAN VE DOKU TİCARETİ SUÇUNUN NİTELİKLİ, CEZAYI AĞIRLAŞTIRAN HALLERİ

Organ ve doku ticareti suçunun işlenmesi sonucunda mağdurun ölmesi halinde, kasten öldürme suçuna ilişkin hükümler uygulanır. (TCK md 91/8)

Organ ve doku ticareti kanunda etkin pişmanlık hükümlerini barındıran ilk suçtur. Kişilere karşı işlenen suçların çoğunda etkin pişmanlık yoktur. Fakat organ ve doku ticareti suçunda etkin pişmanlık söz konusu olabilir. Etkin pişmalıktan sadece organ ve dokularını satan kişi faydalanabilir. Failin etkin pişmanlıktan faydalanması için etkin pişmanlığa ilişkin şartları taşıyor olması gerekir. Organ ya da dokularını satan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce durumu yetkili mercilere bildirir ve diğer faillerin yakalanmasını kolaylaştırırsa, satan kişiye hiç ceza verilmez. (TCK md 93) Suç haber alındıktan sonra da etkin pişmanlıktan faydalanmak mümkündür. Fakat bu durumda fail hakkında ceza indirilerek verilir. Etkin pişmanlık, suç yetkili merciler tarafından haber alındıktan sonra gerçekleşirse failin cezası indirilir. Hakimin cezayı kaldırma yetkisi yoktur.

Avukat Saim İNCEKAŞ Adana Avukatlık ve Hukuk Ofisi

bir yorum bırakın